درطی سردرد بیمار از نور و صدا گریزان است، پس از اتمام سردرد بیمار خسته به نظر می رسد، بد خلق و كم تحمل می شود.

حمله میگرن به دو صورت رخ می دهد:

۱ میگرن بدون Aura )اورا یا پیش درآمد)، یا میگرن كلاسیك

۲ میگرن معمولی یا میگرن common.

در میگرن همرا «اورا»، چند دقیقه قبل از شروع سردرد بیمار از یك سری علائم خاص شاكی است كه شایع ترین آن علائم، بینایی است كه به صورت مشاهده جرقه های نورانی، خطوط زیگزاك و یا لكه های تاریك در جلوی میدان بینایی می باشد. از اوراهای دیگر حس سوزن سوزنی شدن نیمی از بدن، احساس سرگیجه و لكنت زبان می باشد. میگرن بدون «اورا»، ۱۵% موارد میگرن را تشكیل می دهد. متعاقب اورا كه مدت آن ۳۰ ۵ دقیقه است، سردرد خفیف تا شدیدی بروز می كند كه اغلب ۴ تا ۷۲ ساعت طول می كشد، گاه شدت سردرد به اندازه ای است كه بیمار باید كارهای خود را كنار بگذارد. سردرد میگرنی معمولاً یكطرفه است.

همه گیر شناسی:

میگرن بیشترین نوع سردرد در تمام جوامع بشری است. میگرن سردردی است با زمینه ارثی و خانوادگی كه از هنگام كودكی، نوجوانی یا اوایل میانسالی آغاز می شود. میگرن كلاسیك در خانم ها شایع تر است و جنبه ارثی و فامیلی آن ۸۰ ۶۰% می باشد.

سبب شناسی و بیماری زایی میگرن:

دو عملكرد عصبی عروقی در ایجاد میگرن دخالت دارند:

پیدایش «اورا» ناشی از انقباض عروق در سیستم عروقی اعصاب مركزی است، به طوری كه پیدایش علائم عصبی در رابطه با انقباض عروقی و ایجاد كم خونی است. متعاقب انقباض عروق، گشادی عروق سبب ایجاد سردرد ضربان دار می شود. در میگرن یك فعالیت الكتریكی مهاری به صورت آهسته در سرتاسر قشر مغز منتشر می شود و سپس فعالیت هسته های واقع در ساقه ی مغز از طریق رفلكس عروقی تری ژمینال، برانگیزنده سردرد می شوند كه این كار از طریق ایجاد التهاب نوروژنیك از طریق عصب تری ژمو(سه قلو) و آزادسازی ماده ی p و از طریق تاثیر سروتونین بر روی گیرنده های عصبی انجام می شود. سروتونین یك میانجی عصبی است كه موجب انقباض عروق می شود.

عوامل تشدید كننده و تخفیف دهنده میگرن:

عواملی كه میگرن را ظاهر یا تشدید می نمایند شامل موارد زیر می باشد:

استرس و نگرانی های زندگی، قاعدگی در خانم ها، مصرف قرص های ضد بارداری، نور زیاد، كم خوابی، گرسنگی، مصرف بعضی از غذاها مثل پنیر، شكلات های حاوی كاكائو، نوشابه های الكلی، مركبات، پیاز خام و تغییرات آب و هوا.

خواب در ایجاد و تشدید سردرد میگرنی نقش مهمی ایفا میكند. در بعضی افراد میگرنی خواب سبب توقف درد می شود و برعكس گاه افراد میگرنی با خواب طولانی دچار سردرد می شوند.

معیارهای تشخیص سردرد میگرنی:

هر سردردی، میگرن نبوده و در سردرد میگرنی بایستی حداقل بیمار ۵ حمله سردرد كه بین ۴ الی ۷ ساعت طول بكشد، با حداقل دو خصوصیت از ۴ خصوصیت زیر همراه باشد:

۱ یكطرفه

۲ ضربان دار بودن

۳ شدت متوسط یا زیاد

۴ تشدید سردرد با فعالیت بدنی و به علاوه سردرد همراه با تهوع، استفراغ، گریز از نور و صدا باشد و هیچ گونه اختلال ساختمانی در مغز بیمار مشاهده نشود.

آیا فرد مبتلا به میگرن نیاز به تصویرنگاری(CT scan, MRI) دارد؟

هرگاه بیمار دچار سردرد میگرنی تمام معیارهای تشخیص میگرن را دارا باشد و ومعاینه عصبی نیز طبیعی باشد نیاز به تست های آزمایشگاهی و تصویر نگاری مغز نمی باشد.

درمان میگرن:

اولین اقدام در درمان میگرن، آگاه نمودن بیمار از اینكه دچار ضایعه عضوی مغز نظیر تومور مغزی نمی باشد است، زیرا بیماران پیوسته از این كه مبادا تومور مغزی داشته باشند اضطراب دارند، گام بعدی در درمان میگرن، تفهیم این نكته به بیمار است كه بهبودی فقط با تجویز دارو توسط پزشك امكانپذیر نمی باشد و بایستی اقدامات زیر را نیز رعایت نماید:

۱ پرهیز از خستگی زیاد

۲ خواب منظم داشته باشد و در روزهای تعطیل بیش از روزهای دیگر هفته نخوابد

۳ پرهیز از مصرف غذاهایی كه بر حسب تجربیات قبلی باعث بروز سردرد شده اند

۴ پرهیز از محیط های پراسترس و سر و صدا و نور زیاد

۵ پرهیز از نگهداشتن سر و گردن در یك وضعیت ثابت برای مدت طولانی

درمان داروئی میگرن:

درمان میگرن شامل دو قسمت است:

۱ تسكین سردرد در زمان حمله حاد

۲ پیشگیری از حملات بعدی

درمان مرحله حاد سردرد شامل مصرف ارگوتامین و تریپتان ها می باشد، این داروها بایستی در مرحله «اورا» یا در ابتدای سردرد مصرف شود.

داروهای پیشگیری كننده از میگرن عبارتند از:

پروپرانولول، آمی تریپتیلین، سدیم والپرات و چندین داروی دیگر. طول مدت زمان مصرف دارو به عنوان پیشگیری ۴ تا ۶ ماه می باشد.