جهانی شدن واژه دهه ۱۹۹۰ میلادی است. جهانی شدن فرآیندی از تحول است که مرزهای سیاسی و اقتصادی را کم رنگ می کند، ارتباطات را گسترش می دهد و تعامل فرهنگ ها را فزونی می بخشد.

«جهانی شدن» یک پدیده چند بعدی است که آثار آن قابل تسری به فعالیت های اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، حقوقی، فرهنگی، نظامی و فن آوری است و همچنین فعالیت های اجتماعی هم چون محیط زیست را نیز متاثر می کند.

بنابراین جهانی شدن را از ابعاد گوناگون می توان مورد بررسی قرار داد.

پژوهشگران اقتصادی، جهانی شدن را به طرق مختلف تعریف کرده اند و هریک از دیدگاه خاصی به این مساله نگاه کرده اند. کروگمنو رنه بالز جهانی شدن را « ادغام بیشتر بازارهای جهانی» تعریف کرده اند. پروفسور کول با بهره گیری از تعریف «سازمان همکاری و توسعه اقتصادی» (OECD) جهانی شدن را الگوی تکامل یابنده ای از فعالیت های فرامرزی بنگاه ها و شرکت ها تعریف می کند که شامل سرمایه گذاری بین المللی، تجارت و همکاری برای ابداع و نوآوری و توسعه فرآورده های تازه و نو، تولید، منبع شناسی و بازاریابی است.

مک ایوان جهانی شدن را «گسترش بین المللی مناسبات تولیدی و مبادله سرمایه سالارانه» می دادند. ساتکلیف و گلین علاوه بر گسترش سرمایه داری، جهانی شدن را با «به هم پیوستگی بیشتر اقتصادها» مشخص می کنند. لئوارد بر این عقیده است که جهانی شده وضعیتی است که رفاه یک مرد یا یک زن عادی، دیگر فقط به عملکرد دولتشان وابسته نمی باشد».

سیموز تعریف جامع تری را از جهانی شدن ارائه می دهد (سیف ۱۳۷۸) او خصلت های جهانی شدن را در موارد زیر می داند:

▪ مرزهای ملی برای جداسازی بازارها اهمیت خود را از دست می دهند.

▪ فعالیت های تولیدی فرامرزی تخصصی می شوند و بنابراین سبب شکل گیری شبکه های تولیدی چند ملیتی می گردند.

▪ قدرت های چندپایه تکنولوژیک شکل می گیرند که در نهایت به همکاری های بیشتر بین بنگاه های بین المللی منتهی می شود.

▪ شبکه های اطلاعاتی جهانی همه جهان را به یکدیگر مرتبط و وابسته می کند.

▪ همبستگی بالاتری در مراکز مالی دنیا به وجود می آید.

بازانسون مشخصه های اصلی جهانی شدن را در موارد زیر می داند:

▪ یکپارچه شدن تجارت از طریق حذف مرزهای تجاری

▪ حرکت شفاف سرمایه

▪ تسریع در مبادله تکنولوژی

▪ افزایش عمومی در مصرف گرایی جهانی

از دیدگاه مک گرو جهانی شدن عبارت است از:

«... برقراری روابط متنوع و متقابل بین دولت ها و جوامع که به ایجاد نظام جهانی کنونی می انجامد و نیز فرآیندی که از طریق آن حوادث، تصمیم ها و فعالیت ها در یک بخش از جهان می تواند پیامدهای مهمی برای سایر افراد و جوامع در بخش های کاملا دور کره زمین داشته باشد».

پال هرست و گراهام تامپسون، جهانی شدن را جریانات وسیع و رو به رشد تجارت و سرمایه گذاری بین کشورها تعریف کرده اند.

در دومین کار برد، جهانی شدن اقتصاد معادل «آزاد سازی» در نظر گرفته شده است. در این نگرش، جهانی شدن به «فرآیند حذف محدودیت های اعمال شده از ناحیه دولت به روابط خارجی کشورها به منظور دستیابی به یک اقتصاد جهانی باز و بدون مرز» اشاره دارد. به عبارتی دیگر، در این کاربرد، منظور از جهانی شدن فرآیند ادغام در اقتصاد بین المللی می باشد. شواهدی از چنین جهانی شدن را در دهه های اخیر می توان در کاهش گسترده یا حتی حذف کامل موانع بر سر راه تجارت، محدودیت های ارزهای خارجی، کنترل سرمایه و نیز حذف روادید برای شهروندان برخی کشورها مشاهده نمود.

صندوق بین المللی پول (IMF) جهانی شدن را «ادغام وسیع تر و عمیق تر» تعریف می کند. به عبارت دیگر جهانی شدن را» رشد وابستگی متقابل اقتصادی کشورها در سراسر جهان از طریق افزایش حجم و تنوع مبادلات کالا و خدمات و جریان سرمایه در ماورای مرزها و همچنین از طریق پخش گسترده تر و وسیع تر تکنولوژی می داند». (IMF,۱۹۹۷,P۴۵)

با توجه به تعاریف بالا، جهانی شدن را می توان فرآیندی در نظر گرفت که در آن مرزهای اقتصادی میان کشورها هر روز کم رنگ تر می شود و تحرک روزافزون منابع، تکنولوژی، کالا، خدمات و سرمایه و حتی نیروی انسانی در ماورای سهل تر صورت می گیرد و در نتیجه به افزایش تولید و مصرف در کشورها می انجامد و نهایتا تعریف ذیل را می توان تعریفی نسبتا جامع و رسا از جهانی شدن اقتصاد در نظر گرفت:جهانی شدن اقتصاد، فرآیند ادغام اقتصاد های ملی در یک اقتصاد فراگیر جهانی است، که در آن عوامل تولید (نیروی کار و سرمایه) تکنولوژی و اطلاعات، آزادانه از مرزهای جغرافیایی عبور می کند و محصولات تولیدی (اعم از کالا و خدمات) نیز آزادانه به بازارهای کشورهای مختلف وارد می شود. از مشخصه های اصلی این فرآیند اتکای بیشتر به نظام بازار، خصوصی سازی (Privatization) و آزادسازی در ابعاد مختلف آن اعم از آزاد سازی تجاری، بازارهای مالی و سرمایه گذاری مستقیم خارجی می باشد.