«بودن یا نبودن حق فنی، مساله این است...» خوندن این تیتر درشماره ۱۳۹ هفته نامه «سپید»، نشریه تخصصی علوم پزشکی لبخند رو به روی لبم می نشونه. شروع می کنم به خوندن مطلب در حالی که انتظار دارم با مُهر تاییدی برای آنچه که چه بر طبق قانون و چه بر طبق عقل و منطق حق قانونی ما داروسازان هست رو به رو بشم؛ اما هرچی بیشتر پیش می رم لبخندم رنگ می بازه. به آخرهای مطلب که می رسم دنبال نام و نشانی از نویسنده مطلب می گردم تا ببینم که این نقد توسط چه کسی نوشته شده؟! یه همکار؟! اگر نه، داروساز لااقل یک فرد مطلع از امور دارو و داروخانه؟! به نظرم بعید میاد. هر چه می گردم اسمی از نویسنده پیدا نمی کنم. در اینجا سعی می کنم در جملاتی کوتاه جواب نوشته های این نویسنده گمنام را بدهم، هرچند بعضی از بخش های نوشته به حدی دور از منطق هستند که نیاز به بحثی ندارند! ...

● وجهه قانونی حق فنی

در مورد بخش اول نوشته و وجه قانونی حق فنی باید نویسنده محترم و خوانندگان را به صحبت های اخیر جناب دکتر دیناروند، ارجاع بدهم که با تاکید تمام بر قانونی بودن حق قانونی صحه گذاشتند و این مساله را که حق فنی صرفا مختص دوره دفاع مقدس بوده رد کرده و فرموده اند که حق فنی کاملا به طور قانونی و سالانه توسط مراجع ذی ربط تعیین و به داروخانه ها ابلاغ می شود و هیچ مشکل قانونی در اخذ آن توسط داروخانه ها وجود ندارد. این از بعد قانونی؛ اما حالا به توجیهاتی که توسط شخص نویسنده مطرح شده اند می رسیم که برای رد حق فنی از نظر ایشان ذکر شده است. اینکه ذکر شده که استفاده از علم و توانایی های داروساز در امر داروسازی جزو وظایف آنها بوده و به موجب این توانایی ها صلاحیت تاسیس و اداره داروخانه به آنها واگذار شده، باید عرض کنم که اجازه تاسیس داروخانه در واقع منوط به گرفتن پروانه ای می باشد که مشابه آن را در اصناف مختلف همانند آرایشگر و سوپرمارکت و غیره هم دریافت می نمایند و طبق این مجوز داروساز سرمایه ای را هزینه کرده و اقدام به خرید دارو و ... می کند. سودی که از طریق فروش داروها نصیب داروساز می شود، صرفا سودی است که اگر در هر خرید و فروش دیگری سرمایه گذاری می کرد، می توانست مبلغی بیشتر از آن را کسب نماید و بنابراین همین مبلغ اندک حق فنی تنها چیزی است که به عنوان دستمزد سال ها درس خواندن داروساز و ارایه مشاوره به بیمار در مورد نسخه دریافت می نماید و در واقع حق ویزیت داروساز است که در مقایسه با مبالغ حق ویزیت پزشکان قابل نادیده گرفتن بوده و تنها با احتساب همان سودی که از فروش داروها به داروساز می رسد می توان از ناچیز بودن این مبلغ چشم پوشی کرد! حالا اینکه نویسنده محترم نگران وضعیت مردم هستند و بار اضافی تحمیل شده بر آنها و معتقد هستند که در صورت لزوم ممکن است این مبلغ تحت پوشش بیمه قرار بگیرد، خب قطعا در صورت رخ دادن این اتفاق ما داروسازان هم از این مساله استقبال می نماییم، اما مساله مطرح برای من این است که دربرابر هزینه های گزافی که برای سایر خدمات درمانی به بیمار تحمیل می شود، از زیرمیزی پزشکان گرفته که کسی حق اعتراض به آن را ندارد تا هزینه های بیمارستان و غیره، چرا این مبلغ ناچیز که حق قانونی داروسازان است مورد حمله واقع می شود؟

● کنترل صورت حساب

مورد شماره ۴ ذکر شده در مطلب، «وجود تعرفه های متعدد برای ارایه یک خدمت، امکان کنترل صورت حساب را برای مریض غیرممکن می کند.» واقعا مضحک است! آخر چه کسی گفته که قرار است مریض از جز به جز قیمت زدن نسخه مطلع باشد؟! مگر بیمار از قیمت تک تک داروها مطلع است؟! من مسوول فنی از ریز این قیمت زدن اطلاع ندارم، حال آنکه قرار است که بیمار آن را مورد بررسی قرار بدهد؟! مگر داروخانه احیانا سوپرمارکت است؟! حتی در همان سوپر هم آگاهی از ریز قیمت ها ممکن نیست، چه برسد به .... بعد هم مگر ما بازرس نداریم که نیاز به سر درآوردن مریض از ریز صورت حساب باشد؟! علاوه بر آن اتفاقا سرراست ترین بخش قیمت نسخه همین حق فنی است که به لطف اطلاع رسانی وسیع، همه مردم به خوبی از آن مطلع هستند!

● راهنمایی های اضافه

مورد ? هم که فرمودند: «تجربه نشان داده که عملا مریض هیچ راهنمایی اضافه ای جز آنچه در نسخه ذکر شده دریافت نمی کند.» هم کمال کم لطفی نویسنده را نشان می دهد... من به جرات می توانم عرض نمایم که حداقل در ۹۰ درصد داروخانه ها تمام توضیحات لازم به مریض ارایه می شود، ولی لزوما در بوق و کرنا نمی شود که ما این خدمت اضافه بر آنچه در نسخه مندرج است را ارایه کرده ایم. در ۹۰ درصد نسخه ها حداکثر چیزی که پزشک مندرج کرده است، تعداد دفعات مصرف داروست. زمان خوردن، بعد و قبل غذا مصرف شدن، تداخلات با بقیه داروها، شرایط نگهداری و ... چیزهایی هست که توسط خود داروساز ذکر می شوند و چه در بسیاری از موارد اشتباهی در دستور داروها، حتی نوع داروها و تداخلاتشان، دوز آنها و ... اشتباهاتی از سوی پزشک صورت گرفته است که در پشت صحنه و به طور پنهانی مشکل از طریق تماس با پزشک حل می شود. علاوه بر آن بیماران در بسیاری از موارد برای مشکلات ریز و درشت درمانی و دارویی خود به داروخانه و داروساز، به عنوان در دسترس ترین و کم هزینه ترین عضو جامعه پزشکی چه حضورا و چه تلفنی، مراجعه کرده و راهنمایی های لازمه را به طور رایگان دریافت می کنند بدون آنکه ریالی بابت آن پرداخت کنند و کسی به این مساله اعتراضی نمی کند؛ بنابراین حق فنی که در تعداد دفعات به نسبت محدودی که هر فرد برای دریافت نسخه در طول سال مراجعه و پرداخت می کند، به منزله حق استفاده نامحدود بیماران از اطلاعات یک مرجع قابل اعتماد و مطلع است که فکر نمی کنم بهای زیادی باشد.