وحشت بحرانی مالی که اینک گریبان ما را گرفته است، با هراس های مالی گذشته وجوه مشترک زیادی دارند: شایعات مربوط به ورشکستگی شرکت های بزرگ مالی، نگرانی ها در ارتباط با رقبا، هدایت پول و حرکت به سمت بالاترین کیفیت و نقدینه تر شدن ابزارهای اعتباری، رها کردن دارایی های ریسکی بدون توجه به قیمت، گسترش بین المللی بحران و فراتر از تمام این ها درکی شدت یافته از بی ثباتی سیستم مالی تضعیف شده از این جمله اند.

بنابراین این وحشت مالی همانند موارد قبلی اش گذر خواهد کرد.

هراس های بانکی همیشه منشا یکسانی دارند: به نوشته یک تحلیلگر دوران ملکه ویکتوریا «هر وحشت تجاری نابی از خاستگاه مشابهی سرچشمه می گیرد که به طور مسلم سفته بازی است.» از سوی دیگر توماس توک، تاجر و نویسنده اوایل قرن ۱۹، بحران انگلستان در سال ۱۷۹۳ را به «یک گسترش عظیم و غیرضروری سامانه اعتباری و بوروکراسی» مربوط دانسته است. یک سال قبل تر، توماس جفرسن، اولین فروپاشی مالی در ایالات مستقل آمریکا را مشاهده کرد و اظهار کرد که «حباب های کاغذیمان ترکیده است».هراس های بانکی بدون استثنا و همواره کیفیت پایین وام دهی که همزمان با رونق در گذشته بوده را آشکار می سازند. والتر بگ هات، بزرگترین نویسنده قرن نوزدهم در زمینه مالی، از حماقت مدیران شرکت وام دهی مسکن Overend Gurney متحیر بود که ورشکستگی آنها در سال ۱۸۶۶ عملا عامل اصلی فضاحت مالی در آن زمان لقب گرفت. همچنین بگ هات نیز در این باره گفته است: «آنها تقریبا به درستی! شرکت را به طرزی باور نکردنی از طریق تجارت های نادرست و بی دلیل ورشکسته کردند به طوری که به سختی می شد چنین شرکتی را به چنان وضعیتی رساند.»

مشخصه های رفتاری دوران وحشت، نقطه مقابل ویژگی های دوران رونق است. نگرانی مفرط جایگزین اعتماد بیش از حد می شود و بدگمانی حاکی از ترس جایگزین اعتماد کورکورانه می شود. در دوران وحشت، هیجان به دست آوردن رونق جای خود را به کنترل هایی ناشی از ترس می دهد. نفرت در دوران ترس فوق العاده می شود. «طغیان احساس ترس» که تایمز در روز فروپاشی شرکت Overend به آن اطلاق کرد، حتی قدرتمندتر از امید می باشد. انسان هایی وجود دارند که می توانند در برابر فریب هایی چون سود های وعده داده شده و پاداش های بالا مقاومت نمایند، اما هنگامی که سپرده گذار ان تصور کنند که زیان ها قریب الوقوع هستند هر کدام فورا به سمت ایمن سازی حساب شان می شتابند و اهمیت اندکی به عواقب آن می دهند. همین چند ماه پیش بانک ها و افراد به هر کسی اعتماد می کردند: اکنون اما به نظر می رسد که آنها به هیچ کس اعتماد ندارند. هم اکنون ماشین بزرگ نظام مالی به سمت و سویی نامشخص و با دنده خلاص حرکت می کند. وقایعی از قبیل ورشکستگی بانک آیر در ژوئن سال ۱۷۷۲، پل تورتن وشرکا در دسامبر سال ۱۸۲۵، اورند گرنی در ماه مه سال ۱۸۶۶(که تایمز آن را «بزرگترین تامین کننده اعتباری» نامیده)، جی کوک و شرکا در سپتامبر سال ۱۸۷۳ و فروپاشی بانکی ایالات متحده در دسامبر سال ۱۹۳۰ از همین دست هستند. همانند تمام این ورشکستگی ها، ورشکستگی لمان برادرز در ۱۵سپتامبر سبب وحشت کنونی ما شده است.

