بیشتر کاربران رایانه از سیستم عامل ویندوز برای فعالیت های خود استفاده می کنند اما امروزه جدا از ویندوز، سیستم های عامل دیگری نیز به عنوان رقیب پا به میدان گذاشته است تا جایی که گاهی اوقات عرصه را برای ویندوز تنگ کرده و در این میان محبوبیتی نیز نزد کاربران به دست آورده است.یکی از سیستم های عاملی که در این زمینه توانسته است گوی سبقت را از دیگر سیستم های عامل برباید، سیستم عامل لینوکس است. شاید برای بسیاری این سوال مطرح شود که چه تفاوتی میان این ۲ سیستم عامل وجود دارد که برای پاسخ به این سوال از شما دعوت می کنیم تا انتها با این مطلب همراه شوید.در ابتدا باید به این نکته توجه داشت که لینوکس یک سیستم آزاد و متن باز است که به نوعی کد منبع آن در اختیار همگان قرار دارد و همه می توانند در کدهای آن تغییر ایجاد و براساس نیاز، از آن استفاده کنند.

آزاد و در دسترس بودن کدهای منبع لینوکس موجب شده است که کاربران بتوانند از نحوه کارکرد دقیق سیستم عامل مطلع شوند. کاربران به راحتی می توانند بسیاری از توزیع های لینوکس را به هر تعداد کپی بین دوستان خود پخش کنند، اما در مقابل سیستم عامل ویندوز یک عامل اختصاصی است که کد منبع آن سری نگه داشته شده است و برای همگان در دسترس نیست یعنی کاربران نمی توانند از نحوه عملکرد این سیستم عامل مطلع شوند. آیا در این سیستم عامل یک برنامه جاسوسی پنهان شده است؟ به هر حال ویندوز برعکس لینوکس رایگان نیست و کاربران نمی توانند آن را کپی و پخش کنند چرا که در صورت این اقدام برای فرد جرم محسوب می شود.

توجه به این نکته ضروری است که لینوکس برنامه گرافیکی سیستم عامل یونیکس است، بنابراین ساختار کلی این سیستم عامل کاملا با ویندوز متفاوت است و کاربران نمی توانند برنامه هایی را که در ویندوز دارند روی لینوکس اجرا کنند. هر چند که شبیه سازها این امر را ممکن کرده اند ولی تمامی نرم افزارهای ویندوز در لینوکس اجرا نمی شود.یکی از ویژگی های سیستم عامل لینوکس پایداری و استقامت است تا آن جا که باید گفت این سیستم عامل به راحتی خراب نمی شود و به ندرت به بوت کردن نیاز دارد. اما در نقطه مقابل ویندوز به مقاومی لینوکس نیست و گاهی اوقات کاربران نیاز دارند به دلیل اختلال های ایجاد شده در این سیستم عامل مجدد این سیستم را نصب کنند.

امروزه در دنیایی متکی بر فناوری اطلاعات زندگی می کنیم که هر لحظه به خطر افتادن جریان اطلاعات به بروز خسارت های تجاری جبران ناپذیری منجر خواهد شد؛ به همین علت همه به دنبال یک سکوی امن تر برای اجرای برنامه های کاربردی و سرویس دهنده ها هستند و در این میان لینوکس نیز در مبحث امنیت حرف های زیادی برای گفتن دارد چرا که بسیاری از قابلیت های امنیتی که در ویندوز وجود ندارد و تنها با اضافه کردن نرم افزارهای خاص قابل دسترس است، به طور پیش فرض در لینوکس پیاده سازی شده است زیرا لینوکس برای محیط های شبکه ای و چند کاربردی طراحی و همین مسئله باعث شده است در این سیستم عامل به مسئله امنیت بسیار توجه شود.

