آشنائی با انگل ها و درمان آنها در کودکان

با توجه به اهمیت بیماری های انگلی نکاتی چند برای آشنائی با انگل ها را شرح می دهیم:

آزمایش مدفوع:

آزمایش مدفوع برای شناسائی انگل ها، اعتبار قطعی ندارد، چرا که انگل کرمک با آزمایش مدفوع قابل کشف نیست و انگل ژیاردیا نیز با آزمایش مدفوع ممکن است قابل کشف نباشد، بنابراین لازم است با علائم بالینی انگل ها آشنا باشیم.

علائم بالینی انگل ها:

اگر کودک یک یا چند مورد از علائم زیر را داشته باشد، ممکن است آلودگی انگلی داشته باشد. این علائم عبارت است از:

۱. خارش معقد: این خارش در دختر بچه ها با خارش واژن نیز همراه است. البته باید گفت که علل دیگر خارش پشت، رعایت نکردن بهداشت مقعد هنگام شستشو پس از اجابت مزاج است و یا علت خاراندن مقعد عواملی مانند حساسیت یا قارچ هم ممکن است باشد. بیشترین علت خارش و یا سوزش واژن در کودکان دختر، کرمک (oxyuris) است که تشخیص افتراقی آن با عفونت ادراری است: در عفونت ادراری، سوزش ادرار در هنگام دفع ادرار است، نه سوزش واژن در غیرموقع دفع ادرار و بالأخره در عفونت ادراری، تکرار ادرار، تب و بوی بد در ادرار هم داریم.

۲. اسهال های متناوب: اسهال متناوب از علائم شایع ژیاردیا است که در کودکان دیده می شود.

۳. دندان قروچه در شب: انگل ها سمومی از خود ترشح می کنند که این سموم می توانند علائم متغیری را در کودک ایجاد کنند که یکی از آنها دندان قروچه در خواب و گاهی بعضی علائم عصبی هستند. باید گفت که از تشخیص های افتراقی دندان قروچه، در کودکان، عصبی بودن آنها است که باید در نظر گرفته شود.

۴. آب دهان: جاری شدن غیرعادی آب دهان می تواند از علائم دل دردهای انگلی باشد.

۵. دل دردهای متناوب: از علائم شایع مربوط به انواع انگل ها است که بیشتر در اطراف ناف تظاهر می کند.

بنابراین اگر یک یا چند از مورد که به آنها اشاره کردیم، در کودک بود، باید به فکر انگل ها و درمان آن باشیم.

درمان بیماری های انگلی:

نکته مهم در دمان انگل ها این است که هر موقع احساس کردیم کودک انگل دارد، باید فکر کنیم آلودگی به چند انگل وجود دارد به خصوص ابتلا به ژیاردیا و کرمک و آسکاریس و آمیب از عفونت های شایع هستند. بنابراین بهتر است درمان همزمان صورت گیرد.

یک درمان پیشنهادی دادن مجموعه مترونیدازول در کنار مبندازول به صورت زیر است.

۱. مترونیدازول ۲۰ میلی گرم به ازاء هر کلیوگرم وزن بدن برای ۲۴ ساعت (که در سه دوز تقسیم می شود) برای هفت روز.

۲. علاوه بر مترونیدازول از ۸ قرص مبندازول نیز استفاده شود که سه روز روزانه دو قرص مبندازول (صبح و شب یکی) در دهان جویده شود و دو قرص دیگر، هر ماه یکی داده شود.

گفتیم که قرص مبندازول جویدنی است و مزه خوبی نیز دارد اما اگر کودک برای جویدن قرص ها همکاری نکرد باید قرص را کوبید و در یک قاشق آب یا غذا حل کرد و به کودک داد و دقت شود که قرص را با آب، قورت ندهد.

توجه شود که قرص مبندازول را زیر دو سال تحویز نمی کنیم و اگر زیر دو سال نیاز به درمان انگل کرمک بود از پیپرازین ۷۵ میلی گرم به ازاء هر کیلوگرم وزن بدن برای ۷ روز متوالی استفاده می شود.

پیشگیری از ابتلاء به انگل ها:

۱. رعایت بهداشت شخصی برای هر کس در پیشگیری از انگل ها نقش اساسی دارد و از آن جمله شستن دست ها پیش از غذا، و در صورت دست زدن به گلدان گل، چمن، یا کار در باغچه، به سرعت دست ها با صابون شسته شود و حتی با بُرِس به خوبی تمیز شود.

۲. خوردن آب لوله کشی شهرها را توصیه نمی کنیم و یکی از سه راه زیر را توصیه می کنیم:

جوشانیدن آب

تصفیه با دستگاه های معمولی آب که در آشپزخانه نصب می شود و تا حدی قابل قبول هستند.

خوردن آب معدنی (آب بطری) که بهترین نوع مصرف آب است.

۳. شستشوی کامل سبزی خوردن و میوه ها

دکتر محمود بهشتی

متخصص اطفال ـ فو ق تخصص خون و انکولوژی اطفال

استاد دانشگاه علوم پزشکی اصفهان