استفاده از نرم افزارهای مدیریت راه اندازی كامپیوتر (Boot Manager) به كاربران اجازه می دهد تا چندین سیستم عامل مختلف روی كامپیوتر خود نصب نموده و در زمان راه اندازی، سیستم عامل مورد نظر خود را انتخاب كنند.

به طور كلی نرم افزارهای مدیریت راه اندازی كامپیوتر از نظر عملكرد و پیچیدگی به چند سطح مختلف تقسیم بندی می شوند :

۱) نرم افزارهایی كه با خواندن Boot Sector از اولین درایو (Partition) دیسك سخت، سیستم عامل را راه اندازی می كنند. چنین نرم افزارهایی قدرت تشخیص فایل های سیستمی را نداشته و از اینرو توان پشتیبانی از چندین سیستم عامل مختلف روی یك درایو را ندارند.

این برنامه ها، ظاهر ساده ای داشته و فضای كمی را اشغال می كنند. به طور مثال OS/۲ ، Lilo

و BootManager جزء این دسته از نرم افزارهای مدیریت راه اندازی محسوب می شوند.

۲) نرم افزارهایی كه می توانند Boot Sector را از فایل مشخصی بخوانند و آن را در حافظه مقیم كنند. این برنامه ها معمولا جزئی از سیستم عامل هایی محسوب می شوند كه انتظار می رود در كنار سایر سیستم عامل ها به كار گرفته شوند. این دسته از نرم افزارهای مدیریت راه اندازی از ظاهر بسیار ساده ای برخوردارند.

به عنوان مثال برنامه های NT OS Loader و PTS_Dos جزء این دسته از نرم افزارها هستند.

۳) این گروه شامل نرم افزارهای قدرتمند و تمام عیاری است كه قابلیت جستجو و شناخت فایل های سیستمی را دارند. این نوع از برنامه ها می توانند به طور خود كار سیستم عامل های مختلف نصب شده روی كامپپیوترتان را كشف و شناسائی نمایند.

این نوع نرم افزارهای مدیریت راه اندازی, نسبت به سیستم و پیكربندی فایل های سیستم عامل كامپیوتر شما هوشیار هستند و با تهیه نسخه ی پشتیبان از این فایل ها، شما را در به اختیار داشتن چندین سیستم عامل مختلف بر روی یك درایو یاری می نماید. معروفترین نرم افزارهایی كه به این روش عمل می كنند عبارتند از : BootWizard ۳.x , System Commander

و BootIt.

۴) این گروه شامل نرم افزار هایی است كه علاوه بر در اختیار داشتن تمامی امكانات نرم افزارهای دستهء سوم, به كاربران امكان داشتن چندین سیستم عامل مختلف در یك درایو و حتی یك شاخه را نیز می دهند. بوسیله این برنامه ها كاربران می توانند درایوهای دلخواه خود را از دید سایر سیستم عامل ها مخفی كرده و اجازه دسترسی را از آنها سلب نماید.

زمانی كه سیستم عامل جدیدی روی كامپیوترتان نصب می كنید, ممكن است نیاز شود تقسیمات دیسك سخت خود را تغییر دهید. به همین منظور معمولا در بسته های نرم افزاری این گونه برنامه ها(گروه سوم و چهارم) ابزارهایی برای مدیریت دیسك سخت وجود دارد كه این برنامه ها كاربر را قادر می سازد تا اعمال متنوع و مختلفی از قبیل حذف, ایجاد, فرمت و یا تغییر اندازه ی هر یك از درایوهای دلخواه را بدون از دست رفتن اطلاعات, به انجام برساند.

به دلیل محدودیت های موجود در سیستم فایل FAT۱۶ كه در سیستم عامل هایی همچون MS_Dos , Windows۹۵/۹۸/Me وجود دارد , تقریبا ۴۰% از فضای دیسك سخت به هدر می رود. با كمك نرم افزارهای مدیر دیسك می توانید فضاهای هدر رفته دیسك را تجزیه و تحلیل نموده و با تغییر نوع سیستم فایل كامپیوتر خود از FAT۱۶ به FAT۳۲ یا NTFS, مقدار هدر رفته ی دیسك را به حداقل برسانید( امكان برگرداندن آن نیز وجود دارد )

با امكانات و تسهیلاتی كه برنامه مدیر دیسك در اختیار شما قرار می دهد, می توانید به سادگی اعمال مختلفی را روی سیستم های NTFS ,Linux Ext۲ , Linux Swap و حتی Linux ReiserFsانجام دهید.

به عنوان مثال یكی از این برنامه ها كه در مقایسه با بقیه، از قدرت بیشتری برخوردار است، نرم افزار Acronis OS Selector می باشد. برخی از ویژگی های مهم این برنامه از این قرار است :

▪ پشتیبانی از بیش از ۱۰۰ سیستم عامل روی یك كامپیوتر

▪ پشتیبانی از سیستم عامل هایی كه در Primary Partition (بخش اولیه دیسك سخت ) نصب می شوند.

▪ پشتیبانی از سیستم عامل هایی كه در (Logical Partition )بخش منطقی دیسك سخت) نصب می شوند.

▪ امكان راه اندازی سیستم از درایوهای A وB

▪ پشتیبانی از چندین سیستم عامل كه بر روی یك FAT جای گرفته اند.

▪ تهیه خود كار نسخه پشتیبان از فایل های مهم و حیاتی سیستم از قبیل : IO.sys , MSDOS.Sys , Command.com , config.Sysوبازیابی آنها

▪ تشخیص آلوده شدن Boot Sector به ویروس

▪ امكان رمزگذاری روی منوی Boot (منوی راه اندازی سیستم عامل ها)

▪ امكان رمزگذاری روی لیست سیستم عامل های موجود در منو یا هر یك از آنها.

كار با این گونه برنامه ها به تخصص و تجربه ی كافی نیاز دارد، بنابراین هنگام نصب و استفاده از چنین برنامه هایی، جانب احتیاط را رعایت كنید.