آثار بحران مالی جهانی در چین هم آشکار شده است. کارشناسان اقتصادی کاهش رشد اقتصادی را پیش بینی می کنند و مراکز خرید، از هم اکنون رونق خود را از دست داده اند. نخست وزیر چین می گوید که بحران مالی در چین شدید نخواهد بود. اما گزارش ها نشان می دهد که بحران مالی غرب، اقتصاد کره جنوبی و چین را دستخوش التهاب شدیدی کرده و به شدت عرضه کالاهای تولیدی این کشورها را کاهش داده است. به طوری که نرخ رشد اقتصادی چین برای نخستین بار ظرف سال های اخیر به کمتر از ۱۰درصد کاهش یافته است.

نرخ رشد اقتصادی چین با نرخی دو رقمی در سال های اخیر به آرزویی دست نیافتنی برای بسیاری از اقتصادهای جهان تبدیل شده بود، اما اکنون بحران اقتصادی آمریکا و جهان این رشد افسانه ای را به زیر کشیده است. به گزارش الجزیره، گردهم آمدن سران کشورهای آسیایی و اروپایی در پکن با موضوع محوری بحران اقتصاد جهانی نشان از آن دارد که بحران تا مرزهای دور شرق پیش رفته است.

تا هفته پیش، افت شاخص سهام در بازارهای بورس فقط مسئله ای محدود به تابلوهای بزرگ بورس بود اما به تدریج آثار واقعی آن در بازارهای تجارت ملموس می شود. به گفته فعالان بازار بورس در کره جنوبی، تقاضا برای کالاهای الکترونیکی به شدت کاهش یافته است. شرکت بزرگ سامسونگ یکی از زیان دیدگان این وضعیت است. کاهش ۴۴ درصدی سود شرکت سامسونگ در سال گذشته گویای این واقعیت است. این وضعیت سبب افت شدید شاخص سهام کاسپی در بازار بورس سئول شد.

تعطیلی یکی از بزرگ ترین کارخانه های سازنده اسباب بازی در چین، از دیگر مصادیق عینی آثار بحران مالی بر بازارهای خاوردور است. پیش بینی می شود تا ماه ژانویه ۹ هزار کارخانه از ۴۵ هزار کارخانه موجود در استان یانگنیان چین تعطیل شود. این تحول به معنای بیکار شدن دو میلیون و ۷۰۰ هزار نفر است.

«وانگ فوگینگ» یکی از محبوب ترین مراکز خرید پکن است. فروشگاه ها لبریز از کالا هستند، اما مشتریان دیگر به راحتی ماه های گذشته دست به جیب نمی برند. اقتصاد چین، در سال های گذشته همواره از یک رشد دو رقمی برخوردار بوده است. اما به نظر می رسد که این دوران به پایان رسیده باشد. ضریب رشد اقتصادی، اکنون از حدود ۱۱ درصد به ۹ درصد کاهش یافته است.

از دید لی چیائوخائو، مدیر مرکز آمار پکن، یکی از مهم ترین دلایل کاهش رشد اقتصادی چین، اثراتی است که بحران مالی بین المللی بر این کشور نهاده است. او می گوید: «در نتیجه بحران مالی جهانی، سرمایه گذاری های مستقیم خارجی کاهش یافته است. علاوه بر این، کندی رشد اقتصاد جهانی سبب کاهش حجم صادرات ما شده است. سرمایه گذاران و مصرف کنندگان نیز، به خاطر بحران مالی، اعتماد خود را از دست داده اند. این موضوع در همه کشورها قابل لمس است و چین هم استثنا نیست».

● نقش رکود بازار آمریکا بر صادرات چین

جمهوری خلق چین بیشترین بخش کالاهای صادراتی خود را در بازار آمریکا می فروشد. اکنون به دنبال بحران مالی جهانی، سفارشات خارجی کاهش یافته است. این امر بیش از همه بر وضعیت کارخانه های جنوب چین اثر می گذارد. در این منطقه، پارچه، اسباب بازی های ارزان، وسایل خانگی، مبل و دستگاه های الکتریکی و الکترونیکی برای صدور به خارج تولید می شوند.

