بررسی علل ناکارآمدی اینترنت پرسرعت ایران

امروزه افزایش پهنای باند پرسرعت اینترنت به منظور رفع نیازها و کاهش هزینه های روزمره به عنوان امری حیاتی نمود پیدا کرده است و تمرکز اصلی کلیه ی پایه های رشد در جهان برروی فن آوری اطلاعات تایید این موضوع است

امروزه افزایش پهنای باند پرسرعت اینترنت به منظور رفع نیازها و کاهش هزینه‌های روزمره به عنوان امری حیاتی نمود پیدا کرده است و تمرکز اصلی کلیه‌ی پایه‌های رشد در جهان برروی فن‌آوری اطلاعات تایید این موضوع است؛ به عقیده‌ی کارشناسان نگاه کوتاه‌بینانه به استفاده از اینترنت با پهنای باند مناسب باعث شود تا علاوه بر اینکه نتوانیم از مزیت‌های نامحدود آن استفاده کنیم بلکه با بسته شدن راه برروی شرکت‌های خصوصی فعال در این زمینه، این موضوع که در اکثر کشورهای جهان تقریبا رایگان عرضه می‌شود به بازاری برای کسب درآمد و ارز توسط نهادهای دولتی تبدیل شده است.

کارشناسان بر این باورند که تنها راه جدی در زمینه‌ی افزایش پهنای باند دانستن این مساله است که این تکنولوژی به دلیل پویایی و پرتحرکی و مسایل به روز و چالش برانگیزش با سیستم‌های بروکراتیک و اداری اصلا سازگار نیست.

اما ایجاد پهنای باندی مناسب با قیمت مناسب که توان استفاده از این تکنولوژی را برای عموم مردم فراهم سازد نیازمند دید شفاف به مزیت های این صنعت و سرمایه‌گذاری‌های بلندمدت ارگان‌هایی دارد که بتوانند استوار در این راه قدم بگذارند.

تحلیلگران همچنین معتقدند مساله را باید به سوی چالشی عمومی و رقابت در بین بخش‌های خصوصی پیش برد تا در این چالش بزرگ همگام با کاهش قیمت‌ها، انگیزه‌های اقتصادی نیز روال طی مسیر توسعه را با اقداماتی همچون فرهنگ‌سازی و توسعه زیرساخت‌ها از سوی این بخش ها ساده و سریع‌تر کند.

کشور قادر است با استفاده از یک خط تولید گسترده و سرمایه‌گذاری برروی آن، هزینه‌های اضافی را کاهش داده و به سوی نزدیک شدن و در نهایت برابری با هزینه‌های مواد اولیه حرکت کند زیرا این امر به عنوان یکی از روش‌های خوب صنعتی برای کشورهای در حال رشد قابل پیگیری و اجراست.

● نمی‌توان قیمت‌ اینترنت را بدون رقابت پایین آورد

مازیار گنجه‌ای - عضو کمیسیون اینترنت سازمان نظام صنفی رایانه‌یی استان تهران - در رابطه گفت: سرمایه‌گذاری برای توسعه‌ی IT در ایران توسط بخش خصوصی در درازمدت جوابگوست و اگر تضمینی در حمایت و پشتیبانی بخش دولتی از بخش خصوصی وجود نداشته باشد بخش خصوصی نمی‌تواند وارد سرمایه‌گذاری گسترده شود.

وی با اشاره به این که در حال حاضر، ارتباط بین مراکز توزیع کننده‌ی پهنای باند و منابع فروش اینترنت پرسرعت و انحصار خرید و فروش آن، در اختیار ارگان‌های اجرایی دولتی است افزود: در واقع در حدود ۸۰ درصد خدماتی که در این زمینه به مصرف‌کنندگان ارایه می‌شود، به طور واقعی در دستور کار بخش خصوصی نیست و توسط مخابرات دولتی سازماندهی می‌شود.

اوبا بیان این که در صورتی که رقابت نباشد نمی‌توان قیمت‌ها را پایین آورد اضافه کرد: چراکه وقتی دولت به جای نظارت خود برای خرید پهنای باند به کشوری مراجعه می‌کند طبیعی است که نتواند قیمتی را که ۱۰ شرکت خصوصی از ۱۰ کشور خریداری می‌کنند به دست آورد.

● شرکت‌های توزیع کننده‌ اینترنت مجبورند گران فروشی کنند

مسعود ریاضیات - رییس انجمن کارفرمایان شبکه‌های اینترنتی کشور- نیز معتقد است: اینترنت، رگ حیاتی اقتصادی امروز است و به این معناست که ارایه‌ی این تکنولوژی باید طوری باشد که مواردی را که سرعت بالا می‌طلبد تامین کند.

ریاضیات اظهار کرد: باید شرکت زیرساخت با استفاده از اختیارات خود به جای محدود کردن بخش خصوصی بیش‌تر حواس خود را به توسعه و گسترش شبکه‌های اینترنتی جلب کنند.

به گفته‌ی او سیاست‌گذاری برای کاربران خصوصی که نباید بیش از ۱۲۸ کیلوبایت استفاده کنند، تصوری است که اینترنت پرسرعت را کاری لوکس می‌داند و دیگر هیچ تعریفی برای کار خود نمی‌آورد.

