از نظر پزشكی بیمارانی كه مقاومت بدن آنها با روزه داری كاهش می یابد و یا روزه گرفتن باعث عود و تشدید بیماری آنها می شود، نباید به هیچ وجه روزه بگیرند. اینكه چه كسی می تواند روزه بگیرد و چه كسی نمی تواند، فرد باید دراین باره با پزشك مشورت كند، اما بیماران كلیوی و بخصوص افرادی كه كلیه آنها سابقه سنگ سازی دارد، بیماران قلبی و عروقی بخصوص كسانی كه دارو مصرف می كنند، دیابتی هایی كه وابسته به انسولین هستند، افراد مبتلا به زخم معده و روده، مبتلایان به آسم ریوی و افرادی كه دچار حملات صرع می شوند باید از روزه گرفتن منع شوند. علاوه بر این توصیه می شود زنان باردار وشیرده در صورت اصرار داشتن به روزه داری حتماً با پزشك خود مشورت كنند تا فرزند آنها از این بابت دچار صدمه نشود.مصرف نان، پنیر، سبزی و مایعات همراه خرما بهترین افطار به شمار می رود.

چه غذاهایی برای وعده های افطاری و سحری مناسب ترند؟ برای رفع یبوست ناشی از كمبود مصرف مایعات در طول روزهای این ماه، باید چه كار كرد؟ آیا فعالیت های بدنی هم در طول ایام این ماه مبارك، توصیه می شود؟ كدام دسته از بیماران باید از روزه گرفتن پرهیز كنند؟ و... پاسخ به این سوال ها را از زبان كارشناسان بخوانید.

دكتر عباس شجاعی، متخصص علوم تغذیه دانشگاه اصفهان:

هنگام سحر از خوردن غذاهای خشك نظیر كوكوسبزی، كوكو سیب زمینی، كتلت و گوشت های سرخ شده مثل كباب، جوجه كباب و ماهی خودداری كنید. این غذاها به همراه غذاهایی كه ادویه زیادی می طلبد، باعث عطش زیاد و ترشیدگی معده می شوند. تمام روزه داران و خصوصا آنها كه دچار بیماری های گوارشی و معده هستند، سعی كنند از خوردن این غذاها بپرهیزند و یا از لیمو ترش، ماست و سبزی خوردن در كنار این غذاها استفاده كنند. روزه داران در سحر یا افطار هم باید از مصرف زیاد غذاهای شیرین و چرب مانند زولبیا و بامیا برای پیشگیری از بروز ناراحتی های گوارشی و ترش كردن و سوزش سر معده، پرهیز كنند. مصرف سس مایونز، خامه، سوسیس و كالباس نیز در سحری یا افطاری مناسب نیست زیرا این غذاها زمینه بروز ناراحتی های گوارشی نظیر ترش كردن را فراهم می كنند.

دكتر ربابه شیخ الااسلام، مدیر كل دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت:

افراد روزه دار همانند زمانی كه روزه دار نیستند باید ۳ وعده غذا بخورند كه این وعده ها شامل سحر، افطار و شام است. در ماه مبارك رمضان استفاده از برنامه غذایی متنوع و متعادل شامل ۴ گروه اصلی غذایی یعنی نان و غلات، میوه ها و سبزیجات، گوشت و حبوبات، و تخم مرغ و لبنیات، برای حفظ سلامت بدن و تامین انرژی و نیازهای تغذیه ای بدن توصیه می شود. استفاده از خرما در ماه رمضان به خصوص در هنگام افطار برای تامین قند خون فرد روزه دار بسیار موثر است. روزه داران سعی كنند به جای غذاهای چرب و سرخ شده، از غذاهای آب پز و بخارپز شده استفاده كنند.

دكتر مسعود كیمیاگر، متخصص تغذیه:

نیازی به حذف هیچ یك از وعده های غذایی نیست. در ماه رمضان انسان دچار محدودیت یا محرومیت مواد غذایی نمی شود و احتیاج به ذخیره سازی مواد غذایی پیش از ماه رمضان وجود ندارد. با توجه به این كه در ماه رمضان یك وعده غذایی حذف می شود، همه افراد باید حداقل ۲۰ درصد كمتر از ماه های عادی غذا بخورند. با مصرف متعادل مواد غذایی در ماه رمضان، بدن فرصت سوزاندن چربی های اضافه را پیدا می كند. تمامی روزه داران باید وعده سحری را در برنامه غذایی خود داشته باشند زیرا حذف این وعده سلامتشان را به خطر می اندازد.

