فناوری صنعت پوشاک را هم تغییر خواهد داد

فناوری صنعت پوشاک را هم تغییر خواهد داد صنعت پوشاک جهانی از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۴ دوبرابر شده است تولید در کارخانه ها بهینه شده بنابراین سرعت چرخه تولید بالا رفته است در این حجم از فعالیت درخواست به طراحان افزایش یافته است و پول بهتری دریافت می کنند اما تولید پوشاک نه تنها پیامدهای زیست محیطی زیادی دارد, بلکه ضررهای مالی نیز به همراه می آورد

آینده صنعت پوشاک بربال فناوری

از رنگ هایی که برای رنگرزی به کار می روند گرفته تا مواد شوینده ای که برای کهنه سازی شلوارهای جین مصرف می شوند. مکنزی در تحقیقی برآورد کرده برای تولید یک کیلوگرم پارچه، ۲۳ کیلوگرم گازهای گلخانه ای تولید می شود.

از سوی دیگر در مقایسه با ۱۵ سال گذشته، مردم اکنون لباس هایشان را تنها برای نصف مدت نسبت به گذ شته در یک دوره نگه می دارند، به عبارتی حجم زباله ای که تولید می شود نیز چشمگیر است.

مجله اکونومیست برای شرکت های تولیدکننده پوشاک پیش از آنکه مصرف کنندگان به مخالفت برای تولیداتشان بپردازند سه راهکار پیشنهاد می دهد: استفاده از انرژی های نوین برای کارخانه ها، استفاده کمتر از آب و مواد شیمیایی و توسعه و به کارگیری مواد اولیه نوین.

برخی شرکت ها قدم هایی در مسیر بهبود برداشته اند؛ نایک از یک روش نوین برای ریسیدن الیاف استفاده می کند که زباله هایش را تا ۶۰ درصد کاهش می دهد. این موضوع برای شرکت ریسندگی نایک در سال مالی گذشته یک میلیارد دلار درآمد ایجاد کرد.

اما این روند کند لازم است با سرعت بیشتری همراه شود. تعداد کمی از تولیدکنندگان از مشتریان می خواهند لباس هایی را که استفاده نمی کنند، بازگردانند. اما تولیدات زیادی که با مواد پلی استر انجام می شوند بازگشت به چرخه جداسازی را غیرممکن می کنند. فرستادن لباس های دست دوم به کشورهای آفریقایی و آسیایی نیز پرهزینه است.

یکی از راه حل ها شاید تولید لباس ها و پوشاک با دوام تر باشد. یک طراح انگلیسی شلوارهای مردانه ای تولید می کند که تا ۳۰ سال نه آب می روند و نه چندان کهنه می شوند. او برای سال جاری درآمدی یک میلیون دلاری انتظار دارد، اما به نظرش مدل او به سادگی قابل تعمیم دادن نیست.

آنچه مهم است این است که هر کسی آنچه از دستش برمی آید انجام دهد، چرا که این روش تولید قطعا پایدار نخواهد بود. در این بین برخی استارت آپ ها در دنیا در حال شکل گیری در صنعت پوشاک هستند که مدل کسب وکار خود را متفاوت بنا کرده اند. آنها به جای اینکه به دنبال تولید لباس های رنگا رنگ جدید باشند، در صدد هستند تا امکان به اشتراک گذاری لباس ها را برای مشتریان خود ایجاد کنند.

تعداد این استارت آپ ها روز به روز در حال افزایش است و همین مساله نشان می دهد چه بازار بزرگی را می توانیم برای آینده در این حوزه تصور کنیم. براساس تحقیق موسسه آماری Dinar Standard estimate کشور ایران نیز براساس میزان مصرف در بین ۱۰ بازار برتر پوشاک در میان کشورهای اسلامی قرار دارد. (نمودار) ارزش این بازار در سال ۲۰۱۴معادل ۲۳۰ میلیارد دلار است که نشان دهنده فرصت های بی شمار کسب وکار در این صنعت است. در این بین استارت آپ ها نیز می توانند با به کارگیری ایده ها و فناوری های جدید در این حوزه سهم بزرگی در این صنعت از آن خود کنند و از طریق تکنولوژی بر تولید، مد و شیوه انتخاب لباس مردم تاثیر بگذارند.

در ادامه به چند نمونه از این استارت آپ های موفق در این حوزه اشاره می کنیم.

اواخر سال ۲۰۱۴ سه خواهر به نام های آنجلا، دیانا و الیسا جانسن به همراه دوستشان سوزان اسمولدرز، بر اساس ایده ای جدید، فروشگاه و سایت کرایه لباس لنا (Lena) را تاسیس کردند.

این لباسخانه (بر وزن کتابخانه)در مرکز آمستردام واقع شده و از کت های چرمی فوق العاده گران قیمت تا لباس های فصلی و تاپ های ساده و کیف های ساخته شده با الیاف گیاهی را کرایه می دهد.

