سرما درمانی

مقدمه:

سرما درمانی با استفاده از عوامل سردکننده بمنظور درمان بعضی از بیماریها یا علائم بعضی از بیماریهای به گذشته ای دور باز می گردد. نخستین منابع شناخته شده در زمینه از بقراط است در آن دستوراتی درباره استفاده از یخ وبرف برای قطع خونریزی داده است دانشمند نابغه ایرانی ابن سینا در کتاب قانون خود از آب و یخ بمنظور کاهش ورم و درد از طریق ایجاد خواب رفتگی نامبرده است پس از آن میتوان از کتاب توماس بارتولن تحت عنوان استفاده درمانی از یخ نام برد که در سال ۱۶۶۱ در ایتالیا به چاپ رسیده است در ابتدای قرن ۱۹ جیمز کریل از آب سرد و آب دریا برای درمان موارد مختلفی از جمله تب واسهال در کودکان استفاده کرد.

سرما درمانی ( کرایوتراپی )

دمای بدن را میتوان به منظور درمان کاهش داد اگر کاهش داد اگر کاهش دما در همه بدن صورت بگیرد تحت عنوان هیپوترمی خوانده میشود و اگر دما بطور موضعی کاهش یابد به نام کرایوتراپی نامیده میشود سرعت تغییر دمای پوست بستگی به میزان قابلیت هدایت آن دارد. نسبت میان هدایت دما ودمای مخصوص را دیفوزیته حرارتی مینامند.

انتشار گرما (یا سرما ) در هرناحیه بدن متفاوت است و به ۳ عامل بستگی دارد که عبارتند از

۱) ضخامت اپی درم، درم، چربی وعضله

۲) میزان آب داخل بافت

۳) جریان خون

روش های سرد کردن

سه روش برای کاهش دمای بافتها وجود دارد

۱) دمیدن جریان هوا بر روی پوست ( مانند استفاده از پنکه یا وسیله سرد کننده ای شبیه آن ) این روش در پزشکی متداول نیست

۲) تبخیر اتفاده از اسپری هایی که بسرعت بخار شده و پوست را خنک می کنند مانند اسپری اتیل کلراید و اسپری فلوئری متان که امروز نسبت به علت عوارض ریوی و ... مترود شده است

۳) هدایت یعنی استفاده از وسایل و اجسامی که دمایی کمتر از دمای پوست بدن دارند ، مانند کیسه های سرد و یا مقدار هدایت گرما

آثار بیوفیزیکی سرما

سرما تائثیرات فیزیولوژیکی مختلفی بر روی بدن که عبارتند از

تنگی مویرگی (شریانی)

کاهش متابولیسم و عوامل منبسط کننده عروق مانند هیسامین التهاب را کاهش میدهد سرما آستانه تحمل درد را بالا میبرد وبیمار احساس تسکین میکند کاهش اسپاسم عضلات اسکلتی بعد از کار برد نتیجه یک عمل درونی است

کاربرد سرما در درمان صدمات عضلانی

یکی از رایج ترین موارد استفاده از سرما در صدمات عضلانی است اعم از عوارض بعد از جراحی یا صدمات ارتوپدیک یکی از نخستین گزارشات بالینی در مورد استفاده از سرما درمانی در کنترول ورم و درد در سال ۱۹۴۶ ارائه شده است در اکثر موارد حاد از سرما بهمراه Compression و Elevation استفاده میشود سرما درد و infiltration مایع به ناحیه صدمه دیده را کاهش میدهد ولی در هر صورت از بانداژ فشاری برای جلو گیری از ورم ضروری است

اثر سرما بر روی دستگاه عصبی عضلانی

وجود اسپاستی سته در عضلات باعث محدودیتحرکت در هنگام حرکات هدفمند روزانه میشود در اسپاستی سیتی مقاومت عضله نسبت به کشش زیاد میشود رفلکس های عمیق تاندونی وکلونوس تشدید میشود طبق نظریات فراوانی سرما درمانی در کاهش اسپاستی سیتی موثر است اگر چه مکانیسم های این تغییرات دقیقا شناخته شده نیست ولی مطالعات بسیاری بر روی انسان وحیوان شده است تا علت واکنش ها را روشن کند

