چگونه و برای چه به نمایشگاه کتاب برویم؟

نمایشگاه کتاب رفتن چند مدل دارد و معمولا مردم به شیوه‌ها و اهداف مختلف این روزها راهی مصلای بزرگ تهران می‌شوند البته منظورم از شیوه‌های مختلف مترو، اتوبوس، وسیله نقلیه شخصی و... نیست بلکه کیفیت حضور در نمایشگاه است.

نمایشگاه کتاب رفتن چند مدل دارد و معمولا مردم به شیوه‌ها و اهداف مختلف این روزها راهی مصلای بزرگ تهران می‌شوند البته منظورم از شیوه‌های مختلف مترو، اتوبوس، وسیله نقلیه شخصی و... نیست بلکه کیفیت حضور در نمایشگاه است.
عده‌ای از مردم که اصولا بخش عمده‌ای از آنها را نمایندگان نهادها و سازمان‌های دولتی تشکیل می‌دهند با جیب‌هایی پر از پول درست شبیه اول ماه که حقوق گرفته‌ایم و وارد فروشگاه‌های بزرگ زنجیره‌ای می‌شویم تا آذوقه و مایحتاج یک ماه خود و خانواده را تهیه کنیم دقیقا به همین شکل وارد نمایشگاه کتاب می‌شوند و سرانه و نیاز مطالعه یک‌ساله خود را یک‌روزه تهیه می‌کنند و تا سال دیگر با مکان و کالایی به نام کتاب و کتابخانه و کتابفروشی خداحافظی می‌کنند.
البته به این گروه نخست می‌توان برخی علاقه‌مندان بی‌نوای شهرستان‌های دور را هم افزود که از درد سیستم بیمار پخش و توزیع نشر گرفتار همین خرید یک‌روزه برای یک‌سال می‌شوند، البته تعداد این عزیزان به لطف برپایی نمایشگاه‌های منظم کتاب استانی در طول سال‌های اخیر و در مقایسه با سال‌های دور کمی کاهش یافته است اما همچنان نمایشگاه کتاب تهران برای شهرستانی‌های عزیز و کتابخوان، یک پدیده جذاب است که نمی‌توانند از حضور و خرید کیلومتری چشم‌پوشی کنند.


● جذابیت بخش‌های جنبی
نمایشگاه کتاب برای عده‌ای دیگر از مردم یک تفرجگاه سیاحتی و دیدنی است که جاذبه‌های مختلفی دارد و بیشتر برای آنها شبیه یک اردوی سالم برای پرکردن اوقات فراغت مثلا دانش‌آموزان یا حتی دانشجویان هم باشد که معمولا به صورت گروهی وارد فضای نمایشگاه می‌شوند.
اما واقعیت این است که نمایشگاه کتاب همواره بخش‌های جنبی دارد که از سوی گروه عمده‌ای از مردم مغفول و کشف نشده باقی می‌ماند و شاید اگر اطلاع‌رسانی درست رسانه‌ای و محیطی در این زمینه صورت گیرد بخش‌های جنبی نمایشگاه از غرفه‌ها و سالن‌های اصلی رونق بیشتری بگیرد و برای مردم هم جذابیت بیشتری داشته باشد.
به عنوان مثال بخش کودک و نوجوان نمایشگاه امسال با مدیریت جواد محقق که از شاعران و نویسندگان شناخته شده کشورمان است حال و هوای متفاوتی دارد و برنامه‌های متعددی برای کودکان و نوجوانان تدارک دیده است.
پس اگر دست فرزند خود را گرفتید و آخر هفته سری به مصلی زدید قطعا سراغ نشست‌ها و سالن کودک و نوجوان را هم بگیرید که بسیاری از نویسندگان و شاعران کودک که شعرها و داستان‌هایشان را برای فرزندتان خوانده‌اید در این محل حضور دارند و البته حواستان هم باشد که این حضور تنها محدود به گرفتن عکس و امضای یادگاری نشود بلکه در این مکان مباحث جدی پیرامون تربیت، روانشناسی و ادبیات کودک و نوجوان طرح می‌شود.
اما سرای اهل قلم نمایشگاه را حتما از دست ندهید به خصوص روزهای آخر هفته معمولا روزهایی پربار برای سرای اهل قلم است اصلا حتی اگر حوصله صحبت‌های جدی در نمایشگاه را هم ندارید باید بدانید تنها جایی که می‌توان در محیط شلوغ نمایشگاه دقایقی آرام روی یک صندلی در هوایی خنک نشست و حتی مهمان یک نوشیدنی رایگان یا در برخی موارد بسته‌ای فرهنگی هم شد سرای اهل قلم است.


