● درگیری حقوقی سیسكو و هواوی

می توان حدس زد كه پیشروی سریع هواوی در بازار تجهیزات شبكه ای چه پیامدهایی ممكن است داشته باشد. اگرچه دامنه كسب و كار هواوی از نظر حجم سرمایه ای كه تاكنون به گردش درآورده است، به هیچ وجه قابل قیاس با ارزش بازار شركتی به عظمت سیسكو نیست ولی گستره جغرافیایی شبكه بازاریابی و فروش هواوی به اندازه كافی بزرگ هست تا شركت هایی مانند سیسكو را دچار نگرانی كند. بنابراین علیرغم این كه درآمد دو سه میلیارد دلاری هواوی حداكثر یك دهم درآمد سیسكو در سال ۲۰۰۳ بوده است، ولی برخورد میان این دو اجتناب ناپذیر به نظر می رسید والبته مطابق معمول دلایل منطقی و ظاهراً محكمه پسندی هم برای این برخورد وجود داشت. این نوشتار بدون این كه بخواهد قضاوتی به نفع هیچكدام از طرفین دعوی داشته باشد، بر این عقیده است كه شنیدن شرح ماجرا از زبان هركدام از دو طرف می تواند شنونده را متقاعد كند كه دیگری اصول یك رقابت سالم و عادلانه را زیر پا گذاشته و به حقوق طرف مقابلش تجاوز كرده است. ماجرا از آنجا شروع شد كه سیسكو از نماینده توزیع و فروش محصولات هواوی در انگلستان، یعنی شركتSPOT ، به دادگاه شكایت كرد و مدعی شد كه هواوی به طور غیرقانونی و غیرمجاز نرم افزار IOS سیسكو را كپی كرده، تعدادی از اختراعاتی كه به نام سیسكو ثبت شده را بدون پرداختن حق امتیاز آن، در محصولاتش به كارگرفته و به طرز آشكار و وقیحانه ای فناوری روترهای سیسكو را كپی كرده و تحت عنوان فناوری خودش در بازار به فروش رسانده است. سیسكو به این دلیل از SPOT شكایت كرده بود كه مانع از توزیع محصولات هواوی در انگلستان شود. سیسكو تا آنجا پیش رفت كه مدعی شد حتی باگ های نرم افزار و فناوری سیسكو به طرز ناشیانه ای در نرم افزارها و فناوری تجهزات هواوی كپی شده است و مهندسین این شركت حتی به خود زحمتِ رفعِ این باگ ها را نداده اند. سیسكو همچنین ادعا كرده بود كه شركت هواوی از كپی كردن دفترچه راهنمای محصولات سیسكو و سبك و سیاق طبقه بندی اطلاعات آن نیز نگذشته است! سیسكو بعداً از دیگر شركت های وابسته به هواوی از جمله Huawei America و FutureWei در آمریكا شكایت كرد. متعاقب این تحولات، هواوی فروش آن دسته از محصولات خود كه موضوع شكایت سیسكو بود را در آمریكا و چند نقطه دیگر دنیا متوقف كرد و یك شركت ثالث به نمایندگی از سوی دادگاهی در ایالت تگزاس به بررسی محصولات هواوی و میزان صحت ادعای سیسكو پرداخت. به این ترتیب هواوی از سوی یكی از معتبرترین شركت های صنعت آی تی در دنیا به دزدی (این كلمه صریحاً در شكایت سیسكو آمده بود) متهم شد. اتهامی كه در یك دوره زمانی كوتاه به شدت اعتبار هواوی را زیر سوال برد. بحث های زیادی در محافل آی تی در دنیا به وجود آمد مبنی براین كه آیا علت اصلی رشد سریع و جهشی هواوی طی چند سال گذشته، كپی كردن مخفیانه فناوری سیسكو نبوده است؟ از جهاتی ممكن است پاسخ این سوال مثبت باشد، زیرا اگر ادعای مدیران سیسكو مبنی بر حضور باگ های نرم افزار سیسكو در كالبد محصولات هواوی صحت داشته باشد، جای تردیدی نمی ماند كه به هرحال گونه ای از سرقت نرم افزار صورت گرفته است.

