فیناستراید ( Finasteride ) تنها داروی قابل تجویز برای ریزش موی مردانه می باشد و تنها درمان اختصاصی است که توسط سازمان غذا و داروی آمریکا ( F.D.A ) جهت تجویز پزشکان مورد تأیید قرار گرفته است.

طی تحقیقات در طول سالیان متمادی و استفاده روی میلیونها انسان نشان داده شده است که فیناستراید اثری دراز مدت همراه با ایمنی در درمان یزش مو با الگوی مردانه در تمامی سنین و تمامی نژادها دارد.

فیناستراید به تنهایی و گاهی نیز همراه با داروی دیگری به نام «ماینوکسیدیل » به منظور تکمیل عمل پیوند موی طبیعی تجویز می گردد.

فیناستراید معمولاً برای درمان ریزش مو در خانمها پیشنهاد نمی گردد.

بهترین اثر فیناستراید در کند کردن ریزش مو و تحرک رشد موی جدید در افرادی است که ریزش موی آنها به تازگی شروع شده و در حد متوسط می باشد.

افرادی که میزان وسیعی ار موهای خویش را از دست داده اند نمی توانند رشد موی زیادی با این دارو داشته باشد.

چنین اشخاصی بهتر است از پیوند موی طبیعی و یا دیگر روشهای ترمبم مو استفاده نمایند.

فیناستراید بهترین اثر را در تحریک رشد مو در ناحیه فرق سر ( Vertex ) دارد و در رویش مو در قسمت جلوی سر کمتر مؤثر است. در واقع در نواحی از سر که ریزش مو را بعنوان « خط موی عقب رفته » می نامیم این دارو چندان اثری ندارد.

پزشکان متخصص پیوند موی طبیعی ممکن است فیناستراید را برای جلوگیری از ریزش مو و پیوند مو را برای ایجاد پوشش در خط جلوی سر مورد استفاده قرار دهند.

فیناستراید چگونه عمل می کند ؟

این دارو در سطح مولکولی عمل کرده و باعث تحریک رشد موی تازه می شود. فیناستراید دارویی است که بصورت انتخابی فعالیت آنزیمی را که باعث تبدیل هورمون جنسی مردانه ( تستوسترون ) به فرم فعال آن در فولیکول مو می شود مهار می کند.

تستوسترون اثرات زیادی در بدن دارد از جمله اثر بر روی پوست، ولیکول مو، غدۀ پروستات، غدد سبابه و ایجاد کنندۀ چربی پوست که همگی تحت تأثیر این هورمن می باشند.

تستوسترون قویترین هورمون مردانه در بدن می باشد که تأثیر آن روی فولیکول مو، پوست و بافت پروستات بصورت غیر مستقیم می باشد. این بافتها به فرم خاصی از تستوسترون به نام DHT حساس می باشند. تستوسترون توسط آنزیمی به نام ۵ آلفا ردوکتاز reductase ) ۹۴۵; ۵ ) تبدیل به DHT می گردد.

فیناستراید عمل این آنزیم را مهار کرده و بنابراین از تبدیل تستوسترون به DHT ممانعت می کند.

نتیجۀ تحقیقات زیادی نشان داده است که ۵ آلفا ردوکتاز بر دو نوع است : تیپ ۱ و ۲ .

فیناستراید سبب مهارت تیپ ۲ این آنزیم می شود. تیپ ۱ بیشتر در نمود چربی و تیپ ۲ بیشتر در فولیکول مو و بافت پروستات وجود دارد.

تحقیقات نشان می دهد مردانی که سطح آنزیم تیپ۲ آنها طبیعی یا بالا است میزان DHT طبیعی یا بالا داشته و بیشتر به ریزش موی مردانه و بزرگی خوش خم پروستات دچار می شوند.

بنابراین مهار تیپ ۲ آنزیم سطح DHT را پایین آورده و احتمال ریزش موی مردانه و نیز بزرگی خوش خیم پروستات را کاهش می دهد.

فیناستراید برای اولین بار طی دهۀ گذشته به منظور کاهش سطح DHT در غدۀ پروستات در جهت درمان بزرگی خوش خیم پروستات مورد استفاده قرار گرفت که تحت نام تجاری پروسکار ( Proscar ) به میزان ۵ میلی گرم در روز تجویز گردید.

پس از آن تحقیقات وسیعی به منظور استفاده از این دارو برای درمان ریزش موی مردانه آغاز گردید که نشان داد استفاده از آن به میزان یک میلی گرم در روز در درمان ریزش مو در بعضی از مردان مؤثر و کافی می باشد.

استفاده از فیناستراید در درمان ریزش مو در خانمها هنوز به اثبات نرسیده است. این دارو خصوصاً در زنانی که در سن حاملگی بوده و یا حامله هستند مورد استفاده قرار نمی گیرد زیرا در تعیین جنسیت جنین دخالت نموده و باعث ایجاد ناهنجاری در ارگان شناسی جنین می گردد.

تهیه و تنظیم : دکتر آزاده سجادیه - دکتر حمید رضا کهنمویی