Locked دریافت Toolbar آفتاب
مقالات فرهنگی و هنری هنرهای نمایشی یاد باد آن روزگاران یاد باد
۱۶ آبان ۱۳۸۷
  ◊   دفعات نمایش : ۱۴۱        Thursday, Nov 6, 2008
یاد باد آن روزگاران یاد باد
نگاهی به نمایش " منطقه صفر" به نویسندگی شهرام نوشیر و کارگردانی مهناز مهدی زاده
یاد باد آن روزگاران یاد باد

"منطقه صفر " نمایشی است تجربی به معنی مطلق تجربه اندوزی . تجربه اندوزی برای عده ای جوان و نوجوان که با همکاری بسیج محله یا مدرسه شان نمایشی با موضوع های درهم آمیخته ای همانند سازمان جاسوسی ، دفاع مقدس ، شکنجه و... را به صحنه می آورند.

نمایش ازصحنه ای آغاز می شود که مردی بر سر زنی فریاد می زند و از او می خواهد تا محل اختفای همسرش را لو بدهد . او دستگاهی ـ بخوانید کلاهی ـ با چراغ گردان رویش ( همانند کلاه چراغ دار کارگران خیابان و ساختمان درزمان کار شبانه ) به روی سر زن می گذارد تا او را شکنجه کند و زن که مشخص نیست چه کسی است و چه کاره است و آن جا کجاست و چرا لباسی این چنین بر تن آویزان به رنگ سیاه به تن کرده ، برراست و چپ خود می چرخد تا شاید نشانه ا ی از درد و عذاب شکنجه را نشان دهد . مرد شکنجه گر که از او دورشده است به او می گوید نمی داند یا نمی خواهد بگوید ؟ و زن می گوید نمی خواهد بگوید و ناگهان مرد شکنجه گر به زن می گوید ای کاش این را زودتر می گفت و او را از ناراحتی رهانیده و شروع به پشت زدن ، چرخ و فلک زدن ، از بالای صحنه به پایین پریدن و مونولوگ گفتن می کند بی آن که لحظه ای به میزانسن و یا عمل دیکته شده توسط مربی یا همان کارگردان فکر کند و دلیلی برای این حرکت های خود بیابد . او پشت به زن در حالی که در بیشتر صحنه ها او را ماسکه کرد ه می ایستد و زن ، پاور چین پاور چین از پشت سر به او نزدیک شده و دستگاه شکنجه !!!

را بر سر او می گذارد اما مرد به جای شکنجه شدن ناگهان بسیجی بودن و جبهه رفتن خود را به یاد می آورد و شروع به نوحه خوانی می کند. او نوحه می خواند و زن سینه می زند . مرد درباره کشته شدن دوستان خود در جبهه می گوید و ناگهان مشخص می شود که از قضا او دوست شوهر زن هم بوده و در حالی که کلاه جادویی خود را برداشته است!!!

هم چنان آدم خوبه برنامه های کودکان است . او بی دلیل به این طرف و آن طرف می دود ، پشتک می زند ، می افتد ، بلند می شود و قصه می گوید تا شاید نشان دهد کارگردان که خود نیز یکی از دو بازیگر نمایش است، میزانسن های دیکته شده ای را در اختیار او قرار داده است . مرد و زن با هم ناگهان یک دل و یک صدا شده و هریک مونولوگ های طولانی خود را در باره جنگ می گویند. آن ها یک به یک جلوی صحنه می آیند ، مونولوگ می گویند و می روند تا نفر بعدی آمده و مونولوگ خود را بگوید ، بدون این که این مونولوگ ها ، از ارتباط منطقی ای با هم برقرار باشد و داستانی را پیش ببرد . آن ها تنها مونولوگ می گویند تا چهل و پنج دقیقه زمان نمایش بگذرد و به نظر بیاید که آن ها نمایشی با مضمون دفاع مقدس روی صحنه برده اند د ر حالی که نه تنها کودکان و نوجوانان حاضر در تالار نمایشی ، لحظه ای ارتباط با آن برقرار نکرده و خوردن خوراکی و مدام حرف زدن با دیگر بچه ها را به تماشای نمایش ترجیح می دادند بلکه بزرگسالان نیزدر انتظار اکت نمایشی و پیش رفت داستانی نمایش و یا حتی ذره ای بازیگری تئاتر و نه تنها جلو عقب رفتن و پشتک، وارو زدن های بی مورد ، تا به آخر باقی مانده و نا امید تالار را ترک کردند .

