● ما بودیم

سردشت جایی ست در حوالی استان آذربایجان غربی. حدود ۲۳ سال پیش در همین روزها بود که این شهر بمباران شد و ۱۱۰ نفر از ساکنان غیرنظامی آن درجا کشته شدند. ۸۰۰۰ نفر دیگر هم مسموم شدند و مجبور که عمر عوارض فرساینده آن را تحمل کنند. به همین مناسبت تلخ، فرهنگسرای نیاوران نمایشگاه «سفیران صلح» را با شعار «قربانیان سلاح های شیمیایی و اتمی در آرزوی صلح و عدالت» برگزار کرده است. نمایشگاهی به یاد آدم هایی که روزگاری روی این کره گرد و خاکی نفس می کشیدند و اگر جهان جای بهتری بود، هنوز هم می توانستند باشند. و همچنین به یاد آدم هایی که هنوز هستند و نفس می کشند. اما با درد، با رنج....

در نگارخانه شماره یک این فرهنگسرا ۱۵۰ قطعه عکس مربوط به بمباران اتمی و شیمیایی پنج کشور آسیب دیده از حدود ۱۰۰ عکاس داخلی و خارجی به نمایش گذاشته می شود. هنگام تماشای این عکس ها،می توانید گاه به گاه به فیلم های مستندی که از بمباران شیمیایی در گالری به نمایش گذاشته شده، نگاه کنید.

در نگار خانه شماره دو فرهنگسرای نیاوران، نقاشی کودکان و نوجوانان قرار دارد. این نقاشی ها، پیش تر از این در «هیروشیما» به نماش گذاشته شده اند. شهر هیروشیما و مردمان اش هم خود، یکی از قربانیان بمباران های شیمیایی هستند. در کنار این برنامه قرار است کارگاه تخصصی «اریگامی» برگزار شود. اریگامی یکی از هنرهای قدیمی ژاپنی است. این کارگاه با نام «کاغذ و تا» به مدت سه روز در فرهنگسرا برگزار می شود.

این نمایشگاه تا یازدهم همین ماه برقرار خواهد بود. ظاهرا قرار است در روزهای مختلف، مصدومان شیمیایی در سالن گوشه فرهنگسرای نیاوران حاضر شوند و خاطرات خودشان را از آن روزها بیان کنند. سالن گوشه در در انتهای حیاط مرکزی فرهنگسرا و بین دو ساختمان قرار دارد. این نمایشگاه به همت انجمن حمایت از قربانیان سلاح های شیمیایی بنیاد شهید و امور ایثارگران، موزه صلح تهران برگزار می شود.

چند روز قبل از آغاز این برنامه، خبر دیگری در رابطه با نمایشگاه «سفیران صلح» روی خبرگزاری ها قرار گرفت که در انتها این جملات به چشم می خورد: « انجمن حمایت از قربانیان سلاح های شیمیایی از نمایندگان رسانه ها و مطبوعات دعوت کرده که با قربانیان سلاح های کشتار جمعی هم صدا شده و در رساندن پیام صلح آرزوی جهانی بدون این سلاح های غیرانسانی به گوش جهانیان آنان را یاری کنند». حالا ما هم به شما پیشنهادمی دهیم که در یکی از این روزهای پیش رو سری بزنید به این نمایشگاه و اگر شد چند نفری را با خودتان همراه کنید. مواجهه با درد و رنج لذت بخش نیست. اما خیلی چیزها را یادمان می اندازد. فرهنگسرای نیاوران در انتهای پاسداران، مقابل پارک نیاوران قرار دارد.

● ما محرومیم

نگارخانه چلیپا دوره جدید نمایشگاه های خود را در سال ۸۹ با نمایشگاه «ما محرویم» آغاز می کند. این نمایشگاه شامل ۵۰ قطعه عکس است که دانشجویان جهادگر در مدت حضور خود در اردوهای جهادی گرفته اند.البته تعداد عکس ها بیشتر از این بوده، اما در نهایت این تعداد برای نمایش انتخاب شده اند. مسئول برگزاری این نمایشگاه می گوید اکثر این عکس ها مربوط به مناطق مرزی و حاشیه ای ایران هستند:« این مناطق به دلیل بعد مسافت و دوری از مناطق مرکزی عموما مورد غفلت قرار می گیرند که البته با اجرای این قبیل طرح های جهادی مشخص می شود که در خصوص محرومیت زدایی کارهای اساسی و بنیادین در حال انجام است. کار فرهنگی و تبلیغی با هنری چون عکاسی می تواند در مجاب کردن مسئولان برای اهتمام و توجه بیشتر به این مردم، کمک شایانی کند.» در این نمایشگاه می توانید عکس بچه هایی را که پشت میز و نیمکت فرسوده مدرسه نشسته اند ببینید. بچه هایی که با هزار زحمت، هزینه و وقت برای تحصیل شان را فراهم می کنند و در نهایت هم امکانات آن قدر که باید در دسترس شان نیست. حق با شماست. تمام این جمله ها تکراری است. تمام این حرف ها میلیون ها بار گفته و نوشته شده و از این دست عکس ها هم در تاریخ عکاسی فراوان است. اما وقتی آدم در مقابل عکس چشم های بی حس و حال این دخترکان و پسرکان می ایستد، وقتی در یک عکس با دست های پینه بسته و رنج دیده شان روبه رو می شود، دیگر فکر کردن به اینکه تمام حرفی که در مورد رنج و مظلومیت و محرومیت این آدم ها نوشته شود کلیشه است، کمی مسخره به نظر می رسد. کلیشه ها معمولا حقیقت دارند. فقر حقیقت دارد. چشم های این بچه هایی که تنها گناهشان زاده شدن در جایی است که جبر جغرافیایی بیشتر خودش را تحمیل می کند هم حقیقت دارد.

نهادهایی که این نمایشگاه به همت آن ها برگزار شده زیاد هستند: دفتر هنرهای تجسمی پایداری، نگارخانه چلیپا، تعاونی همراهان هنر مستعان، شورای هماهنگی حرکت های جهادی، بنیاد شهید و امور ایثارگران و پایگاه مقاومت بسیج شهید آوینی. نمایشگاه عکس «ما محرومیم» تا ۱۶ تیرماه در نگارخانه چلیپا برقرار خواهد بود. آدرس نگارخانه به این قرار است: انتهای خیابان سمیه، نبش خیابان حافظ، حوزه هنری. نگارخانه چلیپا، همه روزه ساعت ۹ تا ۱۲ و ۱۴ تا ۲۰ پذیرای علاقه مندان است.