تقریبا دو سال پیش یكی از اقوام ما (که خانومی سی ساله بود) به سنگ صفرا دچار شده بودو اندازه ی سنگ به ۸ میلی متر رسیده بود و روز به روز بزرگتر می شد و علاجی جز عمل كردن نداشت اما به علت اینكه بسیار چاق بود دكتر ها پشت سرهم عمل را به تاخیر می انداختند ودر عوض درد هر روز بیشتر وبیشتر و سنگ هر روز بزرگتر و زرگتر می شد . تا اینكه روزی آب چشمه ای را به ایشان معرفی كردند كه می گفتند این آب سنگ صفرا را از بین می برد . او دو روز از این آب مصرف كرد و پس از دو روز دردش به كلی از بین رفت ونوشیدن این آب را تا پنج ماه ادامه داد و دیگر اثری از درد پدیدار نشد . هم اكنون دو سال از این ماجرا می گذرد وهنوز هم كه هنوز است هیچ دردی مشاهده نمی شود و بنا به عکس سونوگرافی که گرفته اند اثری از سنگ به چشم نمی خورد . لازم به ذکر است که هیچ گونه ای تغییر در رژیم غذایی خود انجام نداده است تا این امر را به بیماری ربط دهیم . این امر برای من بسیار جالب بودو انگیزه ای در من ایجاد کرد تا دلیل آن را با تحقیق و مطالعه بیا بم .

در ابتدا این سئوال پیش آمد كه : دلیل اینكه این آب ، سنگ صفرا را درمان می كند چیست ؟این پروزه دارای اطلاعات غنی در مورد صفرا و سنگ صفرا می باشد و در تحقیقات گذشته ای که در مورد سنگ صفرا انجام شده درمورد تعیین املاح سنگ صفرا و ارتباط این بیماری با بیماری های دیگر است که تنها در مورد املاح سنگ صفرا توضیح داده و در مورد درمان آن موردی ذکر نشده است است و اما در این طرح روش جدیدی ذکر می شود که هیچ گونه عارضه برای بیمار ندارد . در صورتی که داروهای ضد سنگ صفرا عوارض جانبی دارند.

سنگ کیسه صفرا(gallstone)چیست؟

سنگ کیسه ی صفرا شایعترین بیماری صفراوی است. خانم ها بیشتراز آقایان دچار سنگ صفراوی می شوند. معمولا در سنین چهل و بالاتر سنگهای صفراوی تشکیل می شوند. در کشورهای غربی از هر چهار تا پنج نفر، یک نفر سنگ صفراوی پیدا می کند ولی در کشور ما ظاهرا شیوع سنگهای صفراوی قدری کمتراست.

سنگهای صفراوی سه نوع می باشد:

سنگهای کلسترولی و سنگهای مخلوط کلسترل ورنگدانه سنگهای رنگدانه وسنگهای کلسترلی ومخلوط ۸۰ درصد کل سنگهای صفراوی را تشکیل می دهد.

