در این چند دهه ی اخیر، از یک دارو به عنوان دارویی انقلابی که درمان روانی را برای همیشه متحول خواهد کرد، استقبال شده که نتیجه ی آن مصرف گسترده بوده است. برای مثال، در دهه ی ۱۹۶۰، از تورازین به عنوان دارویی که به بستری شدن افراد مبتلا به اختلال های روانی خاتمه خواهد داد، استقبال شد. در دهه ی ۱۹۷۰، لیتیوم را درمان نهایی برای مانی می دانستند. در این زمان از والیوم نیز برای نشانه های اضطراب وسیعاً استفاده می شد.

گرچه تمامی این داروها تا اندازه ای با موفقیت مصرف شده اند، اما همه ی آنها اشکالاتی نیز دارند. طولی نکشید که این واقعیت که تورازین علاجی برای اسکیزوفرنی نیست، بلکه فقط برخی از نشانه های این اختلال را درمان می کند، روشن شد لیتیوم در صورتی موثر واقع می شود که طبق مقدار توصیه شده مصرف شود، اما افراد منیک معمولاً دارویی را مصرف کنند که خلق بالای آنها را پایین می آورد. شاید بدانید که سوء مصرف والیوم رسوایی ملی شده؛ مصرف حساب نشده ی این دارو باعث شده است که میلیون ها نفر برای حل کردن استرس های روزمره به آن وابسته شوند. علاوه بر این، حتی در صورتی که این دارو ها درست مصرف شوند، عوارض جانبی دارند که برخی از آنان بسیار جدی هستند و زمانی که این داروها اولین بار معرفی شدند از عوارض آنها کاملاً آگاه نبودند.

پروزاک (فلوکستین) که در اواخر دهه ی ۱۹۸۰ معرفی شد، جدیدترین داروی روان گردان است که سر و صدای زیادی کرد. این داروی افسردگی یکی از پر مصرف ترین داروهای تجویزی در جهان شده است و میلیون ها نفر در سراسر دنیا حاضرند مبالغ گزافی برای آن و داروهای مشابه بپردازند.

در واقع، تاثیر پروزاک با داروهای سه حلقه ای ضد افسردگی تفاوت چندانی ندارد؛ با این حال، از این نظر منحصر به فرد است که مانند داروهای سه حلقه ای بر طیف وسیعی از انتقال دهنده های عصبی تاثیر نمی گذارند، بلکه فقط یکی از کاته کولامین ها سروتونین را تحت تاثیر قرار می دهد. پروزاک مانند سایر داروها، معمولاً بعد از چند هفته تاثیر می گذارد.

با افزایش محبوبیت پروزاک، کاربردهای آن نیز گسترش یافت. پیترکرامر (۱۹۹۳) روان پزشک و روان درمانگر در کتاب پر فروش خود با عنوان به پروزاک گوش کنید اعلام می دارد که نباید پروزاک را مخصوص افراد مبتلا به اختلال های روانی مانند افسردگی دانست. به عقیده ی کرامر، پروزاک می تواند سریعاً و به راحتی به افرادی که مشکلات عزت نفس پایین دارند یا نسبت به طرد میان فردی حساس هستند، کمک کند. افرادی که پروزاک مصرف می کنند اغلب مدعی هستند که خود را در مقایسه با قبل از مصرف دارو بهتر احساس می کنند و معتقدند اگر این دارو به آنها کمک می کند احساس بهتری داشته باشند، خواه مبتلا به اختلال روانی تشخیص داده شده باشند یا نه، باید مصرف آن را ادامه دهند (کونر، ۱۹۹۴).

ویلیام آپتون روان پزشک، در کتاب خود با عنوان پروزاک و داروهای ضد افسردگی جدید (۲۰۰۰)، اظهار می دارد که این داروها برای درمان افراد مبتلا به مجموعه ی وسیعی از اختلال های خوردن و جنسی و اختلال های اضطرابی، افسردگی، اسکیزوفرنی، و بیماران مبتلا به اختلال استرس پس از آسیب، بلکه آنان که زیرنشانگان هستند، مانند افراد کم جرات، کسانی که عزت نفس پایین دارند و کم انرژی اند؛ آنهایی که تحریک پذیر، کمال گرا، انعطاف ناپذیر هستند، یا از بی حوصلگی کلی و ناخشنودی رنج می برند؛ و آنهایی که خیلی پرخاشگر یا تهاجمی هستند، موارد مناسبی برای پروزاک می باشند. خلاصه اینکه، هر کسی – خواه بیمار باشد یا نباشد – از تاثیرات تربیت کننده ی پروزاک بهره مند می شود (ص ۸۸).

روان پزشک دیگری به نام ژوزف گلنمولن، نویسنده ی کتاب عکس العمل پروزاک (۲۰۰۰)، آنچه را که به نظر وی تجویز بی رویه و گسترده ی داروهای شبه پروزاک است زیر سئوال می برد و می گوید: "تقریباً ۷۵ درصد بیماران، بی جهت برای اختلال های خفیف، حتی جزئی، این داروها را مصرف می کنند" (ص ۱۱). گلنمولن به خصوص در مورد عوارض جانبی گزارش نشده، مانند کژکاری جنسی، تیک های بدریخت کننده ی صورت و بدن، نشانه های ترک، و مواردی که این داروها رفتار متمایل به خودکشی و خشونت بار را تشدید می کنند، نگران است.

گرچه میلیون ها نفر از این داروها بهره مند شده اند، منافع آنها عمومیت نداشته اند. در اوایل دهه ی ۱۹۹۰ خوشبینی ساده لوحانه ای وجود داشت مبنی بر اینکه داروی معجزه آسایی ساخته شده است که به افسردگی توانکاه و سایر اختلال های مرتبط با سروتونین خاتمه خواهد داد و با کمترین عوارض جانبی با این هدف می رسد. اکنون می دانیم که این داروها نوشدارو نیستند، و این را نیز می دانیم که هزینه های مالی و جانی آنها می توانند قابل ملاحظه باشند. بدیهی است که برای ارزیابی منافع و زیان های این داروها، تحقیقات باید ادامه یابند. در عین حال، گسترش و تقویت مداخله های غیر دارویی، مانند درمان های شناختی باید ادامه یابند تا متخصصان بالینی و درمان جویان آنها، طیفی از گزینه های درمانی موثر را داشته باشند.