روتر یک نوع کامپیوتر خاص است که دارای عناصر مشابه یک کامپیوتر استاندارد شخصی نظیر پردازنده ، حافظه ، خطوط داده و اینترفیس های مختلف ورودی و خروجی است. روترها نیز همانند کامپیوترها که برای اجرای برنامه ها به یک سیستم عامل نیاز دارند ، از خدمات یک سیستم عامل در ابعاد گسترده استفاده می نمایند .

فرآیند راه اندازی روتر با استقرار برنامه Bootstrap ، سیستم عامل و یک فایل پیکربندی در حافظه آغاز می گردد . در صورتی که روتر نتواند یک فایل پیکربندی را پیدا نماید ، Setup mode فعال و پس از اتمام عملیات در این mode ، می توان یک نسخه backup از فایل پیکربندی را در حافظه NVRAM ذخیره نمود.

هدف از اجرای روتین های راه انداز نرم افزار IOS ، راه اندازی و آغاز فعالیت های یک روتر می باشد . بدین منظور لازم است عملیات زیر توسط روتین های راه انداز انجام شود :

▪ حصول اطمینان از صحت عملکرد سخت افزار روتر

▪ یافتن و استقرار نرم افزار IOS در حافظه

▪ یافتن و بکارگیری فایل پیکربندی راه انداز و یا ورود به setup mode

پس از روشن کردن روتر ، در اولین اقدام برنامه ای موسوم به POST ( برگرفته از power on self test ) اجراء می گردد. برنامه فوق در حافظه ROM ذخیره و مشتمل بر روتین هائی است که تمامی عناصر سخت افزاری روتر نظیر پردازنده ، حافظه و پورت های اینترفیس شبکه را بررسی و تست می نماید .

پس از حصول اطمینان از صحت عملکرد سخت افزار ، فرآیند راه اندازی روتر بر اساس مراحل زیر دنبال می شود :

▪ مرحله اول : اجرای برنامه bootstrap loader موجود در حافظه ROM . برنامه فوق ، مشتمل بر مجموعه ای از دستورالعمل به منظور تست سخت افزار و مقداردهی اولیه IOS برای انجام وظایف محوله می باشد .

▪ مرحله دوم : یافتن محل ذخیره IOS . فیلد بوت ریجستر پیکربندی، مکان ذخیره IOS را تعیین می نماید . در صورتی که مشخص شده باشد که می بایست IOS از طریق حافظه فلش در حافظه مستقر گردد ولی IOS در حافظه فلش موجود نباشد ، یک نسخه از IOS با امکانات محدودتر از طریق حافظه ROM در حافظه مستقر خواهد شد .

▪ مرحله سوم : استقرار IOS image در حافظه . در این مرحله IOS در حافظه مستقر می گردد . پس از استقرار IOS در حافظه و عملیاتی شدن آن ، لیستی از عناصر سخت افزاری و نرم افزاری موجود بر روی نمایشگر ( کامپیوتر و یا ترمینال ) نمایش داده می شود .

▪ مرحله چهارم : استقرار فایل پیکربندی در حافظه و اجرای دستورات آن . در این مرحله فایل پیکربندی ذخیره شده در حافظه NVRAM ، درون حافظه اصلی قرار گرفته و دستورات آن یکی پس از دیگری اجراء می گردند .

▪ مرحله پنجم : فعال شدن Setup mode در صورتی که IOS بگونه ای تنظیم شده باشد که وی را ملزم به استقرار فایل پیکربندی از طریق یک سرویس دهنده TFTP و یا NVRAM نماید ولی در عمل فایل پیکربندی در هیچیک از مکان های اشاره شده موجود نباشد ، روتین automated setup مقداردهی اولیه می گردد . در این mode امکانات و تسهیلات لازم برای نصب حداقل پیکربندی مورد نیاز در اختیار مدیریت شبکه گذاشته می شود . در setup mode ، پاسخ های پیش فرض بین علامت [] نشان داده شده و پس از فشردن کلید Enter ، گزینه پیش فرض انتخاب می گردد . پس از تکمیل فرآیند پیکربندی ، گزینه های زیر نمایش داده می شوند :

● Setup mode

[۰] Go to the IOS command prompt without saving this config.

[۱] Return back to the setup without saving this config.

[۲] Save this configuration to nvram and exit.

Enter your selection [۲]:

● چراغ های LEDs

در زمان راه اندازی روتر ، هر LED موجود با توجه به رسالت خود می تواند اطلاعات مفیدی را ارائه نماید . مثلا" LED مربوط به اینترفیس ها ، وضعیت هر اینترفیس را نشان خواهد داد . در صورتی که اینترفیس فعال و به درستی متصل شده باشد ولی LED آن خاموش است ، ممکن است برای اینترفیس یک مشکل خاص ایجاد شده باشد .

راه اندازی سیستم و نمایش پیام ها و اطلاعات مختلف

در زمان راه اندازی روتر اطلاعات و پیام های متفاوتی بر روی نمایشگر کامپیوتر و یا ترمینال نمایش داده می شود . اطلاعات فوق با توجه به نوع اینترفیس روتر و نسخه IOS متفاوت می باشد . در ادامه به برخی از پیام ها در زمان راه اندازی روتر اشاره می گردد :

نمایش پیام "NVRAM invalid, possibly due to write erase" در زمان راه اندازی روتر این موضوع را اعلام می نماید که روتر تاکنون پیکربندی نشده و یا اطلاعات موجود در حافظه NVRAM آن حذف شده است . در چنین مواردی لازم است که روتر پیکربندی شده و فایل پیکربندی در حافظه NVRAM ذخیره و در ادامه از فایل فوق استفاده گردد . تنظمیات پیش فرض برای ریجستر پیکربندی مقدار ۰X۲۱۰۲ می باشد که نشاندهنده ذخیره IOS image در حافظه فلش است و می بایست از طریق حافظه فوق به درون حافظه اصلی منتقل گردد .

نمایش اطلاعات نرم افزاری و سخت افزاری روتر . در زمان راه اندازی روتر ، اطلاعات متفاوتی نظیر شماره نسخه برنامه های bootstrap ، IOS ، مدل روتر ، نوع پردازنده ، میزان حافظه ، تعداد و نوع اینترفیس ها بر روی صفحه نمایشگر کامپیوتر و یا ترمینال نمایش داده می شود .