● سرایی برای همه
سرای اهل قلم نمایشگاه پنجشنبه و جمعه نشست‌های خوبی دارد که به عنوان مثال می‌توان به نشست آثار ایرانی در حافظه جهانی اشاره کرد که پنجشنبه ساعت ۳۰/۱۶ تا ۴۵/۱۷ با حضور علی اکبر اشعری معاون رئیس‌جمهور نیز همراه است.علاقه‌مندان به نمایش و تئاتر هم می‌توانند در همین روز ساعت ۱۸ به سرای اهل قلم مراجعه کنند تا صحبت‌های داوود فتحعلی بیگی، اردشیر صالح پور و دکتر رحمت امینی را درباره نمایش ایرانی بشنوند.جمعه هم ساعت ۳۰/۱۶ سرای اهل قلم میزبان بزرگداشت آیت‌الله فاضل لنکرانی است، این بزرگداشت همراه با رونمایی از تازه‌ترین کتاب این فقیه عالی مقام است که «اصول شیعه » نام دارد.در این روز ناشران ترکیه‌ای هم مهمان سرای اهل قلم هستند. در این نشست که از ساعت ۳۰/۱۳ آغاز می‌شود دکتر توفیق سبحانی از ایران حضور خواهد داشت و پروفسور ناتا تولبا اوجاق از ترکیه و دکتر امید یاشار هم سخن خواهند گفت.


● ارتباط فرهنگی ایران و جهان
از سوی دیگر بخش بین‌الملل نمایشگاه بیست و سوم امسال بخش تازه‌ای راه انداخته است که نامش سرای بین‌الملل است که مطمئن باشید اگر حضور در این سرا منفعتی نداشته باشد ضرری هم نخواهد داشت.این سرا امروز با حضور دکتر محمد عظیمی، معاون حقوقی امور مجلس و استان‌های وزارت ارشاد نشستی را درباره موضوع حقوق معنوی و ثبت آثار برگزار می‌کند.۲ نویسنده و ناشر انگلیسی هم به نام‌های کریسموریس و کارت دوار در همین روز ساعت ۳۰ /۱۵سخنرانی می‌کنند.
ارتباط فرهنگی ایران و ایتالیا نیز نشستی دیگر است که سرای بین‌الملل نمایشگاه میزبان آن است و در این نشست پروفسور کارلوچ چرتی درباره فرهنگ مشترک ایران و ایتالیا و تعامل آثار مکتوب بین این دو کشور سخن خواهد گفت.برای آنها که اصطلاحا نمایشگاه‌باز هستند بخش کارنامه نشر هم شناخته شده است؛ بخشی که قرار است امروز میزبان نشست تاثیر تکثیر غیرقانونی کتاب بر صنعت نشر کشور باشد.


● روز کارنامه نشر
دسترسی آزاد به منابع اطلاعاتی هم مبحث دیگری است که امروز در بخش کارنامه نشر مورد بررسی قرار می‌گیرد. مردم و بازدیدکنندگان از نمایشگاه که تمایل دارند با رئیس نمایشگاه یعنی دکتر محسن پرویز هم آشنا شوند تقریبا در هر ساعتی از روز جمعه اگر به سرای اهل قلم بروند می‌توانند او را ببینند و شاید دقایقی هم فرصت همکلامی و ارائه نظر و انتقاد را هم پیدا کنند.


● اطلاع رسانی باید خوب باشد
مفتون امینی شاعر و مولف: نحوه‌ اطلاع‌رسانی در نمایشگاه کتاب به خوبی صورت نمی‌گیرد و موجب سرگردانی افراد می‌شود. ناشران نیز تبلیغات و اطلاع‌رسانی کافی درباره‌ کتاب‌های خود نمی‌کنند. خوب است این امکان فراهم باشد تا آنها با نصب تابلو‌هایی در بیرون نمایشگاه درباره‌ مکان غرفه و کتاب‌های تازه‌ خود اطلاع‌رسانی کنند. از محاسن نمایشگاه کتاب تهران این است که مؤلفان، مترجمان و شاعران به راحتی می‌توانند با ناشران تعامل داشته باشند و آثار خود را برای چاپ به آنها بدهند؛ اما یکی از معایب جدی نمایشگاه این است که برخی از ناشران، غرفه‌های خود را به افرادی می‌سپارند که اصلا از کتاب‌ و کتاب‌خوانی سر در نمی‌آورند و اصلا در شأن این کار نیستند؛ بنابراین نمی‌توانند به خوبی مراجعه‌کنندگان را راهنمایی و با آنها تعامل برقرار کنند.