حتما شما هم وقتی از میدان‏ها و چهارراه‏های شلوغ شهر می‏گذرید توجهتان به بساط جوراب‏فروشی »۳ تا ۱۰۰۰ تومان« جلب شده و شاید هم چند دقیقه‏ای را صرف زیر و رو کردن جوراب‏های رنگ و وارنگشان کرده‏اید. شاید هم اصلا مشتری آنها باشید.

اما آیا تا به حال با خود فکر کردید چرا بعضی جوراب‏ها به این قیمت عرضه می‏شوند و برای خرید بعضی دیگر باید چند تا از اسکناس‏های آبی‏رنگ مدل جدید را خرج کرد؟

برای روشن شدن موضوع خوب است کمی با روش بافت جوراب آشنا شویم. دستگاه جوراب‏بافی حداقل دو دوک دارد که در هرکدام یکی از دو نوع نخ موسوم به S و Z گذاشته می‏شود. جوراب خوب باید با هر دو نوع نخ S و Z بافته شود در غیر این صورت جوراب در پا راست نمی‏ایستد و پیچ می‏خورد. البته بافت جوراب با دو نخ S یا دو نخ Z خیلی سریعتر است و سرعت یعنی سود و پول بیشتر. ناگفته پیداست که قریب به اتفاق جوراب‏های »۳ تا ۱۰۰۰ تومان« از این دست هستند.

سیلندر دستگاه جوراب‏بافی هم در بافت آن اهمیت دارد. هرچه سیلندر دستگاه بافنده بالاتر باشد کیفیت و دوام جوراب بیشتر است. کمترین تعداد لازم برای بافت جوراب نازک زنانه ۲۸۰ تا ۴۲۰ سیلندر است. دستگاه لازم برای این جوراب‏ها خارجی است و معمولا از کره یا ایتالیا وارد می‏شود. قبلا این دستگاه‏ها را از روسیه می‏خریدند. اما دستگاه بافت جوراب‏های مردانه، بچه‏گانه و جوراب‏های کلفت زنانه در ایران و با کیفیت عالی ساخته می‏شود. این دستگاه‏ها از ۷۲ تا ۱۸۰ سیلندر دارند. در ماشین‏های جوراب بچه‏گانه هم سیلندر از ۷۰ تا ۱۱۰ متغیر است.

تعداد سیلندرها در هر دستگاه قابل تنظیم است و همین مسئله راه تقلب را باز می‏کند. کافیست صاحب کار بی‏انصاف زنجیر چند سیلندر را باز کند. در این صورت دستگاهی که روزانه ۷۰ جین جوراب نازک زنانه تولید می‏کند می‏تواند در روز یکصد یا حتی ۱۲۰ جین جوراب تولید کند. از همین جاست که نباید به ارزان‏ترها اعتماد کرد چون استحکام آنها خیلی کمتر است.

نخ جوراب هم انواع مختلف دارد. در جوراب‏های شیشه‏ای زنانه نخ ۱۰ به کار برده می‏شود؛ در حقیقت دو نخ ۵، یکی S و یکی Z که به هم تابیده شده‏اند. جوراب معروف به پاریزین با نخ ۲۰، جوراب نازک اداره‏ای با نخ ۴۰، جوراب کلفت با نخ ۷۰ و جوراب بسیار ضخیم با نخ ۱۰۰ بافته می‏شوند. نخ ۱۰۰ بسیار گران است و برای بافت آن باید دور ماشین خیلی پایین آورده شود وگرنه سوزن دستگاه می‏شکند.

