تغییر ذائقه و پسند مشتری به واسطه اصول علمی، سخنی بجا و منطقی است. امروزه تنوع طلبی به عنوان یكی از ویژگی های انسان ها به شمار می رود كه چنانچه ارتباط میان آن و قیمت كالا برای تولیدكنندگان به خوبی تبیین نشده باشد، می تواند در روند بازار تاثیر عمیقی بر جای گذارد. معمولا روحیه تنوع طلبی با قیمت بالای اجناس ارتباط عكس دارد، یعنی هر اندازه افراد تنوع طلب تر می شوند، دوست دارند كالایی با قیمت پایین تر بخرند، مدتی استفاده كنند و سپس دور بیندازند.

لباس هم از این قاعده مستثنا نیست. هم اكنون مانتوهای زنانه ای كه از آن سوی مرزها با نازل ترین قیمت وارد می شوند ۱۳ تا ۲۰ هزار تومان قیمت دارند، در حالی كه برای یك مانتوی دوخت ایرانی ۵۰ تا ۶۰ هزار تومان قیمت گذاشته می شود، بنابراین در این شرایط مشتری ترجیح می دهد همان كالای خارجی را مصرف كند. صدیقه پاك بین، عضو هیات علمی دانشگاه الزهرا، دبیر انجمن طراحان لباس و پارچه ایران كه خود سال هاست در خصوص پوشاك ایرانی تحقیق می كند در خصوص لزوم ساماندهی لباس معتقد است در وهله اول برگزاری جشنواره ها و همایش های پوشاك برای تحرك بخشیدن به پوشاك ایرانی گامی موثر است.

او با بیان اینكه در حال حاضر طراحان لباس در جامعه ما جایگاهی ندارند، می گوید: تا پیش از اینكه صحبتی از لزوم ساماندهی لباس در میان باشد، كسی با طراحان آشنا نبود و حتی صاحبان صنایع هم رغبتی برای به كارگیری آنها از خود نشان نداده بودند. حتی فارغ التحصیلان رشته طراحی لباس و پارچه یا فعالیت نمی كنند یا اگر فعال باشند به صورت كارگاه های كوچك تولیدی یا در رشته های غیرمرتبط با تخصص خود مثل گرافیك در حال كار هستند.

پاك بین با بیان اینكه تولید پوشاك زنانه در ایران فاقد فناوری است، ادامه می دهد: بیشتر لباس های ارائه شده نتیجه كپی برداری از مدل های اروپایی است كه تولیدكننده بسیار ناشیانه در آن دست می برد؛ چراكه بیشتر لباس های موجود با سایز زنان ایرانی مطابقت ندارد. از سوی دیگر الگوهای لباس ما هم بسیار مشكل دارند؛ همچنین جای تزئین و طرح های ایرانی و سنتی روی پارچه ها و لباس های ما بسیار خالی است و كمتر به این ویژگی لباس توجه می شود. دبیر انجمن طراحان لباس و پارچه ایران تصریح می كند: ما برای تولیدات خود حتی فاقد مواد اولیه پوشاك مثل پارچه هستیم. بیشتر پارچه های موجود در بازار وارداتی هستند و پارچه های مخصوص پوشاك زنانه در ایران تولید نمی شود مگر در موارد استثنایی و كم.

مدیر گروه طراحی پارچه و لباس دانشگاه الزهرا از كمبود ارتباط میان دانشگاه و صنعت گله می كند و می گوید: رشته طراحی پارچه و لباس هرچه سریع تر باید به صنعت وارد شود، این ارتباط در حدود ۴۰ درصد ایجاد شده اما باید با استمرار این حركت نقش دانشگاه در صنعت در زمینه طراحی لباس و پارچه پررنگ تر شود.

صدیقه پاك بین در این گفت وگو ضمن بیان تاریخچه رشته طراحی پارچه و لباس در دانشگاه الزهرا می گوید: در سال ۱۳۴۵ در دانشگاه الزهرا كه آن زمان با نام موسسه آموزش عالی دختران شناخته می شد، رشته خیاطی راه اندازی شد و در سال ۱۳۵۲ به رشته طراحی پارچه و لباس تغییر نام یافت. از سال ۶۸ـ۶۷ نیز به دو گرایش مجزا تقسیم گردید. البته رشته بافت نیز برای مدتی تدریس می شد اما به دلیل عدم استقبال درخور دانشجویان، تنها یك دوره فارغ التحصیل داشت و مجددا دو گرایش طراحی پارچه و لباس باقی ماند. وی افزود: اخیرا با توجه به تغییر سرفصل و محتوای برخی دروس، علاقه مندی دانشجویان بیشتر شده است. سعی كرده ایم رشته طراحی لباس و پارچه كاربردی تر شود به همین منظور از اساتید دانشگاه های مختلف دعوت به عمل آوردیم و دروسی مانند چاپ، بافت و... به دروس اضافه شد.

