در خبری اعلام شد به زودی تولید دو خودروی کره ای هیوندای ورنا و آوانته در ایران متوقف می شود و دو خودروی چینی جایگزین آنها می شوند. پیش از این هم اعلام شده بود «ریو» و دیگر خودروهای کره ای که در ایران تحت لیسانس کیا تولید می شد، متوقف می شود.این طور که پیداست کم کم خودروهای کره ای خیابان های ایران را ترک می کنند و جای خود را به خودروهای چینی خواهند داد. پیش از این هم مشابه همین اتفاق برای خودروهایی مثل «گل» و «دوو سی یلو» افتاده بود.

● شورش سرخ علیه کره ای ها

ورنا و آوانته دو برادر از یک شرکت خودروسهازی هیوندای کره هستند که از سال ها پیش توسط شرکت خودروسازی راین (زیرمجموعه کرمان موتور) در ایران تولید می شوند. باتوجه به اینکه خودروهای کره ای عموما کیفیت مناسبی دارند، همواره توانسته اند رضایت مشتریان ایرانی را جلب کنند. خودروهای کره ای به کم خرج بودن و بی آزار بودند مشهورند.

امسال تولید این خودروها به حداقل میزان خود رسید؛ علاوه بر توقف تولید ورنا، تولید آوانته هم ۴۰ درصد کاهش یافته و به هزارو ۲۸۰ دستگاه رسیده. حالا رسما اعلام شده این دو محصول هیوندای فقط تا پایاان امسال تولید می شوند و بعد از آن خودروهای چینی جایگزین آنها می شوند. اینطور که اعلام شد ۱۰VoleexC خودروی شهری و کوچک گریت وال موتور یکی از دو خودرویی است که قرار است روانه بازار ایران شود. مدل دیگر همین خودرو یعنی C۳۰ هم قرار است به زودی وارد بازار ایران شود. مسئولان کرمان خودرو گفته اند علت این ماجرا پایان قراردادشان با کره ای هاست اما واضح است جواب این معما را باید حول و حوش موضوع تحریم ها جست و جو کرد.

● چینی ها در سبد کرمان موتور

وقتی نام کرمان موتور می آید خاطرات شیرینی به ذهن مردم متبادر می شود. ذائقه مردم هنوز از سی یلو سواری شیرین است. بعدها هم کرمان خودرو «گل» را تولید کرد که خودروی باکیفیتی بود اما به دلیل تحریم ها مجبور به متوقف کردن تولید آن شدند.

بعد از این محدودیت ها کرمان خودرو به تولید دو خودروی چینی با نام های Lifan ۵۲۰ و Lifan ۶۲۰ روی آورد. اولی ۱۵ میلیون و دومی حدود ۲۰ میلیون تومان قیمت دارد. اما این دو برادر دوقلو با وجود قیمت ارزان هنوز بین مردم آنچنان جا نیفتاده اند، شاید بی اعتمادی مردم به برندهای چینی در انتخاب نوع خودرو بی تاثیر نیست. البته ناگفته نماند مهم ترین ضعف کرمان خودرو در تمام این سال ها عدم اطلاع رسانی مناسب و ضعف در بحث تبلیغات بوده است.

● سرنوشت مبهم ریو

مشابه این اتفاقاتی که در مورد محصولات «دوو» و «هیوندای» در ایران افتاده، برای محصولات «کیاموتورز» هم در حال رخ دادن است.

ایرانی ها معمولا با محصولات این شرکت میانه خوبی دارند و شاهد این مدعا هم قرق شدن خیابان های شهر توسط پراید است. جدا از آن ایرانی ها به خیلی از محصولات وارداتی و کلاس بالاتر این شرکت هم روی خوش نشان داده اند. از کیا اسپورتیج و اپتیما گرفته تا سراتو. این خودروهای وارداتی از کیامتورز هم اخیرا جهش قیمتی قابل توجهی داشتند اما موضوع اصلی بحث روی خودروی محبوب و ارزان قیمتی به نام «ریو» است.

چند هفته پیش مسئولان سایپا اعلام کردند ریو فقط تا پایان امسال تولید می شود. مسئولان سایپا توضیح داده اند: «چون ریو تحت لیسانس کیا تولید می شود ما نمی توانیم تغییری در ماشین انجام دهیم. چون ما طبق قوانین ایران مجبور به قراردادن ایربگ شده ایم و شرکت کیا با این مسئله مخالف است باید تولید را متوقف کنیم.» البته ناگفته نمایند پیش از این به بیرون درز کرده بود ریو به دلیل تحریم ها با مشکل تامین قطعات رو به رو شده است. با این حال به نظر نمی رسد مسئولان سایپا آلترناتیو مناسبی برای ریو داشته باشند و برخی زا شنیده ها حاکی از این است که می خواهند خط تولید ریور ا در اختیار «تیبا» قرار دهند! ضمنا اگر خودروی جدیدی هم جایگزین ریو شود در کلاس بالاتر خواهد بود و در رنج قیمت زیر ۲۰ میلیون تومانی نخواهد بود.

