در حالی که وضیعت اینترنت در ایران راضی کننده نیست و هنوز دستیابی به اینترنت پر سرعت پایدار یک آرزو و رؤیا حتی برای کاربران پایتخت نشین است، داستان اینترنت پر سرعت در خارج از ایران از جنس دیگری است و مشکلات کاربران و سرویس دهنده ها به طور کلی متفاوت است. در دهه نخست هزاره سوم میلادی، تمرکز در حوزه شبکه های کابلی روی ارتباطات مبتنی بر فیبر نوری بود و شرکت ها به شدت تبلیغات خود را معطوف این موضوع کرده بودند که امکان رساندن اینترنت پر سرعت به دست کاربران نهایی در خانه ها با فیبر نوری وجود دارد وانتقال اطلاعات با سرعت های چند ده مگابیتی روی آن به سادگی امکان پذیر است. بنابراین، بسیاری از شرکت های مخابراتی و ISPها روی پروژه های فیبر نوری پر سرعت برای منازل یا Fiber To The Home سرمایه گذاری کرده و اهداف چندین ساله را طرح ریزی و بسترسازی کردند. اکنون این پروژه ها و زیرساخت ها به نتیجه رسیده است و برای نمونه شرکت بریتیش تلکام (BT) می تواند نخستین سرویس اینترنت پرسرعت صد مگابیت بر ثانیه را با استفاده از فیبر نوری به کاربران ارائه دهد. شرکت های مخابراتی دیگر و ISPها نیز سرویس های مشابهی را در دست افتتاح دارند یا در آینده ای نزدیک به آن دست خواهند یافت. اما مشکل اصلی در جایی بروز کرده که به ذهن هیچ کارشناس یا متخصصی خطور نمی کرد: «عدم استقبال مشتریان از سرویس های جدید اینترنت پر سرعت فیبر نوری.» طبق گزارش های منتشر شده فقط پنج درصد از مشتریان یکی از مناطق تحت پوشش این خدمات، از سرویس اینترنت صد مگابیت شرکت BT استقبال کرده اند و حاضر به دریافت اشتراک شده اند. در کشورهایی مانند ژاپن و کره جنوبی این موضوع به یک مشکل حاد برای ISPها تبدیل شده است و طبق گزارش مؤسسه تحقیقاتی Informa سرویس دهنده های اینترنت در سخت ترین سال های تجاری خود به سر می برند. این مؤسسه چند دلیل را برای عدم توجه و استقبال کاربران از سرویس های جدید اینترنت پر سرعت برشمرده است که طبیعتاً هزینه زیاد یکی از دلایل اصلی آن است.

اما چه عوامل دیگری می تواند در این میان مؤثر باشد؟ تصور کنید، به شما بگویند که می توانید از اینترنت با سرعت صد مگابیتی استفاده کنید، اما شما نسبت به این موضوع هیچ علاقه ای نشان ندهید؟! برای سوئیچ از سرویس Dial Up به ADSL دلایلی مانند افزایش سرعت و سهولت استفاده و عدم اشغال بودن شماره تلفن اهمیت زیادی داشتند، اما برای سوئیچ میان اینترنت پر سرعت ADSL با اینترنت پر سرعت فیبر نوری، دیگر این دلایل وجود ندارند! وقتی یک کاربر نهایت استفاده را از یک سرویس اینترنت بیست یا سی مگابیتی معمولی می برد و تمام نیازمندی هایش نیز برطرف می شود، قطعی اینترنت، مباحث حجمی یا ترافیک زیاد یا دردسرهای اتصال به سرویس دهنده وجود ندارد؛ چرا باید حاضر به پرداخت هزینه های زیادتری شود؟ سرویس های اینترنت همین شرکت BT در ژاپن و کره جنوبی از سیزده دلار شروع شده و حداکثر به بیست دلار می رسد.

اینترنت ماهیانه با سرعت چهل مگابیت و بدون در نظر گرفتن حجم نزدیک به هجده دلارقیمت دارد. یکی دیگر از دلایل عدم استقبال از اینترنت پر سرعت فیبر نوری می تواند حرکت مشتریان و کاربران خانگی به سوی سرویس های اینترنت مبتنی بر وای فای و وای مکس روی ۳G و ۴G باشد. سرویس DSL یا فیبر نوری شما را به یک مکان جغرافیایی خاص وابسته می کند، اما سرویس های اینترنت بی سیم را می توانید روی گوشی موبایل، اسمارت فون، تبلت، نوت بوک و حتی کامپیوتر شخصی خود داشته باشید و در هر زمان یا مکانی از آن استفاده کنید. یعنی با تغییر ماهیت کاربری اینترنت روبه رو هستیم که این موضوع روی اینترنت کابلی نیز تأثیرگذار است. به نظر می رسد در سال هایی که هیجان فیبر نوری به اوج خود رسیده بود و هر شرکت از ده ها طرح خود برای رساندن اینترنت به خانه ها روی فیبر نوری صحبت می کرد، به نکات مهمی مانند هزینه زیاد این سرویس ها برای کاربران خانگی و علاقه مندی کاربران به استفاده از اینترنت های بی سیم توجهی نشده است. همچنین برای متقاعد کردن کاربران برای سوئیچ از ADSL معمولی به فیبر نوری راهکار مشخصی پیش بینی نشده است. دلیل دیگر هم می تواند بحران های اقتصادی باشد که اکنون گریبان گیر کشورهای توسعه یافته شده است و قشر متوسط این جوامع را به سوی درآمد کمتر سوق می دهد.

شرکت های ISP برای برون رفت از این وضع باید هزینه های اشتراک سیستم جدید را به شدت کاهش داده و تا حد ممکن به هزینه های فعلی نزدیک کنند، یا باید منتظر از راه رسیدن سرویس هایی مانند IP TV باشند که حرکت به سوی پهنای باند بیشتر را برای کاربران اجتناب ناپذیر می کند. گسترش و توسعه فناوری ها و سرویس های مبتنی بر کلاود می تواند کلید حل این مشکل و دروازه برون رفت از این وضعیت فعلی برای سرویس دهنده ها و سرمایه گذاران فیبر نوری باشد. شاید این همه هیاهو و تبلیغات روی مفاهیمی مانند Cloud Gaming و Cloud Multimedia با همین هدف باشد که کاربران را محتاج به اینترنت با سرعت های بیشتر کنند و بعد خود به خود نظاره گر جدا شدن مشتریان از سرویس های قدیمی و پیوستن به اینترنت پر سرعت فیبر نوری باشند. بازی ای که نه تنها در صنعت IT، بلکه در دنیای تجاری نیز یک بازی شناخته شده است و چرخه تولید و مصرف روی آن بنا نهاده شده است. به هر حال، اکنون نبض این بازی در دست مشتریان است و شعار کاربران اینترنت در خارج از ایران «اینترنت پر سرعت نمی خواهیم» است.