هدفمندی یارانه ها, گردشگری هدفمند

بیش از یکسال از اجرای طرح هدفمند سازی یارانه ها می گذرد; طرحی که در طول چند سال اخیر و در دولتهای مختلف بارها مطرح گردید

بیش از یکسال از اجرای طرح هدفمند سازی یارانه ها می گذرد; طرحی که در طول چند سال اخیر و در دولتهای مختلف بارها مطرح گردید و در نهایت با داشتن مخالفان و موافقان فراوان سرانجام در شش ماهه دوم سال ۱۳۸۹ و در دولت دهم اجرایی گردید. در این طرح یارانه های اختصاص یافته بر حامل های انرژی کاهش یافت و براین اساس مطرح گردید که می بایست بین قشر کم مصرف و پرمصرف جامعه تفاوتهایی در نظر گرفته شود. لذا در این بین سوخت که به عنوان عنصری مهم در تعیین نرخ کالاها و خدمات توریستی محسوب می شود از نرخهای قبلی جدا شد و با نرخ های جدید عرصه گردید، لذا در این بین به طور خودکار هزینه مربوط به حمل و نقل (زمینی،دریایی و هوایی) بالارفت وبه تبعیت از آن سطح قیمت کالاها و خدمات دیگر گردشگری را تحت الشعاع خود قرارداد، همانگونه که استحضار دارید از مهمترین اجزای تشکیل دهنده یک سفر می توان از حمل و نقل، ترانسفر، اقامت، گشت وگذار و خرید را نام برد بنابراین همان مقدار که افزایش نرخ حامل های انرژی می تواند تاثیر مستقیم بر نرخ سوخت و به دنبال آن تاثیر تورم پذیری بر هزینه حمل و نقل، ترانسفر و گشت و گذار داشته باشد، از سویی دیگر در قسمت مهمی از گردشگری یعنی واحدهای اقامتی نیز می تواند تاثیر به سزایی داشته باشد چرا که افزایش نرخ مربوط به آب، برق و گاز که از عمده مصارف و هزینه های واحدهای اقامتی است، این مراکز را نیز ناچار می سازد که نرخهای مربوط به اقامت میهمانان را افزایش دهند ،از سویی دیگر این افزایش نرخها به هر حال بر کالاها و اقلام دیگر نیز اثرگذار بوده و در نهایت این موارد سبب می گردد که یک بسته سفر نسبت به قبل از اجرای این طرح از لحاظ هزینه دچار تغییراتی شود که این تغییرات پیامدهایی رانیز در برداشته است، هرچند این طرح در کل آرمان اجرای عدالت و توسعه زیرساخت های کشور را دنبال می کند، که از این حیث قابل تقدیر است ولی در اجرای سیاست های کلان اقتصادی بهتر است طوری برنامه ریزی و عمل شود که حداقل صنایع و خدمات دچار تلاطم نشوند و انتفاع گذشته خود را از دست ندهند. سکته اقتصادی در هر صنف زنجیره اقتصاد کشور را به مخاطره می اندازد، حال در این بین در مورد صنعت گردشگری که در این برهه از زمان در دنیا میان صنایعی همچون نفت و خودروسازی قد علم کرده و چه بسا در بسیاری از کشورها از این صنایع نیز پیشی گرفته است، می بایست با نگرشی دگر به آن نگاه کرد و نباید با بی مهری ها از پای در آید.

افزایش هزینه سفر پیامدهایی را به همراه دارد که در مهمترین آنها می توان به این نکته اشاره کرد که این گرانی ها کم کم ایران را از لیست مقاصد گردشگران دنیا کمرنگ می کند، علاوه بر آن منجر می شود که حتی هموطنان خودمان نیز به جای اینکه مقاصد گردشگری کهن، زیبا و فرهنگی کشورمان را برای گذران اوقات فراغت و تفریح انتخاب کنند به دلیل بالابودن هزینه ایرانگردی بعضا کشورهایی را برای گشت و گذار انتخاب کنند که در قیاس با استانها و حتی شهرها و چه بسا با بعضی از روستاهای ایران نیز قابل قیاس نباشند، تورم سفر در ایران ونقطه معکوس آن کاهش هزینه سفر در بسیاری از کشورها منجر به آن شده که واحدهای اقامتی داخل کشور در ۸۰ درصد ایام سال متقاضی چندانی نداشته باشند و بسیاری از آنها نتوانند حتی هزینه های جاری خود را تامین کنند. دولت در پرداخت نقدی یارانه ها به مردم هزینه های اقلام مصرفی معمول را که این طرح بر آنها نقش داشته است پرداخت می کند، اما در قرن بیست و یکم و در ایامی که با ماشینی و مکانیزه شدن زندگی تحرکات روزانه کمتر شده و بدلیل ازدهام، شلوغی و آلودگی، مردم آرامش و استراحت را در سفر مطالبه می کنند، تامین نیازهای روحی و روانی مردم نیز می بایست در نظر گرفته شود.

امروزه سفر می تواند به عنوان تامین کننده نیازهای روحی انسان مطرح و در تقویت قوای فکری وسلامت جسم نیز تاثیرگذار باشد و این اثر بخشی می تواند نقش مهمی را در زندگی روزمره مردم ایفا کند. همگانی کردن سفر و تسهیل در سفر نیز می تواند بر زندگی افراد تاثیرات مثبتی در بر داشته باشد و از آنجایی که جامعه نیز از همین افراد شکل می گیرد، نهایتا تاثیرات مثبت این فرایند می تواند در جهت بهبود هر جامعه و هر کشوری اثر بخش باشد. با عنایت به موارد مندرج پیشنهاد می گردد که مسوولا ن مباحثی نظیر سفر کارت ملی، ارزان سازی سفر و تسهیل سفر را با جدیت و پیگیری های مداوم در دستور کار قراردهند تا افراد بیشتری بتوانند از مزایای سفر و گردشگری استفاده کنند و علاوه بر آن تاسیسات گردشگری داخل کشور نیز از این ایستایی و حالت سکون خارج شوند و این چرخه در نهایت نقش والایی در جهت بهبود فضای اقتصادی کشور داشته باشد.

نویسنده : امیر پویان رفیعی شاد

مدرس گردشگری دانشگاه