چابک ترین اقتصادهای جهان، دارای بیشترین واحد های پولی زیر ارزش واقعی هستند.

رهبران بزرگ ترین اقتصادهای جهان در ماه گذشته در نشست G۲۰ در پیتسبورگ در مورد همکاری هایی برای جلوگیری از عدم توازن جهانی که سبب تشدید بحران مالی می گردد، توافق کردند. با اینکه حرف زدن هزینه ای برای آنها نداشت با این حال آنها در مورد نرخ ارز حتی صحبت هم نکردند.

یکی از بزرگ ترین تناقضات اقتصاد جهانی امروز این است که حال اکثر واحدهای پولی اقتصادهای نوخاسته آسیایی که جهش سریع تری نسبت به هر ناحیه دیگری در جهان دارند (فاصله میان میانگین نرخ رشد کشورهای آسیایی و کشورهای توسعه یافته امسال به بالاترین حد خود خواهد رسید) از سال ۲۰۰۸ دچار کاهش ارزش بوده است.

با توجه به بسیاری از اندازه گیری واحد های پولی، واحد پولی کشورهای آسیایی در جهان دارای کمترین ارزش گذاری زیر ارزش واقعی هستند. چین سریع ترین اقتصاد جهانی را در نظر بگیرید. در سه سال منتهی به جولای ۲۰۰۸ یوآن در برابر دلار ۲۱درصد رشد داشت، اما در ۱۴ ماه گذشته تغییری نسبت به دلار نداشته است. در نتیجه ارزش وزن تجاری یوآن از ابتدای سال تقریبا ۱۰ درصد کاهش یافته است. در جولای موریس گلدشتاین و نیکولاس لاردی دو محقق از موسسه پترسون تخمین زدند که یوآن ۱۵ الی ۲۵ درصد کم ارزش گذاری شده است. به نظر می رسد که واحد های پولی کوچک تر آسیایی به مقدار بیشتری کم ارزش گذاری شده باشند. صندوق بین المللی پول در مارس واحد پولی کره جنوبی را ۴۱ درصد زیر ارزش واقعی بازار برآورد کرد.

این حقیقت که دولت جدید ژاپن اجازه افزایش ین در برابر دلار را اگرچه اقتصاد ضعیف تری دارد خواهد داد، مخالف مسیر منطقه به نظر می رسد. بعد از صحبت های هیروشی فوجی، وزیر مالی جدید ژاپن که مطرح کرد دولت ژاپن از رشد طبیعی ین جلوگیری نمی کند، ین از سال گذشته ۱۸ درصد بالا رفته است و در ۲۸ سپتامبر به بالاترین رقم خود در ۸ ماهه گذشته رسید.

اما فریادهای ممتد صادرکنندگان ژاپنی و این ادعا که دولت ژاپن علاقه مند به سیاست ین قدرتمند است، نباید ما را به بیراهه ببرد. آقای فوجی علاقه مندی خود به ین قدرتمند را حاشا کرد و هنوز ین نسبت به معیارهای علمی پایین تر از ارزش واقعی خود است و ارزش وزن تجاری حقیقی آن از ژانویه به میزان ۷ درصد سقوط کرده و به زیر میانگین خود در ۱۵ سال گذشته رسیده است.

به غیر از ژاپن، دولت های دیگر آسیایی مجبور شده اند مداخلات خود را به منظور کاهش ارزش واحدهای پولی افزایش دهند، زیرا خوش بینی ها برای افزایش سرمایه های خارجی وارداتی بهبود یافته است. ذخیره های ارزی چین با ثبت ۱۷۸ میلیارد دلار افزایش در چهار ماهه دوم در مقایسه با رشد ۸ میلیارد دلاری در چهار ماه اول افزایش یافته است.

انگیزه چین برای رشد غیرمداوم و کند یوآن نسبت به دلار جلوگیری از سقوط ارزش صادرات در تجارت خارجی اش است. مازاد تراز تجاری چین در سه ماه منتهی به آگوست کمتر از نیمی از اندازه سال قبل خودش بوده است. (اگرچه مازاد حساب جاری هنوز احتمال دارد به ۶ درصد GDP برسد) تا زمان برقراری سه شرط رشد سال به سال صادرات و رسیدن رشد GDP به ۱۰ درصد و تورم به شدت مثبت دولت چین علاقه ای به افزایش قدرت یوآن در برابر دلار ندارد. همه این سه مورد ممکن است در پایان امسال به وقوع بپیوندند و دلایل خوبی وجود دارد که گمان کنیم دولت پکن بعد از آن سیاست نرخ ارز خود را منبسط تر پیگیری خواهد کرد. یکی از این دلایل، تحت کنترل درآوردن حباب قیمت دارایی و جلوگیری از تورم شدید است. با اندازه گیری فاصله میان نرخ بهره فعلی و رشد مورد انتظار GDP در سال ۲۰۱۰، چین ضعیف ترین سیاست های نظارتی جهان را دارد که نسبت به اقتصاد در حال رشدش بسیار ضعیف است، اما هزینه افزایش نرخ بهره به دلیل ورود ارز های دیگر به چین سبب ایجاد واحد پولی قوی تری برای چین می گردد.

دلیل دوم که چرا چین اجازه ایجاد یوآن قوی تر را می دهد، علاقه مندی اش به افزایش استفاده از یوآن در تجارت بین المللی و مالی است. در ماه های اخیر چین اجازه برقراری تجارت خارجی به وسیله یوآن را داده و این موضوع سبب افزایش سهم یوآن خریداری شده توسط موسسات سرمایه گذاری خارجی شده است. در ۲۸ سپتامبر در هنگ کنگ اوراق قرضه ای که به وسیله یوآن خریداری می گردید، ارائه شده است. اگر چین بخواهد یوآن را به ارزی بین المللی تبدیل کند این امر نیازمند کم کردن کنترل در مبادلات ارزی می باشد که به مثابه یک انقلاب در اقتصاد چین است.

آخرین نکته که اهمیتش از نکات پیشین کمتر نیست اینکه، بحران اخیر حدود و محدودیت های رشد صادرات چین را مشخص کرد. ادعای پیشین چین در مورد افزایش مصرف خانوارها نیازمند یک واحد پولی قوی تر است، به طوری که قدرت خرید خانوارها افزایش یابد. اگر چین اجازه افزایش ارزش یوآن را بدهد دیگر واحدهای پولی آسیایی نیز به این کار متمایل می شوند و فقط بعد از این امر است که آسیا نقش خود را در موازنه جهانی به درستی ایفا خواهد کرد.