دكتر بزرگمهر، دبیر انجمن تغذیه ایران:

در ماه مبارك رمضان از مصرف بیش از حد غذاهای چرب و شیرین خودداری كنید.

روزه داران هنگام افطار از مواد غذایی شیرین مانند زولبیا، بامیه و حلوا به مقدار زیاد مصرف نكنند زیرا باعث افزایش وزن می شود. انجام پیاده روی و ورزش در این ماه، توصیه می شود. همه افراد باید افطار خود را با آب ولرم باز كرده و پس از آن از نان، پنیر، گردو و غذاهای گرمی مانند آش استفاده كنند و حتما بین افطار تا شام یك تا ۲ ساعت فاصله بگذارند و حتما در این زمان آب فراوان بنوشند. میترا زراتی، كارشناس ارشد تغذیه و استاد دانشگاه: فعالیت زیاد نوجوانان روزه دار در ماه رمضان منجر به صرف انرژی بیشتر و افزایش تعریق در طی ساعات روز می شود و این می تواند زمینه ساز سوء تغذیه خفیف یا شدید باشد. بهترین ورزش ها در طول این ماه، شنا و پیاده روی پس از صرف افطار است چرا كه این ورزش ها از گرفتگی عضلات و بروز یبوست پیشگیری می كنند.

شیده فتاحی، واحد آموزش همگانی انستیتو تحقیقات تغذیه و صنایع غذایی كشور :

اگر در ماه مبارك رمضان دچار یبوست هستید می توانید از خورشت های ملین مثل خورشت آلو و دیگر خورشت های سبزی دار استفاده كنید. خوردن انواع سبزی های خام و پخته و میوه های خیسانده مانند آلو و انجیر به بهبود این وضعیت كمك می كند. مصرف روغن زیتون به همراه سالاد نیز در پیشگیری از یبوست موِثر است. خوردن چای پررنگ ، قهوه و كاكائو موجب پیدایش حالت یبوست می شود. مصرف آب كافی برای رفع یبوست و دفع سموم و مواد زائد بدن و انجام واكنش های بیولوژیكی داخل بدن مفید است. بعضی از روزه داران بدون سحری روزه می گیرند كه این امر موجب می شود نیازهای تغذیه ای تامین نشده و در نتیجه كمبود بیش از حد انرژی و سوخت ناقص چربی ها، تركیبات كتونی در بدن ایجاد كند كه منجر به ایجاد بوی بد دهان و سر درد و دردهای عضلانی می شود.

دكتر افرا درخشی، متخصص تغذیه:

, مصرف نان، پنیر، سبزی و مایعات همراه خرما بهترین افطار به شمار می رود و صرف شام برای جلوگیری از ولع پس از افطار ۲ساعت بعد توصیه می شود . علاوه بر افطار، در خصوص سحر نیز خوردن غذای كامل توصیه می شود. خوردن غذای سحر ضمن افزایش كارایی روزانه، از بروز صدمات سیستم عصبی، چشم و قلب جلوگیری می كند. سحری باید شامل یك وعده غذای كامل سبك و سرخ نشده باشد.

دكتر برومند، فوق تخصص كلیه:

بیماران كلیوی كه تحت درمان دیالیز قرار گرفته اند، باید از روزه گرفتن خودداری كنند . با توجه به اینكه بیماران دیالیزی قدرت تطابق پرخوری و كم خوری را ندارند و بیشتر اوقات هم كم اشتها هستند، از نظر پزشكی، قادر به روزه گرفتن نیستند.

دكتر كیوان دادخواه، متخصص جراحی كلیه و مجاری ادراری :

, با توجه به اینكه در ماه مبارك رمضان، افراد در معرض كم آبی شدید قرار گرفته و مواد زائد با غلظت بالا در ادرارشان دفع می شود، بنابراین در این ماه برای پیشگیری از تشكیل سنگ های كلیه و سیستم ادراری، باید مبادرت به مصرف مایعات بیشتری در سحر و افطار نمایند . همچنین، افرادی كه تشكیل سنگ های ادراری در آنها فعال بوده و بیش از دو سنگ ادراری ظرف مدت ۶ ماه داشته اند و یا هم اكنون دارای سنگ ادراری هستند، بهتر است موارد احتیاط را در زمینه مصرف مایعات رعایت نمایند . اما روزه دارانی كه فقط یك نوبت سنگ ادراری درمان شده داشته اند، به شرط مصرف آب فراوان بین افطار تا سحر می توانند روزه بگیرند.