پیامد اصلی ترس، تلاش مهار نشده ای برای به دست آوردن نقدینگی است. پول کمیاب می شود. این امر هنگامی که پول ها قابلیت تبدیل به طلا را داشتند، آشکارتر بود: در هر وحشتی، مقدار کمی فلز با ارزش برای آن همه تقاضا وجود داشت. نرخ های بهره بالا می رفت و قیمت اوراق بهادار پایین می آمد.»

فیلیپ هون در دوران وحشت نوامبر سال۱۸۷۳ در نیویورک نوشت: «اکنون بهترین وام های بدون کاهش ۲۰ درصدی نمی توانند به فروش برسند و به پول تبدیل شوند و اسناد تجاری در وال استریت با کاهش ۳ درصدی در ماه به فروش می رسند،» حتی از این بدتر هم اتفاق افتاده است، به طوری که نرخ قرض گرفتن پول در اکتبر سال ۱۹۰۷ به ۱۰۰ درصد رسید.

هر ترسی با این برداشت همگانی که سیستم مالی نزدیک به فروپاشی کامل است، خود را نشان می دهد. هیچ گاه چنین احساس غلیظی نسبت به دوران ترس که در دسامبر ۱۸۲۵ در لندن شروع شد، آشکارتر و مشخص تر نبوده است. ویلیام هاکیسون، رییس هیات تجاری، به مجلس شورا گفت، او صادقانه اعتقاد دارد که «اگر مشکلاتی که در بازار پولی وجود داشت تنها۴۸ ساعت بیشتر ادامه یافته بود ...منجر به پایان بخشیدن به تمام معاملات بین افراد می شد، و فقط معاملات پایاپای باقی می ماندند.» در همین راستا یک مدیر یک بانک انگلیسی در کانون بحران ۱۸۲۵ گفته بود: «ما نباید این سوال را بپرسیم که چه کسی رفته است، بلکه باید پرسید چه کسی باقی می ماند؟!»

حتی در سال ۱۸۲۵ مقامات با تاخیر توانستند از طریق قرض پول از فرانسه و توزیع اسکناس های پنهان شده قدیمی که در گاو صندوق ها یافت می شد، در فرونشاندن ترس در آن ماجرا موفق شوند. در قرن ۲۰، پایان وحشت با دخالت سرنوشت ساز دولت همراه بوده است: تعطیلات مارس ۱۹۳۳ بانک روزولت، راه انداختن «قایق نجات» بانک مرکزی انگلیس در دسامبر سال ۱۹۷۴ و ملی سازی کارت های اعتباری بانکی بلند مدت در ژاپن در اکتبر سال ۱۹۸۸ که با تزریق ۵۰۰ میلیارد دلار به سیستم بانکی حادثه دیده همراه بود، همگی مثال هایی از دخالت های دولت در بحران های مالی هستند. البته دلیل درستی برای نگرانی وجود دارد. سیستم اعتباری پیشرفته ما پیچیده تر، به هم مرتبط تر و تاثیرگذارتر از زمان های قبل است. به عبارت دیگر، معیارهایی که توسط مسوولان به منظور آرام کردن بحران ها ارائه می شود نیز به مراتب گسترده تر و همه جانبه تر از موارد قبل است.

گواه این امر تلاش افراطی دولتمردان جهان برای تضمین بدهی های بانکی، تامین وام برای مقابله با اوراق بهادار مشکوک و تزریق سرمایه به بنگاه های مالی حادثه دیده می باشد. اهمیت دارد که مخاطرات را بزرگ نکنیم. دکتر جانسن «بدگمانی و کم جراتی عمومی » را در یک سخنرانی در سال ۱۷۷۲ این چنین به سخره گرفت که «بیشتر ترس ناشی از این است که چه هنگامی به وضعیت عادی باز خواهند گشت، هنگامی که آنها به وضعیت عادی باز می گردند، بسیاری متعجب می شوند که چرا ترسیده بودند». وحشت فعلی همانند موارد قبلی گذر خواهد کرد. البته این بدان معنا نیست که پیامدهای بعدی این وحشت برای اقتصاد وسیع تر امروز،

بهتر خواهد بود. کمک های اضطراری ممکن است وحشت را تسکین دهند، اما نمی توانند سرریز کردن اعتبارات بیش از حد را که دلیل این بحران بوده است، تصحیح نمایند.