بانکداری اینترنتی و انواع دیگر بانکداری برخط، مزیت های مختلفی همچون بهبود کارایی، سرعت و آسانی کار را به همراه دارد.

اما با شکل گیری اینترنت به عنوان یک شبکه عمومی، ما با مباحث جدیدی پیرامون محرمانگی و امنیت اطلاعات مواجه بوده ایم. عموماً بانکداری برخط می تواند مخاطره های فراوانی برای موسسات و بنگاه های اقتصادی به همراه داشته باشد و این مخاطره ها با گزینش و انتخاب یک برنامه جامع مدیریت ریسک قابل کنترل و مدیریت خواهد بود.

بانکداری الکترونیکی متکی بر محیط مبتنی بر شبکه است. همانطور که پیشتر ذکر شد، دسترسی به شبکه با استفاده از ترکیبی از ابزار و وسایل مانند رایانه های شخصی، تلفن ها، تجهیزات تعاملی تلویزیونی و کارت های رایانه ای مختلف امکان پذیر است. ارتباطات در ابتدا توسط خطوط تلفنی، کابل ها و برخی از سیستم های بی سیم میسر بود.

این سیستم ها چه اطلاعاتی و چه تراکنشی باعث آسان شدن ارتباط کاری بانک و مشتریان و اغلب توسط سرویس دهنده ای به عنوان شخص سوم ارایه می شوند. با این وجود همه شبکه ها درجه مخاطره و آسیب پذیری یکسانی ندارند.

موضوع قابل توجه حملات شبکه ای داخلی به صورت بالقوه خطرناکتر هستند زیرا دسترسی پرسنل بانک ها که در سمت های مختلف کار می کنند به منابع اطلاعاتی مهم رایانه های بانک دسترسی دارند. با کمی اطلاعات مربوط به عملیات بانکی یک حمله کننده داخلی می تواند به سیستم های جابه جایی پول به صورت مستقیم دسترسی پیدا کند. بنابراین آنچه که یک موسسه مالی در اولین گام امنیتی خود باید مورد توجه قرار دهد بررسی و ارزیابی مسایل امنیتی در شبکه داخلی است.

اینترنت، همانطور که پیش از این اشاره شد یک شبکه عمومی و سیستم باز است که هویت کاربران آن به اسانی قابل شناسایی نیست. به علاوه اینکه مسیرهای ارتباطی آن فیزیکی نیستند و می تواند مورد حملات و مزاحمت های بی شماری بشود. گرک می گوید:” ارتباطات اینترنتی همانند کارت پستال های ناشناسی است که توسط یک گیرنده ناشناس دریافت می گردد.” هر چند که ممکن است این کارت پستال توسط هر کسی مطالعه شود اما باید پیام به صورت محرمانه و امن به مقصد نهایی ارسال شود [Gerck۰۰]. به طور کلی می توان سه مشکل اصلی را از نقطه نظر امنیتی معرفی کرد.

۱) Spoofing : چگونه می توانیم به مشتری این اطمینان را بدهیم که با ورود به سایت و انجام معامله در آن، شماره رمز کارت اعتباری وی مورد سرقت و جعل قرار نخواهد گرفت؟

۲) Eavesdropping: چگونه می توانیم مطمئن شویم که اطلاعات شماره حساب مشتری ما هنگامی که برای یک معامله امن در وب اقدام می کند، قابل دستیابی برای متخلفان نیست؟

۳) Data alteration: چگونه می توانیم یقین حاصل کنیم که اطلاعات شخصی ما توسط متخلفان قابل تغییر نیست؟

بنابراین ما با موضوعات گوناگونی مواجه هستیم: گواهی یا تایید برای ممانعت از فریبکاری، محرمانگی برای جلوگیری از جعل، پیوستگی و صحت داده ها برای ممانعت از تغییر آنها و عدم رد و انکار برای ممانعت از کذیب موارد پیشین.

راه حل جلوگیری از این مشکلات استفاده از گواهی های دیجیتالی و امضای دیجیتالی برای وب سرور ها می باشد که امکان تشخیص صحت و پیوستگی داده ها را فراهم می کند و از الگوریتم های رمزنگاری برای تامین محرمانگی داده ها استفاده می کند. پروتکل امنیتی SSL در مرورگر وب شما از تمام این تکنیک ها برای دستیابی به ارتباطات امن و قابل اطمینان استفاده می کند.

