|
انسان برای تامین سرپناه با توجه به موقعیت جغرافیایی و شرایط گوناگون راه طولانی و دشواری را پیموده است. در ابتدا غارها و سپس با رشد، تکامل و کشف مواد فلزی و ... انسان توانست سرپناه متناسب تری برای خود ایجاد کند و با تجاربی که در طی سالیان دراز کسب نمود توانست به تدریج نیازهای مکانی، زمانی، جغرافیایی و فرهنگی خود را در تامین مسکن لحاظ کرده و مکان مطلوب تری برای زندگی خود فراهم نماید. به طور مثال با رشد آگاهی و کسب تجارب مختلف انسان متوجه شد ساختمانهایی که در مناطق سردسیر ساخته می شوند با ساختمانهایی که در مناطق گرمسیری ساخته می شوند تفاوتهای زیادی از لحاظ مصالح مصرفی، تاسیسات مکانیکی و الکتریکی دارند.
در شمال ایران به خاطر بارندگی های مداوم سقفها معمولاً شیب دار و از سفال، ایرانیت و مصالح مقاوم و متناسب با محیط می باشند و همچنین به علت رطوبت زیاد نیاز به عایق های رطوبتی بادوام و موثرتری می باشد و یا در قسمت مرکزی ایران مانند یزد و اطراف آن به خاطر گرما مردم آن دیار از دیرباز از بادگیرها برای خنک کردن هوای ساختمان و از سقفهای گنبدی شکل جهت تامین سایه در حداقل نیمی از سقف در اکثر ساعات روز استفاده می کردند و حتی الامکان از مصالح بادوام در برابر تابش خورشید و گرمای هوا استفاده می کردند (ابداعاتی هنرمندانه و کم خرج)، لذا در هر موقعیت جغرافیایی جنس مصالح مصرفی متناسب با آب و هوای خاص آن منطقه می باشد و همچنین از مصالحی در امر ساخت استفاده می شود که متعلق به آن منطقه خاص بوده و تقریباً به وفور در آنجا یافت می شوند مثل چوب در مناطق جنگلی و شن و خاک رس در مناطق کویری و غیره که به عنوان مصالح غالب در امر ساخت در این مناطق استفاده شده اند، بنابراین به تناسب محل جغرافیایی و شرایط حاکم از این ابداعات استفاده می شود. معماری و طراحی پلان منازل نیز در هر منطقه به تناسب مسائل فرهنگی، باورها، آداب و رسوم و اعتقادات طراحی منحصر به فرد خودش را دارا می باشد.
امروزه نیز مسائل متفاوتی به تناسب زندگی شهری مورد توجه قرار گرفته اند که در آنها پیشینه های عمیق فرهنگی، تاریخی، اعتقادی نهفته اند و به راحتی از ذهن مردم این کشور (منطقی و یا غیرمنطقی) زدوده نخواهند شد، به عنوان مثال امروز در آپارتمان ها اغلب ایرانیان می پسندند که آشپزخانه، سالن و پذیرایی بزرگ داشته باشند (در مقایسه با سایر فضاهای مورد استفاده در منازل)، زیرا میهمانی ها و جشنهای پرجمعیتی در خانه ها انجام می گیرد و این فضاها باید جوابگوی پخت و پز و میزبانی میهمانان باشد و یا مثال دیگر آنکه در اغلب شهرستانها و در موارد اندکی در تهران، ساکنین آپارتمان ترجیح می دهند آشپزخانه در معرض دید میهمانان نباشد، در صورتی که در شهری مثل تهران در اکثر موارد نمای آشپزخانه بسیار مهم است و اغلب بر این باورند که آرایش و چیدمان آشپزخانه جزئی از مبلمان خانه می باشد.
این مثال ها تنها گوشه ای از تفاوتها و تنوع ها در ساخت مسکن از لحاظ تأثیر عواملی مانند آب و هوا، جغرافیا و فرهنگ و موارد دیگر می باشد. ماهیت این تفاوتها در زمانهای مختلف به تناسب اهمیت درک شده و در ساخت مسکن مورد توجه قرار گرفته است.
این مقدمات به طور خلاصه و موردی بیان شد تا ببینیم آیا طرح مسکن مهر این مسائل و هزاران مسئله و نکات نهفته و عمیق دیگر مانند خصوصیت های جغرافیایی، فرهنگی و... مردم مناطق مختلف ایران را در نظر گرفته است یا نه؟ این طرح از این دیدگاه کارشناسی شده است؟ و یا خدای ناخواسته فقط و فقط با یک طرح ضربتی خواسته اند قیمت مسکن را بشکنند و به مسائل دیگر بی توجه هستند؟! حتی اگر مسئولین تعدادی از مسائل موجود را در نظر گرفته باشند حداقل پلان های معماری مجتمع های مسکونی مهر باید با هم تفاوتهای زیادی داشته باشند و برای نقاط مختلف مسائل آب و هوائی، جغرافیایی، فرهنگی آن منطقه لحاظ شده باشد تا بتواند نیازهای واقعی مردم و تناسبات آن منطقه را برآورده کند. حتی از دیدگاه توان اقتصادی مردم در نقاط مختلف کشور نیز قیمت ساخت نیز باید تفاوتهایی داشته باشد.
بنابراین اگر چنانچه تمام مسائل مطرح شده در سطرهای گذشته در ساخت مسکن لحاظ نشوند هر یک مسائل و مشکلات عدیده ای در طولانی مدت به بار خواهند آورد و آن انتظاری که از مسکن مهر وجود دارد برآورده نخواهد شد. طبیعی است که تحمیل قالبهای خاص زندگی به جمعیت قابل توجهی که در آینده در پروژه های قابل بهره برداری مسکن مهر ساکن خواهند شد اثرات نامطلوب اجتماعی، فرهنگی، روانی متعددی به دنبال خواهد داشت و در پاره ای از موارد نیز باعث از بین رفتن بخش های مطلوب، متناسب و تاریخی فرهنگ مردم این سرزمین خواهد شد.
در اکثر کشورهای توسعه یافته مراحل پیش مطالعاتی و مطالعات اصلی یک پروژه اگر با زمان و پروسه اجرا هم اندازه نباشند معمولاً طولانی تر است و با پرداختن به جزئیات و جنبه های مختلف موضوع کار روند طراحی و اجرا پیش می رود. پس چه بهتر که در کشور ما نیز قبل و در حین اجرای یک طرح مطالعات، امکان سنجی ها و بررسی های علمی و فنی در حدی باشند که هم جوابگوی نیازهای فعلی باشند و هم چشم اندازهای آینده را نیز راضی نمایند. |