نحوه کار به این صورت است که مشتری یک اشتراک یک ماهه می گیرد و بر اساس پولی که می پردازد امتیاز دریافت می کند و حق انتخاب یکسری آیتم به او داده می شود. مثلا اشتراک ۲۵ یورویی ۱۰۰ امتیاز و اشتراک ۵۰ یورویی ۳۰۰ امتیاز دارد. برای کرایه یک تیشرت ساده ۲۵ امتیاز لازم است، درحالی که یک کت ۱۰۰ امتیاز لازم دارد.

جانسن ها می گویند قصد ندارند شعبه های لنا را به ۱۰۰۰ فروشگاه برسانند، بلکه فقط می خواهند یک سیستم ساده برای کرایه کردن لباس را جا بیندازند و آن را به یک روال عادی تبدیل کنند.

در سال های اخیر، توجه بیشتری به ضایعات و آلودگی های صنعت پوشاک صورت گرفته، به طوری که ارزش لباس هایی که زیاد استفاده نشده و دور ریخته می شوند یا بازیافت نمی شوند، سالانه حدود ۵۰۰ میلیارد دلار ارزیابی شده است. بنابراین، نوآوری هایی همچون لنا مدل های جایگزین را آزمایش می کنند و با گرفتن حق اشتراک، لباس کرایه می دهند.

از نظر موسسان لنا، حفظ مشتری بزرگ ترین مشکل کسب وکارشان است. آنها معتقدند جذب مشترکان جدید کار چندان سختی نیست، چون این ایده در ابتدا برای آنها جالب است، اما چالشی که وجود دارد این است که افراد مشغله زیادی دارند و باید وقت بگذارند و لباس های قرض گرفته شده را برگردانند و دوباره لباس جدیدی انتخاب کنند. آسیب رساندن به لباس ها یا برنگرداندن آنها هم مشکلات دیگری دارد که مدیران لنا در حال برنامه ریزی برای حل آنها هستند.

استارت آپی دیگر در این حوزه با نام Rent the Runway)RTR) با مالکیت خصوصی و ارزش تقریبی ۸۰۰ میلیون دلار، در نیویورک فعالیت می کند و لباس، کیف دستی و زیورآلات کرایه می دهد. کارگاه خشکشویی این شرکت، یکی از بزرگ ترین خشکشویی های دنیا است و در هر ساعت ۲۰۰۰ آیتم را شست وشو و آماده می کند. RTR کارش را با لباس های رسمی که زنان برای میهمانی و عروسی کرایه می کردند شروع کرد، اما حالا حدود سه چهارم ۹ میلیون مشتری این شرکت از سراسر آمریکا، حتی لباس هایی که با آنها سر کار می روند را از RTR کرایه می کنند. برخی مشتریان هم برای کرایه لباس اشتراک ماهانه ۱۵۹ دلاری می گیرند.

حدود دو پنجم زنان آمریکایی که با این سرویس (یا دیگر رقبای تازه کارتر) آشنا شده اند، می گویند که از کرایه کردن لباس و ملزومات آن راضی هستند. کرایه کردن یک لباس شب فاخر حدود یک ششم قیمت خرید آن است و بعد از هر بار استفاده، لباس ها شست وشو می شوند و آسیب های جزئی که به لباس ها وارد می شود، رفع می شوند.

RTR برای اینکه مشتریان بیشتری جذب کند، اخیرا فروشگاه های فیزیکی در نیویورک، شیکاگو، سان فرانسیسکو، لس آنجلس و واشنگتن تاسیس کرده است.

ناظر فروش شرکت می گوید مراجعه حضوری مشتریان از سال گذشته تاکنون ۸۰ درصد افزایش یافته است. درآمد شرکت در سال ۲۰۱۶ (آخرین سالی که آمار آن منتشر شده) به بیش از ۱۰۰ میلیون دلار رسیده و از نظر درآمد عملیاتی، سودآوری داشته است. برخی مشتریان RTR می گویند با اشتراک گرفتن توانسته اند صرفه جویی مالی زیادی داشته باشند، چون دیگر نیازی نیست لباس جدید بخرند.

البته دردسرهایی هم وجود دارد و مشترکان ماهانه گاهی لباس هایی دریافت می کنند که مشکل دارند و خوب شسته نشده اند یا از نظر سایز مشکل دارند. مساله دیگر ارسال لباس ها است. RTR در مورد لباس هایی که پس داده نمی شوند سیاست سختگیرانه ای دارد و مشتریانی را که ۲۴ ساعت بعد از مهلت تعیین شده لباس را پس نمی دهند، روزی ۵۰ دلار جریمه می کند!

برخی برندهای مطرح پوشاک در آمریکا گفته اند که قصد دارند از مدل RTR تقلید کنند، بنابراین رقبایی جدی برای این شرکت در حال ظهور هستند.