«You won ۲۵۰.۰۰۰ EURO»، تبریک می گوییم شما برنده خوش شانس ۲۵۰ هزار یورویی شرکت... هستید. این شرکت در تمام کشورهای اروپایی دارای شعبه و طرف قرارداد با بانک های معتبر دنیاست.

خواندن و شنیدن چنین پیامی که اصلا انتظار آن را هم نداشته اید حسابی قند توی دل هر کسی آب می کند. بی درنگ خانه رویایی خود را در بهترین نقطه کره خاکی بر پا خواهید کرد و مجموعه ای از ماشین های شیک را کنار آن پارک می کنید... اما لطفا کمی صبر کنید. ابتدا باید خواسته های شرکت معتبر بین المللی را که در ایمیل های دیگر ارسال خواهد شد، انجام دهید و مراحل را با دقت طی کنید تا بالاخره همای سعادت بر شانه های نحیف شما هم بنشیند! لطفا ادامه ماجرا را بخوانید. باور کنید اصلا نمی خواهیم شما را از گرفتن این همه پول منصرف کنیم!

دام های خارجی و طعمه های داخلی

یک: همه چیز از یک پیامک مسحور در صبح دل انگیز بهاری آغاز شد؛ «شماره تلفن همراه شما در قرعه کشی یک بانک انگلیسی برنده ۵۰۰ هزار دلار شده است.» باورتان نمی شود. چنین وقت هایی حتی رنگ آسمان هم تغییر می کند. دختر جوان پس از خواندن این پیام برای پیگیری ماجرا و گرفتن جایزه خود، به همان نشانی ایمیلی که در پیامک او بود تشکری فرستاد و شیوه دریافت دلارهای خوشرنگ را طلب کرد. «چون ارسال جایزه به ایران بسیار سخت است، باید برای دریافت جایزه ۸۰ هزار دلار به عنوان مالیات و هزینه های ارسال واریز کنید تا مبلغ ۵۰۰ هزار دلار به حساب شما ریخته شود.» این پاسخ ایمیلش بود که در یک سربرگ با نشان یک بانک انگلیسی برای او ارسال شد. اندک تردید هم در یک دم به یقین بدل شد. بالاخره ۸۰ هزار دلار با کمک آشنایان فراهم و به حساب اعلام شده واریز شد. همین! دختر این ماجرا را برای بازپرس عنوان کرد. بازپرس نیز پس از بررسی ماجرا دستور پیگرد ماجرا توسط پلیس اینترپل را صادر کرد.

دو: مرد بازرگان طبق عادت معمول، صندوق ایمیل خود را بررسی می کرد. چند شرکت سوئیسی و اتریشی خبر از برنده شدن او در یک قرعه کشی داده بودند اما او از آنها بی توجه عبور کرد. در روزهای بعد ایمیل ها همچنان تکرار و کنجکاوی مرد هم برانگیخته شد. او که خیلی زبان انگلیسی بلد نبود، یک مترجم استخدام کرد.

مترجم هم مژدگانی برنده شدن در یک قرعه کشی بزرگ را به کارفرمای خود داد. مرد تاجر برای دریافت جایزه کلان خود می بایست ۵۰ هزار یورو به حساب های اعلام شده واریز می کرد. او هم چنین کرد. این قصه و جایزه بازرگان همین جا به پایان می رسد. دیگر هیچ خبری از آن شرکت های معتبر نشد که نشد! مرد مالباخته در شعبه اول دادیاری دادسرای ناحیه ۲۷ تهران علیه کلاهبردارانی که نه نام شان را می دانست، نه آنها را دیده بود و نه حتی خبر داشت آنها در کدام شهر و کشور زندگی می کنند، شکایت کرد.

