تراز تجاری مثبت نتیجه دیپلماسی سازنده دولت روحانی است

اگر همچنان روند توسعه صادرات ادامه یابد, قطعا قادر خواهیم شد اتکا به نفت را باز هم کاهش دهیم و به حداقل برسانیم, ضمن اینکه زیر سایه همین شرایط و افزایش ارزش صادرات, بازار ارز کشور هم عمق بیشتری به دست خواهد آورد

بعد از سال های سختی که اقتصاد ایران عملا به واردکننده ای تمام عیار تبدیل شده بود و بخش اعظم این واردات هم بی کیفیت های چینی بود، حالا آمار نشان داده نه تنها از این ورطه خارج شده ایم، بلکه تراز تجاری ایران در دولت یازدهم مثبت شده است. درواقع دولت تلاش کرد با گسترش حمایت از تجار، راه را برای صادرات باز کند. از جمله این اقدامات حمایتی می توان به اجرای اقتصاد مقاومتی اشاره کرد. آمار رسمی نشان می دهد که در دولت قبل در مقابل ٤١ میلیارددلاری که صادر می کردیم، راه برای واردات ٦٤ میلیارددلاری باز شد، ولی دولت یازدهم در چهارسال گذشته توانست این روند را تغییر دهد؛ یعنی با کنترل و مدیریت، ایران را از واردکننده کالاهای عمدتا مصرفی به واردکننده کالاهای سرمایه ای و اولیه و دارو تبدیل کرد که می تواند به رونق تولید و افزایش صادرات بینجامد. یکی دیگر از دلایل رشد صادرات، دیپلماسی خارجی مثبت و سازنده دولت یازدهم در توافق برجام است که با اجرای این توافق، هیئت های تجاری از کشورهای مختلف در ایران حضور یافته و تفاهم نامه های متعددی در دستگاه های متولی امر صادرات از جمله صندوق ضمانت صادرات ایران به امضا رسیدند. با اجرای این مدیریت نوین، دولت موفق شد ٢٠ میلیارد دلار را که عمدتا شامل کالاهای مصرفی است کاهش دهد. نتیجه اینکه با توجه به این توفیقات، تراز تجاری ایران بعد از سال ها حرکت در مدار منفی، دوباره مثبت شد. امروز هم اقتصاد ایران قادر است با ارز حاصل از صادرات، هزینه وارداتش را بپردازد. نکته دیگر اینکه دولت یازدهم توانست آرزوی همیشگی اقتصاد کشور؛ یعنی کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی را تا حدودی محقق کند؛ یعنی توانست با ارزآوری تجارت غیرنفتی خود هزینه های واردات را بپردازد. واقعیت این است که در سنوات گذشته توجه دولت ها به صادرات غیرنفتی به شدت کاهش یافت. دلیل این بی توجهی، افزایش قیمت جهانی نفت بود؛ افزایشی که ارزش هر بشکه نفت را سه رقمی کرد و به بیش از صد دلار هم رساند، در نتیجه این افزایش میل به صادرات نفتی و ارزآوری آسان افزایش یافت؛ روندی که ثمری جز کاهش صادرات غیرنفتی نداشت؛ یعنی در سال های گذشته میزان صادرات ما بسیار جزئی بود و به زحمت به سه میلیارد دلار می رسید، ولی امروز توانسته ایم این میزان را به ٤٢ میلیارد دلار برسانیم. بنابراین تمرکز دولت در چهارسال گذشته بر مدیریت واردات و افزایش صادرات بود و در نهایت هم موفق شد. البته با وجود تحولاتی که گفته شد، همچنان بسیاری از تجار و فعالان اقتصادی در چارچوب فعالیت خود نتوانسته اند به تجارتی روان و سهل دست یابند، اما اگر همچنان روند توسعه صادرات ادامه یابد، قطعا قادر خواهیم شد اتکا به نفت را باز هم کاهش دهیم و به حداقل برسانیم، ضمن اینکه زیر سایه همین شرایط و افزایش ارزش صادرات، بازار ارز کشور هم عمق بیشتری به دست خواهد آورد.دراین میان نباید فراموش کرد که ارزش صادرات ایران می توانست به رقم ها و رکوردهای بهتری هم دست یابد؛ در صورتی که بازار ارز به قیمت های واقعی دست می یافت، اما با توجه به برنامه ضدتورمی دولت امکان چنین شرایطی وجود نداشت در حقیقت قیمت در بازار به اندازه نرخ تورم افزایش نیافت. این در حالی است که در صورت وقوع چنین افزایشی، ارزش صادرات ایران تا ٥٠ میلیارد دلار هم قابل افزایش است؛ یعنی حتی اگر قیمت ها در بازار ارز به اندازه نرخ تورم شش تا هفت درصد افزایش می یافت، منافع بیشتری از محل صادرات عاید کشور می شد. بااین همه چون مهار تورم در اولویت اقتصادی کشور قرار داشت، بازار ارز به ثبات قیمتی رسید.

سیدکمال سیدعلی.مدیرعامل صندوق ضمانت صادرات ایران