با وجود توصیه و تبلیغات اغراق آمیز بانکها به استفاده مردم از خدمات بانکداری الکترونیک، فراهم نشدن زیرساختهای لازم دسترسی مطمئن به خدمات نوین بانکی باعث اصرار مشتریان به استفاده از خدمات سنتی و ادامه مراجعه به شعب می شود.

امروزه در کشور کمتر کسی را می توان یافت که سروکارش با بانک و مسایل پولی باشد ولی با واژه های همچون دریافت الکترونیک، پرداخت الکترونیک، انتقال الکترونیک، و دهها الکترونیک دیگر در فضای مجازی بانکداری برخورد نکرده باشد.

● گرایش مردم به بانکداری الکترونیک

می توان گفت همگام با پیشرفت و توسعه جوامع و متناسب با افزایش روزافزون نیازهای بشر، حجم ارتباطات مردم در داد و ستدها و معاملات مختلف نیز بیشتر می شود و برای سهولت در انجام معاملات که با سرعت، دقت، اطمینان و امنیت نیز همراه باشد چه چیزی بهتر از گرایش به خدمات الکترونیک بانکها.

بانکها با کشف این نیاز و گرایش مردم به سهولت در انجام معاملات بدون نیاز به جابجایی اسکناس، در یک فضای رقابتی سعی می کنند هر روز بهتر از روز گذشته و هر سال بهتر از سال قبل، خدمات و دستاوردهای جدیدی را به مردم معرفی کنند.

در همین حال، نگاه دقیق تر به ابزار بانکها برای معرفی محصولات خود و ربودن گوی سبقت از سایر بانکها، امروزه تبلیغات نامیده می شود که از روشهای مختلفی صورت می پذیرد.

همه روزنامه خوانان، تماشاگران برنامه های تلویزیونی، مسافران جاده ها، تماشاگران فوتبال و خلاصه طیف وسیعی از مردم در طول روز با انواع تبلیغات بانکها در معرفی خدمات بانکداری نوین و الکترونیک روبرو هستند.

● آگهی از روزنامه تا موبایل!

در واقع تلاش بانکها در این است تا با استفاده از این ابزارها بتوانند مشتریان بیشتری را به سوی خود جذب کنند؛ از این رو با ورق زدن صفحات روزنامه، گشتن در شبکه های تلویزیونی، عبور از خیابانها و حتی بر روی صفحه نمایشگر تلفن همراه به سهولت آگهی های بانکها خودنمایی می کند.

همزمان با گرایش مردم به استفاده از خدمات بانکداری الکترونیک نیاز بود تا در خود شبکه بانکی کشور نیز امکانات و ابزارهایی فراهم شود تا ضمن برقرار شدن ارتباط بین بانکی، خدمات جدید نیز در این بستر معرفی شوند.

● خط قرمز تبلیغات بانکی

می توان گفت تبلیغات فقط می تواند تا جایی با اهداف بانکها همراهی داشته باشد و فقط توجه مشتریان شبکه بانکی کشور را به خدمات معرفی شده جلب کند اما نکته مهم و قابل تامل که متاسفانه کمتر برای بانکها مطرح بوده و یا اینکه به آن سمت حرکت نشده مربوط به کیفیت خدماتی است که معرفی می شود.

تبلیغات اغراق آمیز و عبور از حریم خصوصی افراد و نقش بستن بر روی صفحه نمایش تلفن های همراه هیچگاه نمی تواند برای بانکها مشتریان جدیدی به همراه داشته باشد مگر اینکه آن خدمت جدید حداقل به راحتی تبلیغ آن فقط نزدیک باشد.

● بزرگ نمایی خدمات جدید

ادامه تبلیغات نادرست و بزرگ نمایی نه تنها نمی تواند به جذب مشتریان بانکی در دراز مدت منجر شود بلکه باعث بی توجهی مشتریان موجود نیز خواهد شد، چون مردم در زمانی که تشویق به استفاده از خدمات بانکداری الکترونیک می شوند و در زمان مراجعه عملا امکان استفاده از آن خدمت به راحتی تبلیغات آن ممکن نیست، دیگر تبلیغات بانکی را جدی نخواهند گرفت و این موضوع خود ضد تبلیغی است برای بانکها.

زمانی که بانکها به خودپرداز مجهز می شدند تبلیغات فراوانی برای استفاده از آنها توسط شبکه بانکی کشور صورت می گرفت که متاسفانه امروز باید گفت حجم پذیرش شبکه بانکی و حتی شتاب به میزان تقاضای مردم رشد نیافته و این موضوع گاه باعث می شود مردم برای استفاده از امکانات جدید تردید کنند و بیشتر تمایل به همان روشهای سنتی مراجعه به شعب را ادامه دهند.

● بازگشت به خدمات سنتی

یکی از مدیران بانک مرکزی سال گذشته در یک نشست خبری در پاسخ به این سئوال که چرا خودپردازها باید در مواقعی که مشتریان بیشتری به آنها مراجعه می کنند و در ایام تعطیلات و همچنین روزهای پایانی هر ماه دچار اختلال و قطعی می شوند؟ گفته بود: متاسفانه ظرفیت شبکه هنوز در حد پاسخ به همه تقاضاهای مردم نیست و این موضوع شبکه بانکی را دچار مشکل می کند.

همین اختلال و عدم اطمینان کافی است تا بانکها شبانه روز تبلیغات کنند و مردم بدون توجه به آن باز به همان روشهای سنتی پایبند باشند. این موضوع در تشویق مردم به پرداخت قبوض آب، برق، گاز، تلفن ثابت و همراه از طریق اینترنت و یا سامانه های پرداخت الکترونیک نیز صادق است.

● اغراق در برخی تبلیغات بانکها

به عنوان مثال، در یک تبلیغ تلویزیونی نشان داده می شود که خانم خانه در ساعات پایانی شب و در روز آخر مهلت پرداخت قبوض به راحتی از طریق سامانه ای توانسته بود قبوض را فقط با وارد کردن چند شماره از طریق تلفن ثابت منزل پرداخت کند.

ولی واقعیت این است، همانطور که شبکه خودپردازهای بانکی در زمانهای خاصی از ماه که شرح آن گذشت دچار اختلال می شوند این سیستمها نیز به آن راحتی و قابل دسترس بودنی که در آگهی ها نشان داده می شود، نیست و متاسفانه این مسئله به نوعی غیرقابل اطمینان بودن شبکه های الکترونیکی و غیرواقعی بودن تبلیغات را نشان می دهد.

● ایجاد زیرساخت قبل از فرهنگ سازی

در کنار فرهنگ سازی برای مردم در استفاده از خدمات بانکداری الکترونیک، این مسئولان بانکها و بانک مرکزی هستند که باید زیرساختها و ظرفیت لازم خدمت رسانی به مردم را در قالب روشهای جدید استفاده از خدمات بانکی باید فراهم آورند.

هرگاه اینگونه شد، بانکها می توانند مطمئن باشند که هر نوآوری و تبلیغ جدید آنان از سوی مردم مورد توجه و اقبال قرار خواهد گرفت و این موضوع که بانک مرکزی استفاده از خدمات الکترونیک بانکی از سوی مردم را با رشد و افزایش اعلام می کند نیز به واقعیت خواهد پیوست.