قیمت نخ برحسب گرم محاسبه می‏شود. هر دوک نخ حدود یکصد هزار تومان درمی‏آید. تولیدکنندگان جوراب، کیفیت نخ ایرانی را کاملا تأیید می‏کنند. قیمت نخ ایرانی کیلویی بین ۲۴۰۰ تا ۴۵۰۰ تومان است در حالیکه قیمت نخ خارجی از ۶۵۰۰ تومان به بالاست و به کیلویی ۱۸ هزار تومان هم می‏رسد. این نخ‏های گران معمولا از ترکیه یا روسیه وارد می‏شوند. نخی که در بافت جوراب نازک زنانه به کار می‏رود همیشه سفید است و جوراب پس از بافته و زیگزال شدن مشکی یا رنگ دیگر می‏شود. جوراب‏های مردانه و بچه‏گانه و جوراب زنانه به غیر از نازک‏ها، از نخی به نام اسپانتکس بافته می‏شوند. در اسپانتکس‏کش به کار می‏رود که به آن حالت ارتجاعی می‏دهد. نخ‏های اسپانتکس رنگی هستند و جوراب‏های آن از ابتدا رنگی بافته می‏شوند. این نخ کیلویی حدود ۱۴ هزار تومان است.

قیمت رنگرزی هر جین جوراب نازک به رنگ‏های روشن مثل کرم، دودی یا موشی بین ۵۰ تا ۷۰ تومان است. رنگ مشکی ایرانی برای هر جین فقط ۳۰ تومان درمی‏آید اما زود بور می‏شود و تولیدکنندگان مجبورند برای به دست آوردن رنگ ثابت برای هر جین ۷۰ تومان هزینه رنگرزی با رنگ‏های ژاپنی و چینی را بپردازند. در رنگ کردن جوراب هم تجربه و هم انصاف دخیل است. جوراب‏های روشن باید با آب سرد رنگ شوند وگرنه کش آنها فاسد می‏شود و وامی‏رود. جوراب‏های مشکی باید با آب داغ رنگ شوند تا رنگ را خوب به خود بگیرند. زیگزال‏دوزها هم برای دوخت هر جین جوراب نازک زنانه ۲۵ تا ۳۰ تومان دستمزد می‏گیرند. اما حرف اول را در جوراب‏بافی، کار آخر یعنی بسته‏بندی می‏زند. قیمت بسته‏بندی جوراب زنانه جینی بین ۷۰ تا ۳۰۰ تومان است. یعنی در بعضی موارد تولیدکننده باید تقریبا معادل کل قیمت تمام شده جوراب برای بسته‏بندی هزینه پرداخت کند. البته صرف هزینه برای بسته‏بندی در نهایت به نفع تولیدکننده است به عنوان مثال تولیدکننده‏ای جوراب نازک زنانه تولید و آن را در جعبه‏های مقوایی بزرگ بسته‏بندی کرده بود. این جوراب‏ها مدت زیادی روی دستش مانده بود تا اینکه آنها را سه تا سه تا در جعبه‏های طلقی بسته‏بندی کرد و همه را به قیمتی بالاتر از قبل به فروش رساند.

ارزانترین جوراب نازک زنانه، البته با نخ، سیلندر و بافت صحیح هر جین حدود ۷۰۰ تومان و گرانترین آنها حدود ۳۸۰۰ تومان به فروشندگان سطح شهر عرضه می‏شود. قیمت عمده‏فروشی و توزیع کننده حدود ۱۰ درصد پایینتر از این قیمت‏هاست. البته سود جوراب‏های نازک زنانه که قیمت تمام شده پایینی دارند معمولا درصدی محاسبه نمی‏شود بلکه بسته به شرایط بازار روی جوراب‏های ارزان‏تر ۵۰ تا ۲۵۰ و برای جوراب‏های گرانتر ۳۰۰ تا ۵۰۰ تومان روی هر جین سود دریافت می‏شود. یعنی کمتر از ۱۰ درصد. جوراب‏های کلفت و مردانه گرانتر هستند. قیمت فروش هر جین جوراب مردانه ارزان ۱۵۰۰ و بهترین جوراب مردانه حدود ۱۲ هزار تومان است و سود آنها هم بالطبع بالاتر.


شما در حال مطالعه صفحه 1 از یک مقاله 2 صفحه ای هستید. لطفا صفحات دیگر این مقاله را نیز مطالعه فرمایید.