تحولاتی که در اقتصاد چین به وقوع پیوسته، تولیدکنندگان همه کشورهای جهان را خشنود ساخته است، این خشنودی، برای آن دسته از تولیدکنندگان که در کشور خود، با کالاهای مصرفی یا کالاهای سرمایه ای کم کیفیت و ارزان چینی رقابت کنند، چندین برابر است. سال ها بود که اقتصاد چین، به طور عمده به دلیل ارزانی دستمزدها و هزینه تمام شده نازل کالاهایش و نرخ غیرواقعی و ارزان پول ملی، نفوذ خود را به بازارهای جهانی گسترش می داد.

این عوامل در فضای مناسبی که به برکت سخت کوشی مردم و سیاست های اقتصادی راهگشا، پدید آمده بود، جاده ها را برای حرکت سریع تر کاروان اقتصاد، می کوبیدند و هموار می کردند، اما همین عوامل تا اندازه ای به دلیل اعتراض ها و فشارهای رقبای قدر، اما بیشتر به دلیل پیشرفت اقتصادی دو دهه گذشته این کشور، اکنون کارآیی سابق را ندارند.

تغییر سیاست دولت چین در زمینه نرخ ارز که بالاخره پس از مدت ها مشاجره، مذاکره و تهدید آمریکایی ها مجبور شد پول ملی خود را اندکی تقویت کند، عامل اصلی در پایان دوران ارزان فروشی است، به برکت سیاست تضعیف خود خواسته پول ملی مدت ها بود که قیمت کالاهای چینی در بازار جهانی ارزان نگه داشته شده بود که رقابت سایر کشورها را با کالاهای چینی دشوار می ساخت.

در عین حال، شتاب گرفتن تورم داخلی در چین، تصویب قانون کار جدید در این کشور که هزینه نیروی کار را به شدت افزایش می دهد و قطع مشوق های صادراتی در کنار رکود اقتصادی آمریکا از دیگر عواملی به شمار می آیند که نوید پایان عصر ارزان فروشی چینی را می دهند. چین دیگر آن کشوری نیست که در سال های قبل بود، این اظهار نظر حسرت بار، عقیده مدیر یکی از شرکت های مشاوره آمریکایی است که در بازار چین فعالیت دارد و از افزایش قیمت کالاهای صادراتی چین پریشان شده است.

طبیعی است، بسیاری از واردکنندگان ایرانی هم از دشوارشدن خرید کالاهای ارزان قیمت چینی به همین اندازه حسرت بخورند، درست همان طور که تولیدکنندگان داخلی ما، پس از سال ها رقابت نابرابر و فلج کننده با کالاهای چینی، این دگرگونی را خبری مسرت بخش خواهند یافت. اما شاید، هم نگرانی واردکنندگان و خشنودی تولیدکنندگان داخلی کاملا بی دلیل باشد، زیرا اقتصاد ایران به طور عمده از سیاست های داخلی تأثیر می پذیرد و نه تحول های بین المللی. چنانچه تجربه های اقتصادی جهانی نشان داده، این تحول ها هیچ گاه پایدار و عمیق نیستند، مگر تحت تأثیر سیاست های نادرست داخلی کشورها، برای مثال، افزایش قیمت نفت در بازارهای جهانی طی سال های گذشته نوید بخش تحول های اقتصادی عمده هر چند ظاهری در کشورهای صادرکننده آن بود، اما همان طور که دیده می شود، بسیاری از کشورهای صادرکننده چون ایران نتوانستند از این شرایط مطلوب استفاده کنند.

اگرچه پیش بینی اقتصاددانان افول ارزان فروشی چینی ها را نوید می دهد، اما این افول کمکی به استحکام نظام اقتصادی کشورهایی چون ایران نمی کند، تا زمانی که این نظام تقویت نشود و هرکس ساز خود را بنوازد، آسیب ها همچنان عمیق و تأثیرگذار خواهد بود، حتی اگر ارزان فروشی چینی ها رو به پایان باشد.