زیرا این دو رشته مكمل یكدیگر هستند و بهتر است در كنار هم قرار گیرید تا بازدهی كار بیشتر و كیفیت آموزش نیز ارتقا یابد. پاك بین در خصوص تغییرات صورت گرفته در دروس تخصصی رشته طراحی پارچه و لباس می افزاید: برنامه دروس باید هر دو سال یك بار تغییر كند و بازبینی شود زیرا دانش امروز در دنیا به سرعت تغییر پیدا می كند. ما به این نتیجه رسیده ایم كه حركت این رشته به سوی صنعت باید سریع تر صورت گیرد. در حال حاضر تصمیم داریم رشته طراحی لباس مردانه را برای شاخه كار و دانش طراحی نماییم. دبیر انجمن طراحان پارچه و لباس تاكید كرد: تقریبا ۳ـ۲ سالی است كه این رشته جایگاه مناسب و بهتری پیدا كرده است. با كارخانجات و واحدهای صنعتی متعددی ارتباطات مثبتی برقرار شده است.

او تعصب خاصی به این رشته كاری و درسی اش دارد و از سال ۶۴ به برنامه ریزی پیرامون طراحی لباس و پارچه می پردازد و می گوید: به دلیل همین تعصب سعی می كنم از واحدهایی كه در زمینه این رشته در سایر كشورها وجود دارند كسب اطلاع نمایم و آنها را در جهت علمی تر و تخصصی تر شدن رشته طراحی پارچه و لباس به كار گیرم.

پاك بین یادآور می شود: دبیرخانه ای در زمینه طراحی لباس تشكیل شده است اما تصور می كنم افرادی كه در این زمینه كار می كنند حتی اطلاع ندارند كه در دانشگاه الزهرا رشته طراحی پارچه و لباس وجود دارد و اساتید ارزشمندی نیز در آن تدریس می كنند كه می توانند نظرات سازنده ای در مورد لباس ملی ارائه نمایند.

او در ادامه می افزاید: در مورد لباس ملی باید عرض كنم آنطور كه برخی تصور می كنند لباس ملی تنها یك نوع لباس نیست. ممكن است دو یا چند لباس ملی داشته باشیم كه معرف و نماد ایران و ایرانی در مجامع بین المللی باشد. پاك بین اشاره ای نیز به انجمن طراحان پارچه و لباس می نماید و تصریح می كند كه مدت ها بود كه در فكر ایجاد یك انجمن برای طراحان پارچه و لباس در ایران بودم. این موضوع را با همكاران و دوستان در میان گذاشتم و سرانجام اقدامات اولیه جهت ثبت انجمن صورت گرفت. اعضای هیات موسس از میان كارشناسان انتخاب شدند و پس از كش وقوس های فراوان و طی مراحل قانونی این انجمن به وجود آمد. در حال حاضر نیز در صدد انتشار خبرنامه انجمن هستیم.

او با اشاره به مساله مد می گوید: همان طوری كه می دانید در داخل كشور خط دهنده مد نیستیم و اكثر قریب به اتفاق مد پارچه و لباس از سایر كشورها اقتباس می شود و مورد استفاده تولیدكنندگان و مصرف كنندگان داخل كشور قرار می گیرد. دبیر انجمن طراحان پارچه و لباس درباره هدف تشكیل چنین انجمنی می گوید: با تشكیل انجمن طراحان پارچه و لباس قصد داریم در ایران خط دهنده باشیم زیرا توانمندی های فراوانی در این زمینه داریم. بحث پوشاك از اهمیت فراوانی برخوردار است زیرا پوشش تنها محافظ انسان در برابر سرما و گرما نیست بلكه می تواند بعد اقتصادی، فرهنگی، سیاسی و... نیز داشته باشد. خوشبختانه پوشش مشاغل و سازمان های مختلف در شهر جدی گرفته شده به طوری كه اكثر سازمان هایی كه برای آنان پوشش خاصی در نظر گرفته شده است، از این موضوع رضایت كافی دارند.