مهمترین و رایجترین واکسن ها

نام واکسن علایم اختصاری بیماری مربوط

ـ ب ، ث ، ژ BCG سل

ـ سه گانه(ثلاث) DTP دیفتری،کزاز،سیاه سرفه

ـ دوگانه خردسالان DT دیفتری کزاز

ـ دوگانه بزرگسالان TD دیفتری کزاز

ـ پولیو خوراکی OPV فلج اطفال

ـ پولیو تزریقی IPV فلج اطفال

ـ سرخک،سرخچه،اوریون MMR سرخک،سرخچه،اوریون

ـ توکسویید کزاز TT کزاز

ـ هپاتیت ب HEP.B هپاتیت ب

رایجترین واکسن ها

واکسیناسیون صرفا” بخش دیگری از روند رشد آدمی در کشورهای صنعتی مثل ایالات متحده است، کشوری که برآورد می شود ۹۴ درصد از جمعیت بزرگسالان آن واکسنهای خود را زده اند. اما در بسیاری از کشورهای در حال توسعه، که در آنها دسترسی به واکسنها به همین سادگی ممکن نیست، واکسیناسیون می تواند موضوع مرگ و زندگی باشد. با این حال، بنا به گزارش ” سازمان جهانی بهداشت ” (World Health Organization)، در همه کشورها واکسنهای زیر رایجترین و مهمترین واکسنها محسوب می شوند.

۱) واکسن سل (Tuberculosis vaccine)

سازمان جهانی بهداشت ” سال ۱۹۹۳ را سال مقابله فوری و جهانی با این بیماری که به دستگاه تنفسی آسیب می رساند نامید. در کشورهای در حال توسعه ای که بیماری سل شیوع زیادی دارد، این واکسن را برای محافظت از کودکان در همان سال اول زندگی تزریق می کنند. در کشورهای صنعتی تر، این واکسن به بزرگسالان تزریق می شود.

۲) واکسن فلج اطفال (Polio vaccine)

این بیماری ستون فقرات یا دستگاه تنفسی را هدف می گیرد. واکسنی که در سال ۱۹۵۵ توسط دکتر یوناس سالک اختراع شد، که این بیماری را از کشورهای توسعه یافته کلا” محو کرد. با این حال، شرایط غیربهداشتی و عدم دسترسی به معالجات پزشکی فلج اطفال را به یکی از جدی ترین مسایل بهداشتی در بسیاری از کشورهای در حال توسعه بدل کرده است.

۳) واکسن سرخک (Measles vaccine)

این واکسن سه گانه از کودکان در برابر بیماریهای سرخک، اوریون، و سرخچه محافظت می کند. تا پیش از ساخت واکسن سرخک در سال ۱۹۶۳، این بیماری تنها در ایالات متحده صدها نفر را به کام مرگ فرستاده و میلیونها نفر دیگر را مبتلا ساخته بود. از زمان ساخت این واکسن، هر سال حدود ۱۰۰ مورد ابتلا به این بیماری در ایالات متحده گزارش شده است؛ و تنها تعداد بسیار معدودی بر اثر آن مرده اند. سرخک موجب کهیر، تورم غشای مغز، و سینه پهلو می شود.

۴) واکسن کزاز نوزادان (Neonatal Tetanus vaccine)

این بیماری، در حالی که بساطش از کشورهای صنعتی برچیده شده، هنوز هم در کشورهای شرق آسیا و کشورهای آفریقایی معضلی به شمار می رود. کزاز نوزادان درست مثل کزاز معمولی است، موجب انقباض و گرفتگی عضلات می شود، تنها با این تفاوت که نه در بزرگسالان بلکه در نوزادان بروز می کند. بنا به گزارش ” سازمان جهانی بهداشت “، این بیماری مسیول نیمی از کل مرگ و میر نوزادان و یک چهارم کل مرگ و میر کودکان است. در چندین کشور بزرگ طرحهای ضربتی برای ایجاد مصونیت از طریق واکسیناسیون و تحت کنترل در آوردن این بیماری به اجرا گذاشته شده است.

۵) واکسن هپاتیت ب (Hepatitis B vaccine)

این بیماری، که کبد را هدف قرار می دهد، معضل رو به رشدی در مناطق مرکزی و جنوب آفریقا و بخشهایی از شرق آسیا محسوب می شود. بیش از یک میلیارد واکسن هپاتیت ب در سرتاسر جهان تزریق شده است. سوای واکسن، احتیاط در تماس با مایعات بدن دیگر افراد، نظیر خون آنان، به جلوگیری از انتقال این بیماری کمک خواهد کرد.

۶) واکسن هاری

پس از مواجه (Post exposure):

جهت افرادی است که به هر نحو مورد گزش حیوانات قرار می گیرند و توسط آنها مجروح می شوند که خود به دو شکل کامل و ناقص انجام می شود.

قبل از مواجهه (Preexposure):

که به منظور ایمن سازی افرادی که بیشتر در معرض خطر ابتلا به هاری قرار دارند (گروههای پر خطر) انجام می شود.

سایر واکسنها

واکسن آبله

واکسن آنفلوانزا و سرماخوردگی

واکسن مننژیت (اجباری برای سربازان)

واکسنهای میوه ای به جای واکسنهای تزریقی

واکسنهای استنشاقی

واکسن هاری

واکسنهای زیر واحد (sub unit)