وی ادامه داد: دولت با در اختیار داشتن نبض این قضیه، فروش و توزیع پهنای باند را بازار کسب و کار و ایجاد درآمد کرده است و بدین دلیل شرکت‌های توزیع کننده گران می‌خرند و مجبورند گران هم بفروشند و نصب تجهیزات و سوئیچ‌های شرکت‌های دست‌اندرکار اینترنت در محل شرکت‌های مخابرات از سوی دیگر باعث می‌شود تا هزینه‌های نگه‌داری، اجاره، انتقال پهنای باند بین مراکز و دسترسی به این‌ها نیز بر قیمت‌ها تاثیرگذار باشد.

این کارشناس در پایان گفت: بدنه سنگین و پرهزینه‌ی شرکت‌های دولتی کشور اگر به مدیریت بخش خصوصی واگذار شود می‌توان با یک دهم این پرسنل، ۱۰ برابر کارایی را بالا برد چرا که بخش خصوصی با سبک کردن این بدنه به منظور کم کردن هزینه‌ها، دیگر با محدودیت‌های بودجه مواجه نمی‌شوند.

● استفاده از اینترنت پرسرعت در تهران برای بسیاری امکان‌پذیر نیست

پیام کرباسی - کارشناس فن‌آوری اطلاعات - در این باره می‌گوید: عقب‌ماندگی در اصلی‌ترین شاخص توسعه‌یافتگی جوامع به دلیل نبود امکان توسعه‌ی اینترنت پرسرعت با پهنای باند در بین سازمان‌ها و ارگان‌ها و توجیه نکردن مسوولان و مدیران، دست‌اندرکاران دولتی از مزایای این خدمات به عنوان یکی از گلوگاه‌های رشد نکردن شبکه در کشور است.

عضو کمیسیون اینترنت نظام صنفی رایانه‌یی کشور با اشاره به وضع موجود و اینکه در حال حاضر افراد و شرکت‌های زیادی حتی در شمال شهر تهران متقاضی استفاده از اینترنت پرسرعت هستند، اما این امکان وجود ندارد، اظهار کرد: اگر به نقطه‌ای برسیم که امکان اینکه این خدمات را به تمام افراد جامعه برسانیم آن وقت می‌توان به کاهش قیمت پهنای باند فکر کرد.

وی گفت: از مهم‌ترین نکات اصلاحی برپایی سازمان رگولاتوری یا تنظیم مقررات است که در صورت داشتن قوانین ضابطه‌مند قطعا شاهد ارتقاء بحث کیفی و کمی IT در کشور به وسیله نهادهای کوچک و بزرگ خواهیم بود.

● وجود سوء عملکرد در تامین پهنای باند اینترنت مورد نیاز مصرف‌کنندگان ایرانی

علی شیرازی - عضو کمیسیون اینترنت سازمان نظام صنفی رایانه‌یی استان تهران - گفت: پایین بودن سرعت رشد اینترنت پرسرعت به دلیل سپرده شدن خرید پهنای باند از دروازه‌های بین‌المللی به صورت انحصاری به شرکت زیرساخت، باعث یک سری کیفیت نامناسب در تامین پهنای باند مورد نیاز شرکت‌ها و مصرف‌کنندگان ایرانی شده است.

وی افزود: در حال حاضر در ایران حدود ۶۰۰ شرکت ISP مجوز گرفته‌اند و تعداد شرکت‌هایی که مجوز نگرفته‌اند نیز کم‌تر از این مقدار نیست، با توجه به این مساله و با ادغام این شرکت‌ها و تبدیل شدن به تعدادی محدود ولی بزرگ در سطح کشور و نهاتا با استفاده از قانون مقیاس اندازه، به‌عنوان یک خط تولید بزرگ می‌توان قیمت هزینه‌های اضافی را کاهش داد.

شیرازی با اشاره به محدود شدن پهنای باند خانگی به ۱۲۸ کیلوبایت تصریح کرد: به دلیل این که تامین پهنای باند به صورت انحصاری در اختیار شرکت مخابرات است، باعث شده تا کیفیت بدی نسبت به قیمت بالای این سرویس ارایه شود.

شیرازی اظهار کرد: باید کوشید تا با استفاده از بسترسازی‌های مناسب این تکنولوژی را در اختیار تمام جامعه قرار داد تا از تمام پتانسیل‌های بالقوه و نهفته، نهایت استفاده را برده و به کمال رساند.

● قیمت اینترنت کشور فاصله‌ی زیادی با استانداردهای واقعی در بین جوامع دارد

داریوش خیرخواه - کارشناس فن‌آوری اطلاعات - گفت: رشد و پیشرفت کشور بسیار به ارتقاء سطوح تکنولوژی IT نیازمند است زیرا دیگر با افزایش جمعیت و خواسته‌ها نمی‌توان با تکیه بر روش‌های قدیمی به پیشبرد اهداف کلان دولتی و ایجاد دولت الکترونیکی امیدوار بود.

او ریشه همه کم و کاستی‌ها را نبود مدیریت حرفه‌یی دانست و تصریح کرد: همه‌ی موارد در نهایت به منشاء اصلی خود یعنی سوء مدیریت بازمی‌گردد البته موانع حفاظتی توسط نهادهای اجرایی، به دلیل کاربرد وسیع اینترنت، محدودیت‌ها و خطوط قرمزی را برای پیشرفت IT ایجاد کرده است.

هرچند قیمت پهنای باند در سال‌های اخیر روند نزولی و تاحدودی رضایت‌بخشی را برای شرکت‌های ندا و پرووایدرهای اینترنت پرسرعت طی کرده و قیمت‌ها کاهش یافته است اما به دلیل ماهیت ارتباطات که همان گران بودن نحوه‌ی تهیه‌ی آن است، هنوز از استانداردهای واقعی در بین جوامع بسیار فاصله داریم.