برندهای معتبر و شیادان حرفه ای

البته شگرد شیادان اینترنتی به همین جا ختم نمی شود. آنها با استفاده یا به عبارتی سوءاستفاده از نام های شناخته شده، برای به دام انداختن کاربران بهره می گیرند. حتما شما هم موافق این هستید که google، yahoo و... برای این کار از همه مناسب ترند چون شناخته شده و قابل اعتماد هستند. کلاهبرداران نیز این را می دانند و برای برداشتن کلاه دیگران با عناوینی همچون YAHOO ONLINE LOTTERY یا قرعه کشی بزرگ یاهو با شما ارتباط برقرار می کنند و وعده چند میلیون دلار خواهند داد. شما برنده خوش شانس مسابقه بزرگ یاهو شده اید! تنها کافی است ابتدا خود شما مبلغی با عناوینی همچون مالیات و غیره به حساب آنها واریز فرمایید. اگر شما پشت گوشتان را دیدید جایزه را هم خواهید دید. فعلا کلاهتان را سخت بچسبید.

مایکروسافت (Microsoft)، ای او ال (AOL)، ام اس ان (MSN)، هاتمیل (Hotmail) و حتی جیمیل (Gmail) از برندهای مورد استفاده افراد سودجو هستند. آدم های ساده و اهل رویا هم به محض باختن مالشان، به شرکت های اصلی مراجعه و طرح شکایت می کنند. غافل از این که چنین شرکت هایی مسئولیتی دربرابر کلاهبردار و فریب خورده ندارند. به طور مثال یاهو در برابر شکایت کاربران اعلام کرده است: «هیچ گونه مسئولیتی را متحمل نخواهد شد.» این شرکت در انجمن های گفت وگوی خود به طور متناوب این موضوع را مطرح و از تمام افراد خواسته است در صورت مشاهده چنین ایمیل هایی، آن را به مراجع ذی ربط اطلاع دهند. «دلتا وب» نیز به نوبه خود این کلاهبرداری بزرگ اینترنتی را محکوم و از کاربران خود خواسته مراقب افکار شوم این دسته از افراد باشند.

و پرده برافتاد

«این چه برنده شدنی است که باید پول بریزیم تا پولی به ما بدهند.» راستی اگر چنین اتفاقی برای شما افتاد و طرف از شما خواست مبلغی تحت عنوان مالیات و کارمزد و غیره به حسابشان واریز کنید، می توانید از آنها یک درخواست ساده کنید. از آنها بخواهید مقدار پول درخواستی را از جایزه شما کسر و بقیه آن را برای شما واریز کنند!

نکته: گستره فعالیت کلاهبرداران اینترنتی تمام کره خاکی را دربر می گیرد و درست همین نکته، شناسایی آنها را برای نیروهای ذی ربط سخت کرده است. برای این که قربانی این هرزنامه ها نشوید تنها کافی است به آنها توجه نکنید و به سلامت از تارنمای هزار لایه اینترنت برون آیید

چگونه باید فهمید؟ تنها این اصل ساده را باید باور کرد و پذیرفت کسی با گونی برای شما پول نخواهد فرستاد! هرچند باور دریافت آن برای ما خیلی هم خوشایند باشد. برای این که در دام چنین کلاهبردارانی نیفتید باید به چند نکته توجه داشته باشید. اگر شما در هیچ قرعه کشی ای شرکت نکرده اید ضرورتی هم ندارد برنده شوید. چنین هرزنامه هایی که معمولا به ایمیل شما ارسال می شود دارای یک ادبیات ضعیف اما با نام های پرطمطراق است. باز هم اگر دوست دارید محتوای آنها را باور کنید حداقل پیش از اقدام به هر کاری، بویژه ارسال وجه یا در اختیار قرار دادن اطلاعات خصوصی تان، خوب درباره آنها تحقیق کنید. دانستن نشانی دقیق، پیشینه و حتی تحقیق محلی، امری ضروری است و حتما در چنین وضعیتی ماهیت بی محتوای آنها بیش از پیش نمایان خواهد شد.

