سکته مغزی چیست, از کجا می آید, چگونه عمل می کند

سکته مغزی یک بیماری قلبی و عروقی است که روی عروق تأمین کننده خون مغز اثر می گذارد و زمانی رخ می دهد که رگ هایی که اکسیژن و مواد غذایی را به مغز می رسانند توسط لخته خون یا برخی ذرات دیگر مسدود یا پاره می شوند

بر اثر پارگی یا گرفتگی این عروق بخشی از مغز نمی تواند خون و اکسیژن مورد نیاز خود را دریافت کند. فقدان اکسیژن بر یاخته های عصبی آن بخش از مغز اثر گذاشته و ظرف چند دقیقه آنها را از بین می برد یا به عبارتی زمانی که رگ های خون رسان به مغز به هر دلیلی پاره یا بسته شود بافت های مغز از اکسیژن و غذا محروم می شود و بعد از چند دقیقه سلول های مغز شروع به مردن می کنند. در این وضعیت فرد دچار سکته مغزی (Stroke) شده است. معمولاً قبل از بروز سکته مغزی علائم هشدار دهنده ای وجود ندارد یا اینکه علائم بسیار جزئی هستند. بعد از بروز سکته مغزی بیمار باید بلافاصله در بیمارستان بستری شده تا از بروز صدمات دائمی به مغز جلوگیری شود. عوارضی که بعد از سکته مغزی ایجاد می شود بستگی به محل سکته و وسعت بافت های گرفتار شده مغز دارد.

انواع سکته مغزی

سکته مغزی ایسکمیک و سکته مغزی هموراژیک از انواع سکته مغزی هستند، حمله ایسکمیک گذرا و در واقع یک سکته مغزی ناقص است که در اثر گرفتگی رگ خونی رخ می دهد. اگر چه ایسکمیک گذرا باعث آسیب دائمی مغز نمی شود ولی باعث بروز علائم سکته مغزی می شود که چند دقیقه یا حتی چند ساعت طول می کشد. شما به عنوان علامت سکته مغزی نباید از این حالت چشم پوشی کنید.

سکته مغزی ایسکمیک یا به عبارتی همان بسته شدن رگ، بر اثر لخته های خون یا سایر ذرات دیگر ایجاد می شود و حدود 70 تا 80 درصد کل سکته های مغزی را تشکیل می دهد، اما سکته مغزی هموراژیک، وقتی یک رگ خونی در مغز پاره شود و باعث خونریزی در مغز شود رخ می دهد؛ علل سکته مغزی هموراژیک نیز خونریزی داخل مغزی، خونریزی زیر عنکبوتیه، آنوریسم مغزی و ناهنجاری های شریانی وریدی است.

اثرات سکته مغزی

سکته مغزی روی افراد اثرات مختلفی می گذارد و این بستگی به نوع سکته و قسمتی از مغز که تحت تأثیر قرار گرفته و همچنین وسعت آسیب مغزی دارد. آسیب مغزی ناشی از سکته مغزی می تواند بر حواس، فعالیت های حرکتی، تکلم و توانایی درک گفتار تأثیر گذارد و همچنین الگوهای رفتاری و تفکری، حافظه و عواطف را نیز با اختلال مواجه می کند. فلج یا ضعف بیش از حد یک طرف بدن نیز شایع است.

زنگ خطرهای سکته مغزی

کرختی یا ضعف ناگهانی در صورت، دست و پا بویژه در یک سمت بدن، گیجی ناگهانی، اختلال در تکلم و قوه ادراک، اختلال ناگهانی در دید یک یا هر دو چشم، اختلال ناگهانی در راه رفتن، سرگیجه، از دست دادن تعادل و هماهنگی بدن و سردرد شدید از جمله زنگ خطرهای سکته مغزی هستند، لازم به ذکر است عواملی وجود دارند که می توانند در بروز سکته مغزی نقش داشته باشند اما می توان آنها را کنترل کرد به عنوان مثال فشار خون بالا، مصرف تنباکو و سیگار، سابقه بیماری های قلبی، بیماری شریان کاروتید یا سایر شریان ها.

فیبریلاسیون دهلیزی، حملات ایسکمیک موقتی (TIAs)، اختلالات خونی خاص،کلسترول بالای خون، بی تحرکی و چاقی، نوشیدن الکل و برخی داروهای غیرمجازعواملی هستند که ریسک بروز سکته مغزی را افزایش می دهند البته عواملی نیز در کنار این ها وجود دارند که نمی توان آنها را کنترل کرد، افزایش سن و وراثت را می توان از این دسته برشمرد. از طریق معاینه بدنی، آزمایش خون، سی تی اسکن، ام ار آی (MRI)، آنژیوگرام مغزی و اکوکاردیوگرام می توان سکته مغزی را تشخیص داد و به وسیله روش هایی مانند جراحی، مصرف دارو، مراقبت های ویژه پزشکی و بیمارستانی و توانبخشی می توان آن را درمان کرد.

راه های پیشگیری از سکته مغزی

برای دور ماندن از سکته قلبی فشار خون خود را کنترل کنید اگر سیگاری هستید، سیگار را ترک کنید، مقدار کلسترول و چربی اشباع را در رژیم غذایی کاهش دهید. برای این کار مصرف زنجبیل، سبزی ها و میوه ها را در برنامه غذایی روزانه قرار دهید، ورزش کردن منظم و کنترل وزن را فراموش نکنید و از مصرف داروهای غیر مجاز، الکل و نمک زیاد خودداری کنید، مصرف مواد غذایی سالم مثل ماهی، غلات و لبنیات کم چرب را فراموش نکنید، هر چه کمتر از غذاهای چرب، شکر و نوشابه های شیرین استفاده کنید از سکته مغزی هم دورتر خواهید بود، مدیریت استرس نیز از جمله عواملی است که شما را از خطر ابتلا به سکته مغزی در امان خواهد داشت. خوب است بدانید که سکته مغزی در افراد گیاه خوار بسیار کمتر از مصرف کنندگان گوشت قرمز است.