اریک امانوئل اشمیت، متولد ۱۹۶۰ فرانسه است. وی در رشتة فلسفه تحصیل کرده و آثار نمایشی اش که بازتاب نگرش فلسفی اش می باشد راجع به روابط زن و شوهر است خرده جنایت های زن و شوهری و حقیقت عشق نوای اسرارآمیز و ضمیر ناخوآگاه مهمان سرای دو دنیا.

گروه تئاتر صورتک، به سرپرستی و کارگردانی سهراب سلیمی پیش از این، دو اثر دیگر اشمیت را به اجرا در آورده است. نمایش خرده جنایت های زن و شوهری در سال ۱۳۸۴ و نمایش نوای اسرار آمیز در سال ۱۹۸۵ و نمایش مهمان سرای دو دنیا.

تله تئاتر خرده جنایت های زن و شوهری نیز، اخیراً از شبکه چهار تلوزیون پخش شد تله تئاتری که در آن محمدرضا فروتن و نیکی کریمی بازی می کردند و کارگردانی آن را فرهاد آییش به عهده داشت و از هیچ لحاظی گروه سازنده حریف متن اشمیت نشده بودند و این متن شگفت آور با بازی های سراسر اشتباه بازیگران و میزانسن های معمولی، یکسره از دست رفته بود ...

مهمان سرای دو دنیا، ظاهراً به جهان بعد از مرگ می پردازد به برزخی که آدمی در شرایط کما به آن دچار می شود اما در واقع این مهمان سرا، نماد ضمیر ناخودآگاه آدمی است. کشفیات فروید دربارة کارکرد ذهن انسان بین از هر کس دیگری است وی به عمق ذهن آدمی نقب می زد و دربارة پیچیدگی جنسی زندگی فردی و خانوادگی به پژوهش و بحث می پرداخت و آن را قاعده مند کرد و با این کار، تحولی اساسی در کل حوزة آسیب شناسی روانی پدید آورد.

درست است که فروید به نظریه ای دربارة رؤیا پرداخت که رؤیا را بدل به زبان حقیقی ناخوآگاه آدمی ساخت و شعر درون هر انسانی را عیان کرد اما در ضمن، خواب جهانیان را نیز، بر آشفت و یکی از سه تنی شد که سخت ترین ضربات را به خود شیفتگی انسان وارد آورده اند.

نخستین ضربه، ضربه ای لیک نشناختی بود که ستاره شناس قرن شانزدهمی، کوپرنیک وارد آورد، او نظریة مرکزیت زمین را رد کرد و نشان داد که ما بر پارة جرم کوچکی به نام زمین، زندگی می کنیم و در مقابل میلیاردها سیارة دیگر، اندازة ذره ای هم، به حساب نمی آییم. بعد از آن یافته های چارلز داروین بود که بار دیگر ُابهت انسان را شکست و با طرح نظریة تکامل، نشان داد که انسان از جهان جانوران جدا نیست و سرانجام فروید به نحوی متقاعد کننده، ثابت کرد که انسان، آن گونه که خود گمان می برد، ارباب آگاهی، عقل و ارادة خویش نیست.

فروید در بخشی از نظریاتش، ذهن را از نظر مکان نگاری به سه حوزة خودآگاه، نیمه آگاه و ناخودآگاه تقسیم کرد جدایی اصلی میان خودآگاه و ناخودآگاه در مهمان سرای دو دنیا در واقع به شکلی نمادین مورد توجه اشمیت، قرار گرفته است . مهمان سرا، مکان ناخودآگاهی آدمی و جهان واقعی و زنده، خودآگاهی آدمی است و بدین سان است که انسان هایی که از مهمان سرا به جهان زندگان، باز می گردند همة اتفاقات جهان ناخودآگاه را فراموش می کنند.

مگر اینکه با شوکی عاطفی روبه رو شوند تا آن ناخودآگاه به خودآگاه تبدیل شود آرزویی که بیننده برای شخصیت های نمایشی ژولین پورتال۱ و لورا۲ دارد.

از طرفی دیگر جنبه های سمولیستی نیز، در این اثر اشمیت یافت می شود از تجسم قدرت طلبی؛ رئیس دلبک۳ تا تجسم تمایلات لورا و نمایندة طبقات محروم ماری۴ و مهم تر، مکان نمایش یعنی مهمان سرا.

با توجه به دو اثر دیگر این نویسنده، بیشتر به نظر می آید که نگاه سمبولیستی اشمیت، به مکان، پذیرفتنی تر است و برای بیان مفاهیمی، همچون عشق، قدرت و طبقات اجتماعی به شکلی نمادین متوسل شده است.

اما در کل این اثر اشمیت، نسبت به دو اثر دیگرش ضعیف تر و شعاری تر و فاقد کُنش دراماتیک است. و همین ضعف در ارائة مفهوم مورد نظر نویسنده باعث شده تا ما به جای شخصیت های نمایشی با تیپ هایی مواجه شویم که باور کردنی و در دسترس نیستند.

وقت وارد سالن اصلی تئاترِ شهر می شویم طراحی صحنه منوچهر شجاع با آن نورپردازی سرد و هارمونی زیبا و قرینه سازی معقول در جهت مفهوم مستقر در اثر اشمیت روی مخاطب تأثیر مناسبی دارد. و آهنگ کلاسیک غربی از آهنگ سازی که همیشه آثارش را مشحون از موسیقی مقامی می یافتیم اتمسفری را ایجاد می کند که سریعاً ما را به جهان غیر واقعی، ساختة اشمیت، شجاع و سلیمی وارد می سازد.

استفادة سلیمی از همة ابعاد سالن بزرگ، سالن اصلی و حتی فضاسازی در پشت پرده ها ( شیشه های رنگی) نشانگر تمام تلاش وی در ایجاد جذابیت می باشد. با این حال با توجه به ضعف شخصیت پردازی در متن، بازیگران نیز، در حد تیپ ظاهر می شوند، ضعف عمدة اجرای سلیمی، به نظر، نبودن تحلیلی دقیق و کامل، از اثر اشمیت است.

مهمان سرای دو دنیا میان رئالیسم و سورئالیسم سرگردان است و این سرگردانی در بازی ها، لحن، ریتم و اجرا، تأثیر منفی دارد. اگر جهان ساخته شدة اشمیت با نگاهی سورئالیستی به اجرا در می آمد حرکات موزون راجاپور غیب آموز نیز، پذیرفتنی بود و بازی غلو شدة علا محسنی بازیگر توانای تئاتر کشور در نقشِ رئیس دلبک، معنا پیدا می کرد.

در مقابل بازی های فرا واقعی مردِ سفید پوش و زنِ سفید پوش و دکتر اس با بازی واقعی ماری، ناهمگون است این ناهمگونی در مورد بازی های ژولین ( علی سرابی و لورا ( مینا خسروانی) با دیگر بازی ها تشدید می شود.

در مجموع نمایش مهمان سرای دو دنیا اثر اریک امانویل اشمیت، متن ناپخته ای دارد که تلاش گروه اجرایی نیز، نمی تواند این خامی را از بین ببرد.