نه گفتن به پوپولیسم اقتصادی راه هموار توسعه برای روحانی است

پیروزی روحانی در انتخابات را از زاویه های مختلف می توان تحلیل و بررسی کرد شاید بتوان آن را پیروزی عقلانیت بر پوپولیسم اقتصادی دانست, یا آمدن بیش از ٧٠ درصد از مردم و رأی دادن به گفتمان توسعه در سایه استفاده از ظرفیت های بین المللی و عقلانیت و آزادی را مشارکت همه ایرانیان در پیشرفت کشور تلقی کرد

مزیت ها و محدودیت های این نبرد بزرگ انتخاباتی که ذیل یک «جنبش اجتماعی کوتاه مدت مدنی» هر چهارسال یک بار در کشورمان تکرار می شود، می تواند چنین باشد: ١. مشارکت همه گروه های اجتماعی در «جنبش مدنی کوتاه مدت انتخاباتی» فارغ از دیدگاه های مختلف. باوجود اینکه زمینه های خشونت نیز در جامعه فراهم بود، نوید رشد اجتماعی و فرهنگی ایرانیان را با خود دارد. باوجود تندی مناظرات، رواداری، تحمل خود را نشان داد به طوری که تجربه آن در خاورمیانه بی نظیر بود و عملا تعبیر نبرد به جای جنگ (battle no war) را به خوبی نشان داد,٢. رأی بالای ملت به روحانی نشانگر آن بود که مردم ایران به وی‍ژه فرودستان و گروه های متوسط جامعه، تن به پوپولیسم اقتصادی ندادند و با وعده های خیالی یارانه سه برابری و اشتغال پنج میلیونی و دو و نیم برابرکردن درآمد ملی ایران، با وجود مشکلات مالی و ناتوانی های اقتصادی به مدعیان آن رأی ندادند. یارانه همگانی به همه مردم ایران «تغییر مفهومی» از پرداخت یارانه برای توانمندکردن قدرت خرید کم درآمدها با پول نفت و پول مقدس و حق همگانی مردم، ارثیه دولت احمدی نژاد بود؛ به نحوی که سالانه ٤٣ هزار میلیارد تومان هزینه پرداخت یارانه به همه مردم از جمله اکثریتی که محتاج یارانه نیستند ولی بنا به تبلیغ دولت احمدی نژاد این تصور برایشان ایجاد شد که پول یارانه حق همه مردم ایران است، پرداخت می شود. شاهد این ماجرا هم اینکه زمانی که در دولت روحانی می خواستند یارانه های پردرآمدها را داوطلبانه قطع کنند، جمعی از گروه های اجتماعی گفتند در صورتی یارانه خود را نمی گیریم که آن را صرف ساختن مدرسه کنید. این در حالی بود که اصلا یارانه حق هیچ کس غیر از کسانی که محتاج آن بودند نبود و حق عمومی یارانه، غیرواقع بود که جا افتاد. به موازات آن سالانه از سال ١٣٩٠ تا ١٣٩٤ بین ١٣ تا ١٥ هزار میلیارد تومان هزینه عملیات عمرانی دولت که زمینه ساز رشد و توسعه و رونق اقتصادی است، شده است. بی تردید دولت آینده باید به فرودستان و گروه های اجتماعی که محتاج یارانه اند یارانه بپردازد و شاید مبلغ آن را نیز اضافه کند؛ ولی پرداخت یارانه مستقیم به همه ظلمی است که به ثروت این مملکت رفته است. روز جمعه مردم، مثل آنچه در سوئیس اتفاق افتاد، به پرداخت یارانه به همه نه گفتند و به عبارتی دیگر در مقابل جلب نظر برای رأی سر فرود نیاوردند و این از آگاهی ملی ایرانیان بود. ٣. پیروزی در این انتخاب ملی پیروزی برای وحدت ملی، به هم پیوستگی و انسجام اجتماعی است، نشانگر پیروزی برای توسعه کشور ایجاد هم رأیی برای توسعه و ساختن سرزمین، از بین رکود و ایجاد تولید و اشتغال، کاهش فقر و نابرابری و عملیاتی کردن برجام به نفع منافع ملی است. متأسفانه در بحث های انتخاباتی برخی از کاندیداها، جامعه را به چهار درصدی و ٩٦ درصدی تقسیم کرده و دولت را نماینده چهار درصدی ها معرفی کرده اند. این در حالی است که در کشورهای توسعه یافته سعی می شود تا جامعه به سمت ازهم گسیختگی اجتماعی سوق پیدا نکند و به شدت از چندپارگی و طبقاتی شدن پرهیز می کنند. این سیاست همان سیاستی است که باید در آن طردشدگی اجتماعی (social exclusion) را در جامعه کاهش داد و در مقابل سیاست دربرگیرندگی اجتماعی (social inclusion) را به اجرا درمی آوردند. محصول این سیاست کلان سیاسی و اجتماعی به هم پیوستگی، انسجام اجتماعی و وحدت ملی است. اعلام اینکه جامعه ایران چهار درصدی و ٩٦ درصدی است، دیدگاه خطرناکی است که خصومت اجتماعی و طبقاتی و نفرت و خشونت را در جامعه جاری می کند و زخم های کهنه فقر و غنا را می دمد و نتایج آن به حرکت درآمدن ارتش بی کاران در شهرها و ایجاد خشونت های هیجانی است. در حالی که جامعه ایران بیش از هر زمان دیگری به وحدت، انسجام و به هم پیوستگی محتاج است تا در سایه آن به بالندگی توسعه ای نایل آید. امروز باید همه بحث های نامناسب که در نبردهای انتخاباتی طرح شده را به فراموشی سپرد و به جای آن هم رأیی بین همه گروه های اجتماعی و گفت وگو بین همه ذی نفعان توسعه را استوار کرد. ٤. بی تردید این پیروزی متعلق به گروه های دارای رأی متمایل به روحانی نیست و ایشان نه صرفا رئیس جمهور ٢٥ میلیون نفر است و نه ١٧ میلیون رقیب که البته رئیس جمهور کسانی که رأی ندادند و همه ایرانیانی که در این سرزمین می زیند است. برنامه ریزی توسعه و دریافت پیام مخالفان و رقبا دستاوردهای این نبرد مدنی و این جنبش کوتاه مدت انتخاباتی است که شاید علاوه بر توسعه اقتصادی، اجتماعی و سیاسی برای کشور باید به برنامه های ضدفساد، کاهش فقر و نابرابری، ایجاد اشتغال به عنوان پیام رقبای خود بیشتر توجه کند.

محمدحسین شریف زادگان. وزیر اسبق رفاه و تأمین اجتماعی اصلاحات