چه شد که باوجود تحصیل در رشته مهندسی برق، تصمیم گرفتید انجمن دیابت تاسیس کنید؟

خودم مبتلا به دیابت هستم و در کودکی ابتلایم به دیابت نوع یک تشخیص داده شد. دیابت نوع یک، به عکس نوع دو معمولا با سروصدا و علایمی مانند لاغری، پرادراری و مشکلاتی از این دست است. شوک اولیه تزریق انسولین در همه افراد دیابتی نوع یک وجود دارد و فرد و خانواده او را با ترس مواجه می کند، اما به محض تزریق اولین انسولین، این کار بخش ساده کار می شود و مشکلات بعدی رخ می نماید. اصلی ترین مشکل هم نبود سیستم آموزشی و انگیزشی برای بیماران دیابتی است. نبود آموزش های درست برای بیماران دیابتی، یک واقعیت انکار ناپذیر در سیستم بهداشت و درمان ماست. یک فرد مبتلا به دیابت باید برای داشتن زندگی باکیفیت، در طول روز ۵تا۶بار تست قندخون انجام دهد و میزان انسولین تزریقی را براساس نتیجه آن، میزان فعالیت روزانه و غذای مصرفی تنظیم کند، اما بیشتر بیماران از این کار صرف نظر می کنند یا درست نیاموخته اند چگونه باید قندخونشان را کنترل کنند بنابراین دچار عوارض می شوند بنابراین ایجاد مراکز آموزشی و انگیزشی برای بالا بردن کیفیت زندگی بیماران دچار دیابت، نیازی اساسی است.

به نظر شما اصلی ترین مشکلات دیابتی ها چیست؟

پوشش داده نشدن هزینه دیابت به وسیله بیمه ها. مثلا بیمار دیابتی نیازمند تزریق انسولین باید در طول روز ۵ تا ۶بار تست قندخون بدهد که ۵ تا ۶ هزار تومان هزینه دارد، اما بیمه این هزینه را پوشش نمی دهد. البته اخیرا اقدام هایی در زمینه پوشش بیمه ای انسولین های مدرن به وسیله بیمه های مختلف انجام شده اما مساله ای در این میان وجود دارد؛ تعداد انسولین هایی که بیمه ها پوشش می دهند، برای بیمار کافی نیست. ممکن است بیماری در طول ماه به ۶ قلم انسولین نیاز داشته باشد ولی بیمه فقط هزینه ۳ قلم آن را می پردازد. علاوه بر این، از آنجا که قرار است ۹۰درصد هزینه این انسولین ها را بیمه ها بپردازند و فقط ۱۰درصد از بیمار دریافت می شود، داروخانه های کمتری حاضر به همکاری در این زمینه هستند زیرا باید ۹۰درصد هزینه ها را خود تامین و بعد از چند ماه از بیمه دریافت کنند.

در بسیاری از کشورها وظیفه آموزش افراد مبتلا به دیابت، برعهده پرستاران و پیراپزشکان است. آیا در ایران هم افراد آموزش دیده در زمینه دیابت وجود دارند که اطلاعات لازم را به بیماران بدهند؟

در نظام درمانی ما «کلینیک های دیابت» که به افراد دیابتی درمان استاندارد را بیاموزند، وجود ندارد...

حتی بسیاری از پزشکان نیز با پروتکل های بروز درمان آشنایی ندارند و دسترسی بیماران به پزشکان آشنا به درمان های جدید، کم است. به همین دلیل لازم است آموزش ها در سطوح پایین تر و به وسیله پیراپزشکان آموزش دیده انجام شود. حتی برخی بیماران دیابتی آموزش های لازم را در خصوص زاویه تزریق انسولین ندیده اند و همین موضوع باعث دردناک شدن تزریق برای آنها می شود.

با توجه به اینکه کشور ما در منطقه دیابت خیز دنیا قرار دارد و کارشناسان و صاحب نظران زیادی درمورد ایجاد یک موج بزرگ ابتلا به دیابت در کشور هشدار داده اند، فکر می کنید فرهنگ سازی های لازم در زمینه پیشگیری از دیابت انجام شده است؟

پیشگیری از دیابت از ۳ جنبه مورد توجه قرارمی گیرد. فاز اول، دانش عمومی است و اینکه افراد جامعه بدانند باید شیوه زندگی و تغذیه خود را اصلاح کنند و فعالیت بدنی داشته باشند. در جنبه دوم، این اطلاعات باید به رفتار تبدیل شود. جنبه سوم نیز مربوط به سیاست های کلان کشوری است. مثلا باید امکانات لازم برای انجام فعالیت های ورزشی مانند دوچرخه سواری در شهرها ایجاد شود یا در مدارس و شرکت ها افراد تشویق به انجام فعالیت های بدنی شوند. متاسفانه در کشور ما، سیستم های پیشگیری عملکرد موفقیت آمیزی ندارند و نتوانسته اند عموم مردم را در این زمینه همراه کنند.

معمولا سازمان های مردم نهاد در زمینه آموزش و اطلاع رسانی نقش مهمی را ایفا می کنند. انجمن گابریک به عنوان یک انجمن مردم نهاد، چه فعالیت هایی در این زمینه داشته است؟

انجمن ها و سازمان های مردم نهاد می توانند نقش اصلی را در اطلاع رسانی به عهده بگیرند و با اقدام هایی، اطلاعات افراد را به رفتار تبدیل کنند. به همین دلیل، انجمن دیابت گابریک هم تصمیم گرفت در هفته دیابت با همکاری وزارت بهداشت، شهرداری ها، کانون های دیابت در محله ها و هفته نامه «سلامت» کمپینی با نام «روبان آبی» راه اندازی کند که درصد کمی از فعالیت های آن به اطلاع رسانی و عمده آن به تحریک به تغییر رفتار اختصاص دارد. در این کمپین ابتدا با پخش پوسترها و اطلاع رسانی های رسانه ای و محیطی با عنوان «قول می دهم و به تعهد خود پایبندم» در سطح شهر پخش می شود و از بیست و هفتم آبان ماه، همزمان با آغاز هفته ملی دیابت، شهروندان با مراجعه به ۱۰۰۰ پایگاهی که در سطح شهر تدارک دیده شده، یک قولنامه کوچک امضا می کنند مبنی بر اینکه فردا به جای شیرینی، میوه بخورند یا نیم ساعت پیاده روی کنند. به نشانه این تعهد نیز یک روبان آبی به دست می بندند. در حال رایزنی برای گسترش این فعالیت و وارد کردن آن به هیات دولت نیز هستیم. پیش بینی می کنیم این کار بتواند ۲۰۰هزار نفر را در شهر تهران به صورت حضوری و ۵۰هزار نفر را در فضای مجازی پوشش دهد و تلنگر و گامی کوچک برای تغییر رفتار باشد؛ گامی که می تواند در روزهای آینده نیز ادامه یابد و زندگی سالم تری را برای ایرانیان به وجود آورد.