این در حالی است که سیستم عامل ویندوز این گونه نبود و در حال حاضر از لحاظ امنیتی دارای نقاط ضعف فراوانی است.به عنوان نمونه یک برنامه مخرب با استفاده از همین ضعف های امنیتی می تواند کل سیستم عامل را به راحتی نابود کند اما در لینوکس یک برنامه مخرب حداکثر دایرکتوری خانگی کاربر را مورد آسیب قرار می دهد نه کل سیستم عامل را و این مسئله به این معنا نیست که لینوکس به طور کامل بدون هرگونه اشکال امنیتی است. باید این نکته را در نظر داشت که باز بودن کد منبع سیستم عامل لینوکس باعث می شود، بسیاری از اشکالات امنیتی پیش از ایجاد خسارت و در مراحل توسعه و برنامه نویسی برملا و رفع شود. اگر اشکالی در برنامه های منتشر شده یافت شود، به دلیل موجود بودن کد منبع به سرعت برطرف می شود، در صورتی که در سیستم عامل ویندوز رفع هر اشکال امنیتی تنها و تنها باید از طریق مایکروسافت برطرف شود.تفاوت دیگری که درباره سیستم عامل ویندوز و لینوکس باید به آن پرداخت، مبحث ویروس است به این صورت که گفته می شود تقریبا هیچ ویروسی برای لینوکس وجود ندارد.

البته این ادعایی است که باید از طریق کارشناسان این حوزه اثبات شود و در مقابل گفته می شود سالانه صدها ویروس مختلف سیستم عامل ویندوز را مورد تهدید قرار می دهد.نکته دیگری که باید درباره تفاوت بین لینوکس و ویندوز گفت، این است که برخلاف ویندوز، لینوکس روی تعداد زیادی از سکوهای مختلف سخت افزاری اجرا می شود. این قابلیت، لینوکس را برای به کارگیری در سخت افزارهای درونه ای (Embedded) بسیار مناسب می سازد. هسته ۲/۶ لینوکس این امکان را فراهم می سازد تا لینوکس را روی دستگاه های بسیار کوچک یا ابررایانه های بسیار بزرگ اجرا کند.

به دلیل آزاد بودن سیستم عامل لینوکس، هر گروه یا موسسه تجاری، یک نسخه خاص از آن که به توزیع یا پخش (Distribution) معروف بوده، منتشر ساخته است. این توزیع های مختلف همگی لینوکس است، ولی هر یک به طور معمول برای یک یا چند امر خاص مانند سرویس دهنده، دیوار آتش و میز کار طراحی شده است و هر یک قابلیت ها و بهینه سازی های خودش را به کاربران ارائه می کند. کاربران در این میان آزادی انتخاب زیادی دارند و می توانند گزینه ای را که به طور کامل نیازشان را برطرف می کند، انتخاب کنند؛ موضوعی که در ویندوز نمی توان مفهومی برای آن پیدا کرد.به عبارتی باید گفت لینوکس یک سیستم عامل حرفه ای است یعنی ممکن است یک کاربر غیر فنی برای مدیریت و انجام برخی تنظیمات سخت افزاری دچار مشکل شود و نتواند به راحتی این کار را انجام دهد.

البته برخی از توزیع های لینوکس این امور را بسیار راحت می کند ولی با این حال به طور کلی لینوکس یک سیستم عامل حرفه ای محسوب می شود که در عین سادگی، از پیچیدگی های فنی بسیاری برخوردار است. البته تمام کاربران لازم نیست این امور را بدانند، به عنوان نمونه کاربری که کارهایی مانند تایپ و حسابداری را با رایانه انجام می دهد، ممکن است از لحاظ فنی تفاوتی را احساس نکند.بسیاری از علاقه مندان به سیستم های عامل، به نوعی لینوکس را بهشت برنامه نویسان می نامند و این در حالی است که در سیستم عامل ویندوز بسیاری از ابزارهای برنامه نویسی باید روی آن جداگانه نصب و خریداری شود.

در مجموع باید گفت با تمامی توانایی هایی که در سیستم عامل لینوکس وجود دارد اما باز هم بیشتر کاربران به نوعی به سمت سیستم عامل ویندوز گرایش دارند و باید گفت این سیستم عامل اعتیادی را بین کاربران خود ایجاد کرده است؛ به طوری که ترک ویندوز برای آن ها غیر ممکن شده است اما شاید روزی لینوکس که نوید دهنده آزادی نرم افزار است بتواند جای این سیستم عامل محبوب را بگیرد.