روماتولوژی چیست روماتولوژی یعنی چه

روماتولوژی چیست بیماری روماتیسمی یا روماتولوژی به بیماریهایی گفته می شود که باعث درد , تورم, خشکی و محدودیت حرکت در مفاصل , استخوان ها , تاندون ها , رباط ها و عضلات میشوند در این مقاله به توضیح درباره این بیماری پرداخته می شود

روماتولوژی (Rheumatology) به معنای علم شناخت بیماری های استخوان و مفاصل ( بیماری های رماتیسمی ) و رشته ای فوق تخصصی است که پزشکان در این رشته بعد از گذراندن تخصص داخلی بزرگسالان و داخلی کودکان به تحصیل در آن می پردازند .

بیماری هایی که در این راستا مطرح هستند شامل:

1- بیماری های مفصل که با علت های متفاوت به شرح زیر می تواند باشد:

- علت التهابی (Inflammatory) مانند بیماری ارتریت روماتوئید و لوپوس سیستمیک و بهجت و...

- علت مکانیکال: مانند بیماری استئوارتریت (Osteoarthritis) که اسم دیگر آن آرتروز (Arthrosis) می باشد.

- علل یا منشا نورولوژیک : آسیب مفصل بدنبال آسیب سیستم عصبی که در اندامها ایجاد می شود. مانند نوروپاتی بدنبال دیابت و ...

- علل متابولیک: آسیب مفصل بعلت بیماری زمینه ای فرد مانند دیابت ٫ نقرس وپوکی استخوان می باشد.

- علل عفونی: علت های عفونی متعددی مانند باکتری ها و یا تب مالت و یا سل می توانند باعث ابتلای مفصل شوند.

2 - علل خارج مفصل: در اطراف مفصل ضمائمی وجود دارد که هرکدام از آنها می توانند با علل متفاوت دچار آسیب شده و ایجاد بیماری نمایند. ضمائم مفصل عبارتند از:

- تاندونها که التهاب آنها تاندونیت (Tendinitis) مانند بیماری تنیس بازان یا بیماری گلف بازها نامیده می شود.

- به تورم اطراف تاندونها که تنوسینوویت (Tenosynovitis) گفته می شود.

- کیست های اطراف مفصل که کیست سینویال (Synovial Cyst) گفته می شود.

3 - بیماری های استخوان که با علل متعددی ایجاد می شود:

- علت متابولیک: که سردسته آنها بیماری پوکی استخوان و یا استئوپروز (Osteoporosis) می باشد.

- علل عفونی: که می تواند با منشا باکتری ها و یا قارچ ها باشد که به آن بیماری استئومیلیت (Osteoemyelitis) گفته می شود.

4 - بیماریهای ستون فقرات که عوامل مختلف می تواند در ایجاد آن دخیل باشد که عبارتند از:

- بیماری های التهابی مانند اسپوندیلیت آنکیلوزانت (Ankylosing spondylitis) سردسته آنهاست.

- بیماریهای با علت های مکانیکال که علل آن استئوآرتریت مهره های گردن و یا بیماری های فتق دیسک(Disc herniation) می باشد که باعث ایجاد اثر فشاری بر روی ریشه عصب شده و دردهای ارجاعی به اندام های فوقانی و تحتانی ایجاد می کند.

- علل عفونی که در آن عفونت های مختلفی مانند باکتری ها، سل و یا بروسلا می توانند باعث دیسک شده و مهره های کمر را مبتلا نمایند.

5 - بیماری های بافت همبند (Convective tissue) که در آن تمامی قسمت های مختلف می تواند مراتبی از ابتلا را داشته باشد. مانند بیماری لوپوس اریتماتوز سیستمیک یا ( SLE Systemic Lupus Erythematosis )

با توضیح فوق متوجه می شویم دامنه علم روماتولوژی بسیار وسیع است. شیوع این بیماری ها در مطالعات جهانی حدود 40-30 درصد می باشد. در مطالعه صورت گرفته در ایران شیوع این بیماری ها در جامعه شهری9/41 درصد و در جامعه روستایی 66 درصد می باشد.

روماتولوژیست کیست؟

به پزشکان حاذق ، با تجربه و با صلاحیت کافی در تشخیص و درمان بیماری های استخوان و مفاصل روماتولوژیست می گویند .

درمان روماتولوژی

از کارهایی که می توان جهت درمان این بیماری استفاده نمود تغییر در روش زندگی است که شامل ایجاد تعادل بین میزان فعالیت و استراحت ، مراقبت از مفاصل کاهش استرس های روانی، استفاده از یک رژیم غذایی سالم می باشد.

از داروها برای کاهش درد ، تورم و توقف روند بیماری به سمت بدتر شدن استفاده می شود. دارویی که پزشک تجویز می کند براساس سلامت عمومی بیمار، شدت بیماری و اینکه بیماری تا چه اندازه شدید خواهد شد و مدتی که باید بیمار دارو بگیرد و اینکه دارو تا چه اندازه کارایی داشته و عوارض جانبی آن چه می باشد، خواهد بود.

جراحی: روشهای جراحی زیادی جهت درمان این بیماری مورد استفاده قرار می گیرد. از این روش جهت تسکین درد، کمک به عملکرد بهتر مفاصل و عملکرد بهتر فرد در فعالیتهای روزمره خود استفاده می شود.

مراجعات منظم به پزشک : بسیار مهم است اینکه آیا بیماری شدیدتر شده و آیا دارو کمک کننده بوده است، عوارض جانبی داروها ظاهر شده اند و در صورت نیاز داروها را عوض نماید. اقداماتی که ممکن است نیاز به انجام آن شود شامل: آزمایش خون، ادرار و عکسبرداری می باشد.

روش درمانی جایگزین : گاهی اوقات از رژیمهای غذایی خاص ، ویتامینها و سایر روشهای دیگر جهت درمان روماتیسم مفصلی استفاده می شود. بعضی درمانها به کاهش استرس بیمار کمک می کند. بسیاری از این روشها بی ضرر می باشند و اما باید گفت که این روشها بطور کامل و دقیق مورد بررسی قرار نگرفته اند لذا قبل از استفاده از آنها حتماً باید با پزشک مشورت شود.