● افسانه خودروهای کره ای از کجا شروع شد؟

خودروسازان کره ای از اوایل دهه ۷۰ میلادی و با هدف حذف خودروهای ژاپنی و آلمانی از خاک کشورشان پا به عرصه وجود گذاشتند و توانستند با نیم نگاهی که به تکنولوژی ژاپن داشتند در مدت کوتاهی پله های ترقی را به سرعت پیموده و ضمن کسب بازار اتومبیل کشور خود، بازارهای بسیاری از کشورهای تازه توسعه یافته و اروپایی را نیز از آن خود کنند. ورود خودروهای کره ای به ایران از آغاز دهه ۷۰ شمسی و در پی قراردادی که شرکت خودروسازی کرمان موتور جهت تولید خودروهای سواری دوو در حاشیه شهر بم در استان کرمان منعقد شد، همراه بود و مقرر شد خودروهای این کارخانه کره ای در دو مدل اسپیرو و ریسر به دست مصرف کنندگان ایرانی برسد.

ساخت این دو مدل خودروی سواری که نسل اول اتومبیل های کره ای را تشکیل می دادند، از سال ۱۳۷۱ تا ۱۳۷۶ ادامه یافت و در آن سال ها با استقبال گسترده ای که مصرف کنندگان ایرانی از این خودروها داشتند، سرود سرشاری برای کرمان موتور به ارمغان آورد اما در سال ۷۶ و در پی تغییر و تحولی که در طراحی و ساخت این خودرو صورت گرفت، خودروی سی یلو با کمی تغییرات بدنه و مشخصات فنی به بازار ایران وارد شد تا جایگزین پسرعموهای چشم بادامی نسل قبل خود شود.

لازم به ذکر است خودرویی که تحت عنوان سی یلو وارد ایران شده بود فرزند ناخلف خودرویی به نام نکزیا بود که با موتور ۱۸۰۰ سی سی، چهارسوپاپه تجهیزاتی به مراتب کامل تر در کشورهای رومانی و ازبکستان عرضه می شد و این درحالی بود که این خودرو با حذف بسیاری از تجهیزات و نصب موتور ۱۵۰۰ سی سی با قیمتی در حدود ۱۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان که در زمان خود رنج قیمتی مناسبی برای خودرویی با این مشخصات محسوب می شد، در اختیار مصرف کننده ایرانی قرار می گرفت.

البته ذکر این نکته ضروری است که در خلال این سال ها کرمان موتور خودرویی شهری ارزان قیمت و پرطرفدار دیگری از همین کارخانه به نام ماتیز را روانه بازار تشنه ایران کرد و این خودرو در مدت کوتاهی که میهمان خیابان های شهرهای کشور بود توانست دل خیلی از رانندگان ایرانی به خصوص خانم ها را برباید. در این خصوص باید گفت اوج حضور خودروهای کارخانه دوو تا اوایل دهه ۸۰ شمسی بود و پس از تغییراتی که در مدیریت این خودروساز به دلیل واگذاری سهام آن به شرکت جنرال موتورز آمریکا به وجود آمد و به واسطه تحریم هایی که از سوی این کشور همواره متوجه ایران بود، از فروش و عرضه این خودرو و قطعات یدکی آن به کشورمان جلوگیری شد و عملا قارداد کرمان موتور با این خودروسازی کره ای – آمریکایی به حالت تعلیق درآمد.

از سوی دیگر کرمان موتور که با عرضه خودروهای کره ای توانسته بود اطمینان مصرف کننده داخلی را جلب کند، به فکر گسترش فعالیت خود در زمینه خودروهای اروپایی و همچنین خودرویی ارزان قیمت و خانوادگی به جای محصولات قبلی خود درآمد و به همین دلیل در سال ۸۲ شرکت کرمان موتور طی قراردادی با شرکت فولکس واگن آلمان، مونتاژ خودروی گل (GOL) را در این شرکت آغاز کرد و مدیریت فروش و خدمات پس از فروش آن را نیز به شرکت مدیران پارس که از شرکت های تابعه کرمان موتور بود سپرد. مونتاژ و ساخت فولکس گل نیز تا بهمن ماه سال ۸۴ ادامه داشت و پس از تولید در حدود ۱۱ هزار دستگاه از ادامه تولید این خودرو به دلایلی که مشخص نیست، جلوگیری شد.

شرکت کرمان موتور برای اینکه سهم خود را در بازار خودروهای سورای و ارزان قیمت کشور از دست ندهد از سال ۸۶ طی قراردادی که با طرف چینی منعقد کرد، مونتاژ و فروش خودروهای لیفان را آغاز و عملا از سال ۸۷ مدل های مختلف این خودروی چینی را شامل لیفانی ۵۲ و ۶۲۰ را با قیمت ۱۵ و ۲۰ میلیون تومان به بازار عرضه کرد. این خودروها که در ابتدا به جهت یدک کشیدن نام چینی زیاد باب طبع مصرف کنندگان ایرانی قرار نگرفته بود به جهت برخورداری از موتوری که به ادعای فروشندگان آن از تکنولوژی کشور ایتالیا بهره می برد و تجهیزاتی مدرن و خوبی که در خودرو گنجانده شده توانسته جای خود را در بین دیگر محصولات موجود در بازار اتومبیل کشور باز کرده و در رنج قیمتی خود با دیگر محصولات موجود به رقابت بپردازد.