|
در نظام پولی ، عرضه پول ، فرآیند پیچیده ای است و حاصل رفتارهای متقابل چهارگروه عوامل مؤثر بر آن ، شامل بانک مرکزی ، بانک های تجاری و تخصصی ، سپرده گذاران ، ودریافت کنندگان وام می باشد. در همه اقتصادهایی که استقلال نسبی سیاست های پولی ازسیاست های مالی پذیرفته شده است ، کنترل بانک مرکزی بر پایه پولی ، اهرم اصلی مقامات پولی کشور برای تأثیرگذاری بر اقتصاد، حفظ ارزش پول ملی ، و حفظ ثبات اقتصادی داخلی وخارجی است . این بررسی ، که دوره زمانی ۱۳۷۶ ۱۳۴۰ را در برمی گیرد، نشان می دهد که درسال های پیش از انقلاب اسلامی ، عمدت! سلطه نفت بر اقتصاد کشور، و در سال های پس ازانقلاب ، عمدت! سلطه سیاست های بودجه ای ، مهم ترین اهرم تأثیرگذاری سیاست های پولی را ازدسترس مقامات بانک مرکزی خارج کرده است . از آن جا که در نظام بانکداری کشور، هیچ گاه شبکه بانک های تجاری و تخصصی ، از آزادی عمل چندانی برخوردار نبوده اند، بجز در دو مقطع زمانی کوتاه ، نقش چشم گیری در فرآیند عرضه پول نداشته اند. در سال های اخیر، برآیندفعالیت های شبکه بانکی ، در جهت کمک به گسترش فعالیت های تجاری و بازرگانی ، و افزایش سرعت گردش پول بوده است . این بررسی ، نشان می دهد که بخش خصوصی از راه واکنش به شرایط مختلف اقتصادی ، و ایجاد تغییر در نسبت های سکه و اسکناس به سپرده های دیداری ، وسپرده های سرمایه گذاری به سپرده های دیداری ، در فرآیند عرضه پول ایفای نقش کرده اند. |