چرا سنگهای صفراوی بوجود می آیند؟

در حالت طبیعی صفرا از کبد ترشح شده و از راه مجاری صفراوی به روده ها ریخته می شود. کیسه ی صفرا کار انبار کردن وغلیظ کردن صفرا را بر عهده دارد. وقتی شخص غذا می خورد کیسه ی صفرا با انقباض خود مقدار زیادی صفرای غلیظ را وارد روده می کند، تا به هضم چربیها کمک کند.گاهی به علت اختلال در ترکیب مواد موجود در صفرا، غلضت کلسترول بالا رفته وغلضت املاح صفراوی در صفرا،کم شده و زمینه ی مساعد برای تشکیل کریستال در صفرا ایجاد می شود.کریستالها بزرگتر شده وبه هم می پیوندد وسنگ صفراوی تشکیل می شود. از دیگر علل می توان به : خالی نشدن كامل كیسه صفرا ،بروز تغییراتی در مخاط صفراوی ،افزایش غلظت بیلی روبین در صفرا،عفونت در مجاری صفراوی كه صفر از كبد در آنها به جریان می افتد و تشکیل سنگ کیسه صفرا وقتی رخ می دهد که کلسترول ، رنگ دانه های صفراوی ، املاح صفراوی، کلسیم و مواد دیگر در کیسه صفرا رسوب می کنند. علت اصلی تشکیل سنگ کیسه صفرا نامعلوم است. رکود ، عفونت و اختلال متابولیک و یا تغییرات شیمیایی به نظر می رسد نقش داشته باشند. . Serles et al در سال ۱۹۷۰ ثابت کردند بیمارانی که کالری بالا از هر نوع غذا بگیرند باعث زیاد شدن ترشح کلسترول در صفرا و تشکیل بیشتر سنگ صفراوی می شوند . همانطور كه چاقی باعث ایجاد سنگ صفراوی می شود كاهش وزن سریع و استفاده از روش های لاغری سخت و سریع نیز احتمال ایجاد سنگ صفرا را افزایش می دهدنسبت كلسترول صفرا به املاح بین یك تا بیست و یك بر سی می باشد وقتی این نسبت به یك بر سیزده نزدیك می شود صفرا نمی تواند كلسترول را دفع كند ودر نتیجه كلسترول رسوب كرده و سنگ ایجاد می شود .دو عامل كلسترول و اسید صفراوی در ایجاد سنگهای صفراوی مؤثرند.بدین ترتیب كه هرچه میزان كلسترول صفرا بالاتر و یا غلظت اسید صفراوی كمتر باشد خطر سنگ سازی بیشتر میشود .در افرادی كه زایمانهای مكرر دارند خطر ایجاد سنگ صفرا بیشتر است.عمل جراحی معده انجام داده و عصب واگ را قطع كرده باشند، همچنین افرادی كه قسمتی از روده آنها طی جراحی برداشته شده و نیز در مبتلایان برخی بیماریهای التهابی روده بیش از سایرین در معرض ابتلا به سنگ كیسه صفرا هستند.همانطور كه چاقی باعث ایجاد سنگ صفراوی می شود كاهش وزن سریع و استفاده از روش های لاغری سخت و سریع نیز احتمال ایجاد سنگ صفرا را افزایش می دهد.نسبت كلسترول صفرا به املاح بین یك تا بیست و یك بر سی می باشد وقتی این نسبت به یك بر سیزده نزدیك می شود صفرا نمی تواند كلسترول را دفع كند ودر نتیجه كلسترول رسوب كرده و سنگ ایجاد می شود .دو عامل كلسترول و اسید صفراوی در ایجاد سنگهای صفراوی مؤثرند.بدین ترتیب كه هرچه میزان كلسترول صفرا بالاتر و یا غلظت اسید صفراوی كمتر باشد خطر سنگ سازی بیشتر در افرادی كه زایمانهای مكرر دارند خطر ایجاد سنگ صفرا بیشتر است.عمل جراحی معده انجام داده و عصب واگ را قطع كرده باشند، همچنین افرادی كه قسمتی از روده آنها طی جراحی برداشته شده و نیز در مبتلایان برخی بیماریهای التهابی روده بیش از سایرین در معرض ابتلا به سنگ كیسه صفرا هستند.

عوامل افزایش دهنده خطر چیست؟

وجود بیماری هایی مثل بیماری سرخرگ های قلب ، سیروز كبدی ، یا اختلالات روده كوچك سابقه خانوادگی سنگ كیسه صفرا عوامل ژنتیك . برخی از گروه های قومی استعداد بیشتری در مورد تشكیل سنگ در كیسه صفرا دارند. مصرف الكل وقرص های ضدحاملگی ورژیم غذایی پرچرب و كم فیبر وكاهش وزن سریع در خانم هایی كه فرزندان زیاد به دنیا آورده اند.

علائم سنگهای صفرا چیست ؟

عده ای از افراد مبتلا به سنگ کیسه ی صفرا هیچگونه علامتی ندارند و از بیماری خود بی اطلاعند. اگر سنگ کیسه ی صفرا علامت ایجاد کند، به صورت احساس پری و سنگینی ناحیه ی بالای شکم، یک تا سه ساعت بعد از خوردن غذای چرب است، که مدت دو تا سه ساعت طول می کشد .این درد گاهی همراه با حالت تهوع همراه است ، و بیمار ممکن است آنرا سوء هاضمه تعبیر کند. گاهی درد در ناحیه ی بالای شکم ودر طرف راست شکم ایجاد شده و شدید می شود و با حالت تهوع واستفراغ همراه می شود، و ادرار پررنگ می شود،این حالت به علت التهاب حاد کبد بوجود می آید وبه کوله سیستیت حاد موسوم است و نیاز به درمان جراحی دارد.از دیگرعلائم سنگ صفرا می توان به : تهوع و استفراغ ، نفخ یا آروغ ، عدم تحمل غذاهای چرب (سوءهاضمه ، نفخ و آروغ )و زردی اشاره کرد.

