● آشنایی با آثار و عوارض داروهای ضد پیری

بسیاری از افراد به حدی از عوارض ناشی از افزایش سن در رنج و ناراحتی قرار می گیرند كه مجبور به استفاده از موادی می شوند كه در بازار به عنوان داروهای ضد پیری تبلیغ می شوند، اما آیا این داروها واقعا تاثیرگذار هستند؟

و با استفاده از این داروها می توان بر عوارض پیری غلبه و علائم ناشی از آن را برطرف كرد؟ پژوهشگران قدرت این مواد را با تحقیقات اخیر خود زیر سوِال برده اند.

داروهای بسیار متفاوتی با عنوان داروی ضدپیری در دنیا تبلیغ می شوند و مردم از آنها استفاده می كنند. تعداد این مواد كه به اشكال مختلف دارویی نظیر قرص، پودر و آمپول در بازار موجودند، بسیار زیاد است اما این مواد نقاط مشترك و مشابهی با یكدیگر دارند.

به طور مثال اكثر این داروها حاوی ماده ای به نام دی هیدرو اپی اندروسترون یا DHEA هستند كه در اصل یكی از هورمون های مردانه بدن انسان است.

● ادعاهای بی اساس

شركت ها و كارخانه هایی كه اقدام به تولید این قبیل داروها می كنند، ادعا دارند كه این مواد نشانه های پیری از قبیل كاهش قدرت عضلانی، میزان تحمل نسبت به سختی ها، كاهش توده عضلانی، افزایش چربی های بدن و نیز مقاومت به انسولین و اثرات شبه دیابتی را در زنان و مردان سالمند از بین می برند. براساس تبلیغات این شركت ها، داروهای مزبور كه به راحتی در بسیاری از داروخانه ها و حتی فروشگاه های دیگر قابل دسترسی هستند، می توانند تغییرات ناشی از افزایش سن را در عملكردها و ساختار بدن به حالت عادی بازگردانند.

اما مطالعه جدیدی كه از سوی پژوهشگران دانشگاه مایو كلینیك صورت گرفته، خلاف این ادعا را ثابت كرده است. براساس نتایج این مطالعه كه در شماره همین ماه مجله معتبر New England به چاپ رسیده است مصرف طولانی مدت این داروها هم تاثیر قابل توجهی در بهبود مشكلات سالمندان ندارد.

در این تحقیق، ۸۷ مرد و ۵۷ زن سالمند برای ۲ سال پیاپی از تركیبات حاوی ماده دی هیدرواپی اندروسترون استفاده كردند. دوز دارو به حدی بالا تجویز شد كه سطح این هورمون در خون افراد در بالاترین حد قابل قبول باشد اما جالب این بود كه با وجود مصرف دوز بالا ظرف ۲ سال هیچ گونه تغییری در ساختار بدن ورفع مشكلات ناشی از سالخوردگی در افراد ایجاد نشد.

● دیگر مصرف نكنید

پژوهشگران می گویند، مطالعات جدید هیچ گونه نفع یا اثر مثبتی در استفاده از این داروها نشان نمی دهند و استفاده از این داروها بی معنی است.

به عقیده این پژوهشگران اگر در مطالعات قبلی اثر موقت یا خفیفی هم مشاهده شده، ناشی از تلقین و اثرات روانی تبلیغات بوده است. به همین دلیل این اثرات اغلب موقت هستند و پس از گذشت مدتی از مصرف دارو و با عادت بیمار به مصرف آنها از بین می روند.

مشكل مطالعات قبلی این بوده كه كوتاه مدت بودند و تنها این اثر كاذب را از داروها شناسایی كرده اند، در حالی كه این مطالعه جدید به علت طولانی مدت بودن تحت تاثیر این نتایج كاذب قرار نگرفته و نشان داده است كه این داروها اثر چندانی ندارند.

براساس این مطالعه كیفیت زندگی مصرف كنندگان هیچ گونه تفاوتی نكرده و تنها مجبور به تحمل هزینه سنگین خریداری آنها شده اند. از طرف دیگر، هنوز معلوم نیست كه این داروها بدون عوارض جانبی باشند پس با توجه به اینكه هیچ گونه اثر مفیدی ندارند، مصرف آنها كار عاقلانه ای به نظر نمی رسد.

● موش ها با شما فرق دارند

شركت های تولید كننده این داروها برای حمایت از تولیدات خود دلایل و توجیهات بسیاری دارند. این شركت ها در دفاع از محصولات خود به تحقیقات و مطالعاتی تكیه می كنند كه عمدتا روی موش ها انجام شده اند. در این مطالعات تجویز داروهای فوق به موش های مسن به بهبود فعالیت های آنها و كاهش عوارض سالخوردگی منجر شده بود؛ اما واقعیت این است كه نتایج حاصل از مطالعه روی موش ها را نمی توان به همین راحتی به انسان تعمیم داد. بدن انسان و موش از جنبه های بسیار مختلفی با یكدیگر متفاوت است و بنابراین اثر داروها بین آنها تفاوت های چشمگیر دارد.

● وضع بیماران متفاوت است

براساس یافته های مطالعات وضع بیماران متفاوت است. در گروهی از افراد سالمند، سطح خونی هورمون های جنسی مردانه به علت بیماری های مختلف كمتر از میزان مناسب است.

مطالعات نشان داده اند كه این داروها یا دیگر داروهایی كه حاوی هورمون های جنسی مردانه هستند در این بیماران می توانند تا حدودی كمك كننده باشند و اثرات مفیدی را برای بیمار به ارمغان بیاورند.

براساس نتایج این مطالعه برخلاف سالمندان عادی كه كمبود هورمون های جنسی ندارند، این افراد به علت كمبود هورمون ها عوارض خاصی را تجربه می كنند كه شاید بتوان آنها را تا حدودی با تجویز داروهای هورمونی درمان كرد. در این موارد هم به بیماران توصیه می شود هیچ گاه سر خود اقدام به مصرف دارو نكنند و حتما پیش از مصرف با پزشك مشورت كنند.

اگر در آزمایش مشخص شد بیمار دچار كمبود هورمون های جنسی مردانه است، تجویز این داروها كمك كننده است، چرا كه باعث افزایش خفیف تراكم استخوان و كاهش خطر شكستگی می شود؛ اما حتی در این موارد بهتر است به جای استفاده از داروهای ضد پیری كه اثر آنها بسیار خفیف و ناچیز است، از داروهای هورمونی قوی تر و آن هم تنها زیر نظر مستقیم پزشك متخصص استفاده كرد.

به عقیده پزشكان داروی ضدپیری و هورمون دی هیدرواپی اندروسترون فایده چندانی ندارد و بنابراین باید از فهرست داروها و مكمل های غذایی خارج شود.

حالا خودتان قضاوت كنید. آیا باز هم استفاده از چنین محصولاتی به صلاح است؟