راهنمایی های عمومی برای سرما درمانی

در سرما درمانی از وسایل مختلف استفاده میشود مانند کیسه های سرد ماساژ یخ حوله های خیس شده در آب یخ حمامهای آب سرد اسپری هایخنک کننده ودستگاههایی با سرمای کنترلشده مثل کرایوتراپی

نتیجه گیری وپیشنهادات

باتوجه به نتایج آزمونهای انجام گرفته در دانشکده توانبخشی استفاده از تمرینات کششی بهمراه سرما در مانی در درمان سندروم درد های (myofacial) روشی مطمئن وموثر است به جرئت میتوان استفاده از آن رابه همکاران فیزیوتراپیست توصیه نمود روش فوق بسیار ساده و بدون عوارض جانبی استاز نظر وقت نیز در مدت کوتاه تایک جلسه۴۰ ثانیه ای نتیجه مطلوب رابدست میدهد این تکنیک فیزو تراپیست ها را به مدالیتیهای جدید آشنا مینماید یکی از نکات مهم استفاده از کرایو تراپی به جای اسپریهای خنک کننده میباشد استفاده از کرایو تراپی آسانتر و ساده تر بوده وخطرات وزیانهای اسپری رابهمراه ندارد (یخ زدگی پوست اشتعال و انفجار و ... ) وتحمل آن برای بیمار آسانتر از اسپری است

متغیرهای اصلی مورد مطالعه در کرایوتراپی

۱) کمربند شانه ای (shoulder girdle) این نام به مجموعه استخوانهای بازو (humerus) کتف(scapula) وترقوه (clavicle) وهفت مفصل تشکیل شده در این مجموعه اطلاق می گردد که مفاصل عبارتند از :

ـ مفصل Acromioclavicular

ـ مفصل Subdeltoid

ـ مفصل Scapulothoracic

ـ اولین مفصل Costo sternal و Glenihumeral

ـ اولین Costovertebral و Sternoclavicular

۲) عضلات شانه مجموعهای اؤ عضلات است که یر انجام کلیه حرکات کمر بند شانه ای دخالت و فعالیت دارند و عبارتند از :

ـ عضله تحت کتفی ( Subscapularis )

ـ عضله فوق خاری ( Supraspinatus )

ـ عضله تخت خاری ( infraspinatus )

ـ عضله گرد کوچک ( Teres minor )

ـ عضله گرد بزرگ ( Teres major )

ـ عضله دالی ( Deltoid )

ـ عضله پهن پشتی (Latissimus dorsi )

ـ عضله بالا برنده کتف ( Levator scapula )

ـ عضلات متوازی الاضلاع بزرگ وکوچک ( Rhomboid major & minor )

ـ عضلات سینه ای بزرک وکوچک ( Pectoralis major & minor )

ـ عضله غرابی بازویی (Coraco brachialis )

ـ عضله دو سر بازویی ( Biceps brachii )

ـ عضله سه سر بازویی ( Triceps brachii )

۳) سندرم دردهای میوفاسیال ونقاط ماشه ای

انتظار کاربردی از نتایج کرایوتراپی با توجه به نتایج این برسی انتظار میرود که استفاده از تمرینات درمانی در درمان بیماران کاربرد فعالتری پیدا کرده و اصولا در هنگام معاینه جسمی بیماران فیزیوتراپیستها به مسئله آسیب و ضایعات بافتهای نرم بخصوص عضلاتکه منشاء بروز درد هستند توجه و دقت بیشتری معطوف دارند این نکته حائز اهمیت است که درمان غیر جراحی دردهای و ضایعات عضلانی عمد تا بوسیله فیزیوتراپی انجام میگیرد وبخصوص مسئله TP ها در حیطه عمل فیزیوتراپی است

سرما در مانی بعنوان یک روش درمانی علمی و متداول میتواند نقشی مهم در درمان بیماران (Myofascial pain syndrome) – (MPS) داشته باشد امروز با پیشرفت روشهای درمانی استفاده طولانی از مدالیتی های گوناگون بتدریج جای خود را به کاربردهای صحیح واصولی از در مانهای ساده تر دادهاست وبا این روش ها تعداد جلسات درمانی بیماران به حداقل رسیده ونتایج خوبی برای بیمار بهمراه دارد با بکار بردن صحیح درمان فیزیوتراپی نیازی به استفاده غیر ضروری از داروهای مختلف که معمولا درارای اثرات جانبی نیز می باشند نیست