مشاهده نشانی وب یک سایت با Http به علاوه یک S یعنی Https نشان دهنده امنیت سایت است و به این مفهوم است که در کدنویسی سایت مسایل رمز نگاری لحاظ شده است. این ویژگی به وسیله یک قفل یا کلید کوچک در پایین صفحه بیشتر مرورگر ها نمایش داده می شود.

در اینجا به چند نمونه از هشدارهای امنیتی که هر کسی می تواند آنها را مورد توجه قرار دهد اشاره می کنیم.(این موارد توسط بانک مرکزی شیکاگو ارایه شده است).

پیش از انجام هرگونه تراکش برخط یا ارسال اطلاعات شخصی مطمئن شوید که نقل و انتقال وجوه رمزنگاری شده است.(به نکته اشاره شده در مورد پروتکل SSL توجه فرمایید)

ایمیل ها معمولاً امن نیستند. ارسال اطلاعات شخصی مانند شماره تامین اجتماعی، شماره شناسایی شخصی یا شماره حساب به وسیله ایمیل کار عاقلانه ای نیست مگر اینکه رمزنگاری شده باشد.

از سوی دیگر شما باید هر گذرواژه و شماره شناسایی شخصی را که از ایمیل های رمز نگاری نشده دریافت می کنید تغییر دهید.

مطمئن شوید که شما در وب سایت معتبری هستید. جاعلان الکترونیکی، وب سایت هایی با نام های مشابه و ظاهر گول زننده برای دریافت اطلاعات شخصی افراد راه اندازی می کنند.

در صورت امکان از گذرواژه های هوشمند که ترکیبی از حروف، اعداد و نشان ها هستند برای بالابردن امنیت کار استفاده نمایید و در بازه های زمانی مشخصی نسبت به تغییر این گذرواژه های اقدام نمایید. گذرواژه یا شماره شناسایی خود را در اختیار هیچکس قرار ندهید و از انتخاب گذرواژه هایی همچون شماره شناسنامه، اسم خود یا نزدیکانتان و... که با سادگی قابل حدس زدن می باشند خود داری کنید.

اعلامیه ها و هشدارهای مربوط به کارتهای اعتباری و بدهی بانک خود را مرتب بررسی کنید و اطلاعات مربوط به تراکنش های بانکی خود را کنترل کنید. بر این اساس می توانید صورت های مالی خود را با اطلاعات ارایه شده از سوی بانک مقایسه کنید و تفاوت های احتمالی را مشخص سازید.

خطاها و مشکلات احتمالی را گزارش دهید.

از نرم افزارهای ضدویروس به روز استفاده کنید. از فایل های اصلی اطلاعات رایانه خود نسخه های پشتیبان تهیه نمایید.

پس از اتمام کار بانکی خود در اینترنت رایانه را به حال خود رها نکنید یا فقط به بستن صفحه مرورگر خود اکتفا نکنید حتما با استفاده از دکمه خروج از سیستم از سایت خارج شوید.

هنگام کار در بانک اینترنتی خود از سایر مرورگر ها را استفاده نکنید.

هیچگاه اطلاعات شخصی خود را مانند کارت اعتباری یا شماره تامین اجتماعی خود را بدون آگاهی از اینکه چه کسی آنها را دریافت می دارد، چرا آنها به این اطلاعات نیاز دارند و چه برنامه ای برای استفاده از این اطلاعات دارند فارش نسازید.

فایل هایی که توسط افراد یا سایت ها ناشناس ارسال می شوند را بر روی رایانه خود بارگذاری نکنید و بر روی لینک های ارسالی آنها کلیک نکنید.

گاهی وقت ها این کار باعث ورود ویروس ها یا ویروس های شبه نرم افزار به رایانه شما می شود که باعث حذف یا تغییر اطلاعات رایانه شما می شود.

قوانینی وجود دارد که از مشتریان در مقابل تراکنش های غیرمجاز حمایت می کند نظیر تراکنش هایی که در بانکهای اینترنتی یا دستگاه های خودپرداز صورت می گیرد.

با رعایت نکته های ذکر شده در بالا می توانید از خود در برابر دام های بالقوه ای که بر سر راهتان وجود خواهد داشت حفاظت کنید و مطمئن شوید که تجربه ای بسیار امن و لذت بخش را از کار با یک بانک اینترنتی به دست خواهید آورد.