رسمی شدن تومان معایب و مزایای رسمی شدن تومان

بررسی معایب و مزایای عملی کردن لایحه تیدیل ریال به تومان دولت روحانی و رسمی شدن تومان را در مطلب زیر بخوانید

تصمیم دولت و بانک مرکزی برای تبدیل واحد پول ملّی از ریال به تومان، از چند منظر قابل بررسی است. ابتدا باید دید مخالفان این اقدام چه استدلال هایی را مطرح می کنند.

1ـ تبدیل واحد پول هزاران میلیاردتومان هزینه در بر دارد و صرف چنین هزینه ای با توجه به مشکلات اقتصادی موجود و بدهی های انباشته خود دولت، به صلاح ملک و ملت نیست.

2ـ در عمل چنین اقدامی چندان کمکی به سهولت معاملات و روانی محاسبات نمی کند چرا که حذف تنها یک صفر آنقدر سهمی در کاهش ارقام صورتهای مالی ندارد.

3ـ بحث تغییر واحد پول ملّی التهاباتی را در جامعه پدید می آورد و بر فضای کسب و کار هم تأثیر می گذارد و بروز این نگرانی ها و افزایش این التهابات می تواند آبستن نوسانات خارج از کنترل در بازارهای پولی و مالی، خدای ناکرده خروج سرمایه از بانکها و یا تبدیل نقدینگی به خرید کالاهای با دوام نظیر مسکن یا سکه و ارز و نظایر آن شود.

4ـ این اقدام می تواند شایعاتی را در رابطه با گرانی و تورم دامن بزند از جمله ممکن است خدمات دولتی نظیر آب، برق، بنزین و نظایر آن با واحد پولی جدید صورت گرفته و به شدت گران شود...

نگرانی و واهمه از بروز عملیاتهای روانی و پیامدهای اینچنینی که می توان اقلام دیگری را نیز به این سبد نگرانی ها افزود، باعث شده است تا مخالفت ها با این اقدام دولت فزونی گیرد اما با کمی تعمق و حوصله می توان دریافت که اقدام دولت می تواند نخستین گام در مسیر اجرای اقدام لازمی باشد که سالهاست لزوم آن مورد توجه و تأکید است امّا جسارت آن پیش نیامده است و به همین خاطر این مهم دچار وقفه عملیاتی شده است.

واقعیت آن است که اقدام اخیر گرچه شاید مقصود و هدف اصلی اصلاح واحد پولی به شدت تضعیف شده کشور را برآورده نکند اما دم دست ترین و بهترین و کم هزینه ترین اقدامی است که در حال حاضر و در مرحله نخست و گام اول می توان صورت داد.

تغییر واحد پول به تومان از جنبه های تاریخی و ملی قابل توجیه است و به پول ملی ما بیشتر شبیه است. در گذشته هم واحد پول ما تومان بود. واحد پولی که مختص ایران خودمان است و برخلاف ریال که ریشه فرنگی دارد و وارداتی است و چند کشور دیگر منطقه نیز از همین نام استفاده می کنند. دیگر آنکه در زبان مردم واحد پول شناخته شده ای است و دیگر کسی از کلمه ریال حتی در کمترین معاملات و محاورات استفاده نمی کند. در حقیقت پول رسمی کشور در هیچ جایی مرسوم نیست. حتی وقتی کسی می خواهد چکی بنویسد برای اطمینان معادل ریالی آن را به تومان هم می نویسد. بسیاری هم اصولاً از همان تومان استفاده می کنند. یعنی در منظر و نگاه مردم تومان بسی بیشتر پذیرفته شده است.

تغییر واحد پول به این صورت نیازمند جمع آوری اسکناس های قدیمی و چاپ اسکناس جدید و صرف چندهزار میلیارد تومان هزینه هم نیست. به عنوان مثال شما قبلاً صدهزار ریال می گرفتید حالا ده هزار تومان می گیرید. فرقی نمی کند. حتی همان اسکناس قدیمی را می گیرید چون هر تومان ده ریال است. در فیش حقوقی شما به عنوان مثال به جای بیست میلیون ریال می نویسند دو میلیون تومان. روی برگه چک، به جای ده میلیون ریال می نویسید یک میلیون تومان. به تدریج و در آستانه سال نو و یا هر وقت قرار است بانک مرکزی اسکناس های فرسوده را امحا و اسکناس جدید وارد بازار کند اسکناس های جدید را با رقم جدید که به تومان است منتشر می کند و هزینه اضافه ای هم لازم نیست بر بودجه تحمیل کند. در پمپ بنزین ها و در عابربانک ها هم یک صفر کم می کنند و به جای ریال تومان می نویسند و در محاسبات حسابداری هم یک صفر کمتر می شود و ارقامی هم که روی قبض آب و برق و گاز و ... شما می آید به جای ریال تومان است و یک صفر کمتر دارد و هیچ ربطی هم به تورم و یا گرانی ندارد. این استدلال که با توجه به کاهش شدید ارزش پول باید چند صفر کم کرد و نه یک صفر هم گرچه حرف نادرستی نیست اما تعارضی با این اقدام در نخستین مرحله به عنوان پیش زمینه اصلاح واحد پول ملی پیدا نمی کند. یعنی در آینده هم می توان با برنامه ریزی و اقدامات کارشناسی مناسب هرگاه که لازم آمد آن اقدام اساسی را در جای خویش صورت داد. اتفاقاً این اقدام کم هزینه و مناسب می تواند مقدمه ای بر آن اقدام اصولی به حساب آید.

برای مقابله با اثرات روانی و التهابات احتمالی و شایعه پردازیهای معمول در فضای اجتماعی مجازی و غیرمجازی و رسانه ای و فضای اقتصاد و کسب و کار هم می توان با اطلاع رسانی مناسب و شفافیت اطلاعاتی و عملکرد صحیح در نحوه اجرای این اقدام، از تهدیدها و آسیب ها کاست و حتی آنرا به صفر رساند. در هر حال به گمان نگارنده این اقدام می تواند به عنوان نخستین گام با کمترین هزینه و اثر، مقدمات گام برداشتن در مسیر اصلاح واقعی و پول رسمی کشور، اقدام مثبت و سازنده ای به حساب آید.