آیا راه معالجه ای برای سنگ کیسه ی صفرا هست؟

اگر سنگ کیسه ی صفرا بدون علامت است وبطور اتفاقی کشف شده است نیاز به معالجه ی خاصی ندارد . چنانچه بیمار دچار درد ناشی از سنگ کیسه ی صفرا بعد از غذای چرب می شود، باید درمان انجام گیرد . بهترین درمان خارج کردن کیسه ی صفرا وسنگهای درون آن، بوسیله ی عمل جراحی است. امروزه توصیه می شود، در مراکز مجهز، عمل جراحی با استفاده از لاپاراسکوپ انجام گیرد. (لاپاراسکوپ وسیله ای است لوله مانند، که آنرا از سوراخ کوچکی که روی شکم ایجاد می کنند، وارد شکم بیمار کرده، و امکان دیدن و خارج کردن کیسه ی صفرا را فراهم می سازد (که در اطلاعات عمومی در بخش آخر به تفضل شرح داده شده است )).گاهی جراح قادر به خارج کردن کیسه ی صفرا با لاپاراسکوپ نیست، و مجبور به بازکردن شکم به روش معمولی، و عمل جراحی کیسه ی صفرا می شود.آیا امکان درمان سنگهای کیسه ی صفرا بدون عمل جراحی هست؟

آری این کار امکان پذیر است (صرف نظر از دارویی که من در تحقیق خود ارائه می دهم)،ولی فقط در موارد مخصوص از این روش استفاده می شود،و این روش داروهای ضد سنگ صفرا می باشد (در زیر شرح داده شده) و هرگز روش روتین برای همه بیماران بشمار نمی رود، زیرا:

۱ پس از شش ماه تا دو سال فقط پنجاه درصد سنگها حل می شود ۲ سنگها با قطر یک سانت یا بزرگتر حل نمی شوند ۳ پس از قطع درمان در پنجاه در صد بیماران مجدداً سنگ کیسه ی صفرا پیدا می کنند. ۴ درمان همراه با عوارض

۵ داروهای تجویز شده گران است ،و بایستی تا آخر عمر، هر روز مصرف شوند.

۶ اگر کیسه صفرا بعلت التهاب مزمن قدرت انقباض خود را از دست داده باشد ، درمان داروئی فایده ای ندارد.

۷ این دارو ها را به ندرت می توان یافت چون در کشور ما تولید نمی شود و به سختی وارد می شود .

۸ اگرچه این داروها مقدار كلسترول كیسه صفرا را كاهش می دهند اما مقدار كلسترول خون را بالا می برند زیرا دفع كلسترول در صفرا كم می شود.

گاهی سنگ های کیسه ی صفرا را با دستگاه سنگ شکن خرد کرده، وداروهای حل کننده سنگ به بیمار می دهند. این روش ها در بیماران پیر که مشکلات قلبی دارند و قادر به تحمل عمل جراحی نیستند، بکار می رود.اگرسنگ کیسه ی صفرا را درمان نکنیم چه عوارضی ممکن است پیش آید؟

۱ و گاهی دهانه ی خروجی آنرا می بنددوسبب ایجاد التهاب حاد آن (کوله سیستیت حاد ) می شود التهاب حاد کیسه ی صفرا می شود که یک مسئله ی اورژانسی است وکارطبیعی کیسه صفرا را مختل می کند .

۲ سیاه شدن کیسه ی صفرا و سوراخ شدن آن، که عارضه ی خطرناکی است.

۳ ایجاد فیستول، و وارد شدن سنگ در داخل روده و مسدود کردن روده ی باریک.

۴ سنگ کیسه ی صفرا گاهی متعدد است، و قطر آن گاهی تا چند سانتیمتر می رسد. ،. گاهی سنگ، از کیسه ی صفرا خارج شده و به مجرای اصلی صفراوی (که از کبدشروع شده و به روده ختم می شود)وارد شده و راه اصلی جریان صفرا را می بندد . از این حالت بیمار ممکن است دچار یرقان و اتساع مجاری صفراوی شود.


شما در حال مطالعه صفحه 1 از یک مقاله 3 صفحه ای هستید. لطفا صفحات دیگر این مقاله را نیز مطالعه فرمایید.