Smart AX یك نمونه سوئیچ VOIP

از سوی دیگر، با توجه به چینی بودن شركت هواوی و هویت آمریكایی شركت سیسكو، بحث هایی پیرامون انگیزه های سیاسی احتمالی پشت این سرقت مطرح شد. به خصوص كه تمام شركت های بزرگ چینی (شامل هواوی) زیر نظر مستقیم دولت مركزی چین فعالیت می كنند و تمام فعالیت های ریز و درشت آن ها (حتی گاهی اوقات در حد مسائل عادی همچون امور استخدامی و یا اخراج كاركنان) زیر ذره بین دولت چین قرار دارد و نمی توان باور كرد كه اگر واقعاً سرقتی صورت گرفته باشد، این اتفاق بدون اطلاع قبلی مقامات چینی رخ داده باشد. از دید برخی منتقدان در كشورهای غربی هیچ بعید نبوده كه مدیران شركت هواوی بر اساس یك طرح توطئه چینی، قصد داشته اند كه با كپی كردن فناوری آمریكایی و ربودن بازار از رقیبان غربی، گستره فعالیت شركت های متعلق به جبهه امپریالیسم را محدود كنند یا به چالش بكشند. اصولاً نوعی بدبینی میان طیفی از منتقدان غربی، خصوصاً آمریكایی ها نسبت به علل رشد سریع برخی از شركت های چینی وجود دارد. آن ان بر این اعتقادند كه این رشد سریع نمی تواند بدون گرته برداری گسترده از فناوری های پیشرفته كشورهای غربی امكان پذیر باشد. زیرا سال ها طول كشیده است كه دانشمندان و صنعتگران توانسته اند كیفیت و توانمندی محصولات آی تی را به موقعیت كنونی برسانند و چگونه ممكن است فناوران چینی این ره صد ساله را یك شبه پیموده باشند؟از سوی دیگر، نظر مسوولان شركت هواوی نیز در این زمینه شنیدنی است.

اولین واكنش شركت SPOT به این شكایت كه در سایت وب این شركت نیز آمده بود این بود كه: <امیدواریم دلیل اصلی این شكایت، واهمه و بیم شركت سیسكو از ناتوانی در رقابت با هواوی نباشد.>هواوی در بیانیه رسمی كه در واكنش به این ماجرا منتشر كرده بود تاكید كرده بود كه: <شاكی، درگیر انبوهی از اطلاعات غلط و گمراه كننده است كه وی را به یك برداشت ناصحیح از فعالیت ها و كسب وكار هواوی رسانده است.> اما در عین حال هواوی مدعی شده بود كه: <این شكایت در ادامه استراتژی قبلی و مسبوق به سابقه سیسكو برای در انحصار نگاه داشتن بازار روتر و دیگر ادوات شبكه است.> استدلال هواوی این بود كه: <چون بازار محصولات و تجهیزات شبكه در حال حاضر زیر سلطه شركت سیسكو است، بازیگران جدید این حوزه چاره ای ندارند جز این كه محصولات و فناوری های خود را طوری بسازند كه با فناوری ها و محصولات سیسكو سازگار باشد و به همین دلیل گونه ای از شباهت ها میان محصولات و نرم افزار های رقبا و سیسكو اجتناب ناپذیر است.> هواوی ادامه داده بود كه <سیسكو به طور مستمر، چوب لای چرخ شركت هایی می گذارد كه می خواهند سازگاری میان محصولات صنعت را از طریق پیاده سازی پروتكل های استاندارد بین المللی دنبال كنند.> و دیگر بازیگران این عرصه را وادار می كند تا به ناچار مبنای سازگاری محصولات خود را با دیگر كالاهای موجود در بازار، نه استانداردهای بین المللی بلكه پیاده سازی خاص سیسكو از همین استانداردها قرار دهند و آنان را ناخواسته در مسیری قرار می دهد تا بعداً (مثلاً در چنین مواقعی) متهم به گرته برداری غیر مجاز از فناوری سیسكو نماید.

● هواوی : یك چهره بین المللی

بروس كلافلین (Bruce Claflin) مدیر شركت ۳Com یك سال پیش در مصاحبه با مجله Asian Business

گفته بود: «هواوی به صورت آشكاری به سمت هرچه بیشتر بین المللی شدن پیش می رود.» هواوی اكنون با شركت های بزرگی همچون مایكروسافت، ماتسوشیتا و Qualcomm و بسیاری شركت های دیگر همكاری می كند. چندی پیش شركت زیمنس آلمان یك قرارداد مشاركت در پروژه های توسعه فناوری ۳G (نسل سوم موبایل) در چین با هواوی امضا كرد. این شركت با بهره گیری از توان مهندسان كوشا و كم توقعی كه ۵ برابر كمتر از همقطاران آمریكایی شان در دره سیلیكون حقوق می گیرند و استفاده از بازار عظیم یك میلیارد و سیصد میلیون نفری چین كه برای به قدرت رساندن هر شركت معظم چینی گنجینه اقتصادی فوق العاده ای است ، محصولاتی تولید می كند كه ۳۰ درصد ارزان تر از محصولاتی هستند كه امثال سیسكو تولید می كنند. از همین روست كه شركت بزرگی مثل Electronic Data Systems در آمریكا پس از سال ها همكاری با سیسكو، پارسال اعلام كرد قراردادی برای فروش محصولات هواوی در این كشور امضا كرده است.(۲)

استراتژی كلیدی هواوی حركت به سوی بازارهای خارجی است و یكی از نقاط مهم این راهبرد، فروختن تجهیزات ارزان قیمت مربوط به شبكه های تلفن همراه بر اساس استاندارد ارزان قیمتی به نام ۴۵۰ CDMA است. هواوی تاكنون موفق شده است ادوات شبكه ای از این نوع را در پرتغال، روسیه و بلاروس و چند كشور دیگر بفروشد. البته حداقل تا ده سال آینده بازار اصلی محصولات هواوی همچنان كشور چین خواهد بود. در آنجا مشتریان بزرگی مثل شركت مخابراتی چاینا موبایل، چاینا تله كوم، بزرگترین فرصت ها را برای نصب و برپاكردن محصولات هواوی فراهم می كنند.