تعداد زیادی از کارخانه های جنوب چین تعطیل شده اند. کارشناسان پیش بینی می کنند که در ماه های آینده، تعداد بیشتری از کارخانه ها تعطیل شوند. بدبینانه ترین تحلیل ها، ورشکستگی حدود نیمی از مراکزتولید کالاهای صادراتی را ممکن می دانند. در این صورت، صدها هزار کارگر بیکار خواهند شد. دولت چین، برای مقابله با این بحران، تلاش هایی را در زمینه تقویت بازار داخلی آغاز کرده است. مدیر مرکز آمار پکن در این مورد توضیح می دهد: «نیازهای داخلی ما می تواند افزایش یابد. ما می توانیم بیشتر سرمایه گذاری کنیم و مصرف را بالا ببریم. در ارتباط با مصرف، ما دارای توان بالقوه بالایی هستیم. چینی ها دوست دارند صاحب خانه و اتومبیل شوند».

روزنامه چاینا دیلی همه مسوولیت وضعیت موجود در اقتصاد چین را متوجه آمریکا می داند. این روزنامه حزب کمونیست چین تاکید کرده است دولت آمریکا از سلطه دلاری خودی برای «چپاول ثروت» جهانی استفاده کرد. این روزنامه توصیه کرده است شبکه مالی جهان که براساس سلطه دلار آمریکاست تغییر کند. بعید است چنین تحولی رخ بدهد. باتوجه به ذخایر یک تریلیون و ۸۰۰ میلیارد دلاری چین، تغییر واحد پولی جهانی سبب خواهد شد واحد پولی چین بی ارزش شود.

● بانک ها در کنترل دولت

برخی کارشناسان بر این عقیده اند که بانک های چینی، ذخایر کلانی دارند و به این دلیل امکان ندارد که ورشکسته شوند همه تلاش دولت چین این است که زیان های بحران مالی جهانی را تا حد امکان محدود کند. زیان های بحران، حتی در عرصه کاهش ارزش سهام، تا به حال در چین کمتر از کشورهای دیگر بوده است. در سال های گذشته بسیاری از شهروندان چین پس اندازهای خود را صرف خرید سهام کردند که اکنون ارزش خود را از دست داده است، اما تعداد خریداران سهام، نسبت به جمعیت چین هنوز ناچیز است. علاوه بر این، اکثریت مردم به این دلیل که راهی برای سرمایه گذاری در شرکت ها نداشتند، پول های خود را به بانک ها سپردند و امروز نیازی به ترسیدن از ورشکستگی شرکت ها ندارند.

مدیر مرکز آمار پکن بر این عقیده است که چون بانک ها از سوی دولت کنترل می شوند، خطر ورشکستگی آنها کمتر است و مردم به کنترل دولتی اعتماد دارند. اکثریت چینی ها، می دانند که اقتصاد کشورشان از بحران مالی جهانی متاثر است، اما به رکود یا در هم شکستن آن اعتقاد ندارند. مدیر مرکز آمار پکن در این مورد می گوید: «بانک های چینی، ذخایر کلانی دارند و به این دلیل امکان ندارد که ورشکسته شوند.».

سران کشورهای آسیایی به شدت در تلاش هستند تا خودشان را در برابر تحولات مالی آمریکا، ایمن نگاه دارند. البته مقامات آسیایی به این نکته اذعان دارند که بحران مالی آمریکا از مرزهای این کشور فراتر رفته است و میلیون ها نفر دیگر آثار این مسئله را متحمل خواهند شد. تارو آسو نخست وزیر ژاپن و هو جین تائو رئیس جمهور چین با همکاری مشترک در زمینه حل مسئله بحران های اخیر در بازارهای مالی جهان موافقت کردند. نخست وزیر ژاپن حاشیه برگزاری کنفرانس بین المللی سران آسیا و اروپا (آسم) در پکن، علاوه بر ملاقات با رئیس جمهور چین، با ون جیابائو همتای چینی خود نیز دیدار و درباره مسائل مورد علاقه دو کشور از جمله همکاری مشترک در زمینه بحران های اخیر در بازارهای مالی موافقت کرد.

نخست وزیر ژاپن که نخستین دیدارهای خود را با رهبران چین پس از بر عهده گرفتن سکان رهبری در این کشور برگزار کرد، گفت: بحران های اخیر در بازارهای مالی جهانی نیازمند واکنش و همکاری های منطقی بین المللی است. آسو افزود: ژاپن و چین باید با همکاری مشترک خود در زمینه حل بحران های مالی در جهان تلاش کنند.

در همین حال رئیس مرکز آمار چین تاکید می کند: «همانطور که نخست وزیر گفته است، بحران مالی جهانی به سراغ ما نیز می آید، اما شدید نخواهد بود. ما همچنان به توسعه خود ادامه می دهیم.»