ذکر یک نمونه که دست بر قضا بسیار به باورپذیری هم نزدیک بود، خالی از لطف نیست. شهروندی پس از دریافت ایمیلی درباره برنده شدن مبلغ ۵۰۰ هزار پوند، از ارسال مبلغ پستی در ازای دریافت جایزه اینترنتی امتناع کرد. او به پلیس مراجعه و موضوع را بازگو کرد. شرکتی که مدعی نمایندگی کوکاکولای آمریکا بود خواستار دریافت ۳ هزار دلار برای پست و هزینه واریز جایزه ۵۰۰ هزار پوندی شده بود.

با توجه به امتناع ورزیدن شهروند از ارسال این هزینه، در ایمیل دیگری از وی خواسته شد به دبی سفر و با نماینده شرکت حضوری دیدار کند. باز مورد قبول واقع نشد. بالاخره شرکت یک نفر را با ادعای این که آمریکایی است به تبریز فرستاد تا قوت قلبی باشد برای فرد برنده. نماینده شرکت پس از آن که توسط پلیس بازداشت شد مشخص شد دارای تابعیت غنایی است و البته کلاهبردار.

دام و طعمه، هر دو بومی

البته اصلا فکرش را نکنید که این تورها تنها توسط خارجیان برای افراد ایرانی پهن شده است. آنها حوزه فعالیت خود را تمام دنیا قرار داده اند. کلاهبرداران بومی نیز مدتی است دست به کار شده اند. آنها با دانستن این نکته که تمام ایرانی ها به اینترنت دسترسی ندارند، از تلفن هم بهره می گیرند.

تلفن خانه به صدا درمی آید. آن طرف خط یک صدای زنانه که تمام تلاشش این است که هر چه بیشتر، نازک تر و مهربان تر سخن بگوید به شما مژدگانی برنده شدن می دهد. او دلایل مختلفی از برنده شدن شما عنوان خواهد کرد. جایزه آنها هم از ساعت مچی و کارت های اینترنت و شارژ تلفن همراه گرفته تا کپسول های آتش نشانی و غیره را شامل می شود. مطمئنا این نوع جوایز محل بیشتری از اعتبار و اعتماد دارد چون منشی تلفنی به شما می گوید: «تنها هزینه پستی آن، هنگام تحویل جایزه در مکان مورد نظر شما دریافت خواهد شد.» البته بیراه هم نمی گویند. تنها مشکلی که وجود دارد آن که هزینه ارسال، بسته بندی و پیک موتوری بیشتر از ارزش و محتوای جایزه است. برخی اوقات هم کارت های شارژ تلفن و اینترنت هم خالی است! به دلیل اندک بودن مقدار پول از دسته رفته، کسی پیگیر شکایت و رفتن به کلانتری نخواهد بود. این مساله را هم چنین شرکت هایی می دانند.

و این که...

قرعه کشی و برنده شدن، همیشه یکی از جذاب ترین اتفاق ها در زندگی هر شخصی به شمار می آید؛ آنچنان جذاب که حتی برخی روی آن حساب باز می کنند. با ورود تکنولوژی و گسترش رایانه در خانه ها، قرعه کشی هم در میان سایت ها فورا جا باز کرد. برخی سایت ها از این ابزار برای جذب و جلب کاربر و در نهایت مشتری بیشتر بهره می گیرند؛ برخی دیگر نیز درصدد کلاهبرداری های ریز و درشت هستند. کلاهبردارانی که نه نشانی دارند و نه نامی از آنها موجود است. گستره فعالیتشان هم تمام کره خاکی را دربر می گیرد و درست همین نکته، شناسایی آنها را برای نیروهای ذی ربط سخت کرده است. برای این که قربانی این هرزنامه ها نشوید تنها کافی است به آنها توجه نکنید و به سلامت از تارنمای هزار لایه اینترنت برون آیید.

سامان عابری