همین پارسال هواوی طی قراردادی تجهیزات اصلی برای راه اندازی بیش از دو میلیون خط DSL را به شركت چاینا تله كوم فروخت. این درحالی است كه طبق برآوردهای شركت پژوهشی IDC طی چهار سال گذشته تعداد مشتركین خطوط DSL در چین چهاربرابر شده و از ۸ میلیون مشترك فراتر رفته است. این به معنی آن است كه هواوی توانایی تأمین دست كم یك چهارم نیاز شركت های مخابراتی چین به تجهیزات DSL را دارد.

از دید منتقدان طرفدار هواوی خصوصا در چین، یكی از ریشه های اصلی مطرح شدن چنین شكایتی از سوی سیسكو می تواند اتحاد استراتژیك میان تری كام و هواوی باشد. اتحادی كه به واسطه حضور دیرینه تری كام در بازار آمریكا و دیگر كشورهای دنیا می تواند بستر بسیار مناسب و نیرومندی را برای تزریق محصولات هواوی در این بازارها فراهم آورد. همین تهدید، از دیدگاه این منتقدین، سیسكو را برآن داشته است كه خیلی زودتر از این كه هواوی بتواند به عنوان یك رقیب جدی برای سیسكو مطرح شود، دامنه كسب وكارش را محدود كند و این نمونه بارزی از انحصارطلبی اقتصادی آمریكاییان است.به هرحال حقیقت ماجرا هرچه بود، نكته مهم این است كه اكنون این ماجرا خاتمه یافته است. در انتهای ماه جولای امسال، سیسكو طی انتشار بیانیه ای اعلام كرد كه با مسوولان هواوی بر سر نحوه فرونشاندن این دعوی به توافق رسیده است. هواوی پذیرفته بود كه اینترفیس Command line نرم افزار خود، دفترچه راهنمای محصولات، شكل وقیافه صفحات Help نرم افزار و قسمت هایی از سورس كد نرم افزار را تغییر دهد تا رضایت سیسكو حاصل شود. در مقابل سیسكو نیز پس از بیست ماه كشمكش، از پی گیری شكایت خود صرف نظر كرد.

● اژدهای جنگجو

صدا بزنید: هواوی! بیش از ۲۲ هزار نفر جوابتان خواهند داد. اینان مردان و زنانی هستند كه در صفوف لشگریان ارتش هواوی خدمت می كنند. شاید برای آقای زنگفی فرقی نمی كند. بالاخره این هم نوعی جنگ است. یك جنگ اقتصادی در حوزه صنایع پیشرفته كه قواعد و قوانین خاص خودش را دارد. صنعتIT صنعتی باز و آشكار است كه فرمول ها و قواعد كامیابی در آن چندان پنهان نیست. هركس می تواند به قوانین این بازی دسترسی داشته باشد و آن را به كارببندد و شانس خود را بیازماید.بعضی البته در این میان كمی هم از قواعد نه چندان عادلانه را چاشنی بازی خود می كنند. گرته برداری از مدل های موفق آمریكایی، آن هم بدون آگاهی و یا رضایت آنان، شاید یكی از این قواعد باشد. به هرحال عرصه رقابت های اقتصادی به خصوص در سطوح بالای آن با خشونت های اقتصادی نیز توام است و گاه به نزاع های تندی مانند دعوای سیسكو و هواوی می انجامد. اما یك قاعده مهم در این بازی آن است كه رضایت مشتری و توسعه فناوری همه جا باید ملاك اصلی فعالیت باشد و این از اصول غیرقابل حذف در اقتصاد نوین جهانی است. سان تسو (Sun Tzu) جنگجو و نویسنده معروف چینی كه هنوز هم آموزه های جنگی او در سراسر دنیا مورد توجه خاص و عام است، ۵۰۰ سال قبل از میلاد مسیح در كتاب مشهور خود، به نام هنر جنگ نوشته بود: <بهترین شكل پیروزی بر دشمن آن است كه بتوانی تمام سرزمین او را بدون صدمه زدن و سالم فتح كنی نه این كه آن را ویران و نابود كنی.> كسی چه می داند؟ ولی شاید مدیران هواوی همین آموزه سان تسو را الگوی خود قرارداده اند و اینك در پی تسخیر گام به گام عرصه هایی هستند كه رقبای آمریكایی، چندین سال بر آن ها حكمرانی كرده اند. آنان می دانند چگونه با تولید محصولات ارزان قیمت ولی با كیفیت خوب، این سنگرها را فتح كنند بدون این كه آسیبی به منافع مشتریان صنعت آی تی برسانند و یا پویایی و رشد این صنعت را خدشه داركنند.