به ویژه این که طراحی صحنه نمایش نیز نه تنها ارتباطی با فضا سازی نمایش ندارد بلکه حتی از کوچکترین زیبایی شناسی های معمول ( و نه حتی زیبایی شناسی تخصصی یک کارگردان و طراح صحنه تئاتر که البته در این نمایش هر دو کار را به علاوه بازیگری یک نفر انجام می دهد) نیز بی بهره است چرا که مقداری علف های خشکیده بلند ، صحنه نمایش را پر کرده و در کمال تعجب ، حتی استفاده از اضافه علف ها ، در پایین صحنه ، دقیقا مابین صندلی تماشاگران و صحنه ( کاملا نقطه دید تماشاگران دو طرف تالار را مسدود کرده است ) نیز ادامه دارد .

از این ها گذشته ، حضور کودک در مابین صحنه ها و به ویژه در پایان نمایش برای بازی گرفتن احساسات تماشاگر ، تدبیر نابخردانه ای است که حتی می تواند نتیجه وارونه ای نیز به همراه داشته باشد چراکه تماشاگر امروزی تئاتر ، به طور قطع کارکرد بین روضه خوانی برای کودک پدر از کف داده را با صحنه نمایش می داند و به راحتی فریب صدای کودکی که پدر نداشته اش را صدا زده و ازدور صدای خنده های پدر و فرزندی را می شنود ، نخورده و تحت تاثیر قرار نمی گیرد . به ویژه آن که این تدبیر دم دستی ، هیچ ارتباط منطقی ای با کل فضای نمایش نداشته و تنها تدبیر نابخردانه ای است برای ایجاد بغض در گلو ی مخاطب و احیاناً ریختن قطره اشکی برای کودکانی که پدر از کف داده اند تا پایانی تاثیر گذار را رقم برند اما بی ارتباطی ، بی دقتی و عدم درک درست و صحیح موقعیت، نتیجه ای جز تاسف برای مخاطب باقی نگذاشت . تاسف برای روزگارانی نه چندان پیش و نمایش های قدرتمند کودک و نوجوان( حتی اگر بخواهیم این نمایش را در گونه کودک و نوجوان در نطر بگیریم ) که شاید هنوز پس از گذشت ۲۰ سال ، از آن ها یاد کرده و در دل می گویند : یاد باد آن روزگاران یاد باد .

صبا رادمان
ایران تئاتر
منطقه‌صفر
دریافت مقاله ثبت مقاله آفتاب من چاپ بازگشت
‌بیداری خانه نسوان‌
نگاهی به نمایش‌"‌بیداری خانه نسوان‌" نوشته و کارگردانی حسین کیانی
۱۵ آبان ۱۳۸۷
آدم های شبیه به هم
نگاهی به نمایش رؤیای نیمه شب تابستان
۹ آبان ۱۳۸۷
فقط تعارف ، شعار و حرفهای تکراری
نگاهی به نمایشنامه دفاع مقدس "سه باور"،نوشته: حمید کرمی بروجنی
۸ آبان ۱۳۸۷
نقدی بر نمایش نامه های «درد بودن»،«سرود سرنوشت» و «سرزمین سفلی»
نمایش نامه های «درد بودن»،«سرود سرنوشت» و «سرزمین سفلی» ٣ نمایشی است که کمال الدین غراب از ٣ منظر به بررسی موضوع «جهان آفرینش و سرنوشت انسان» پرداخته است.او در نمایش «درد بودن» به بررسی خلقت انسان از منظر دینی می پردازد و هبوط انسان به زمین و انتظار خداوند از او بررسی می …
۳۰ مهر ۱۳۸۷
زوال زود رس زندگی زن
درباره نمایش «یرما» به کارگردانی رضا گوران...
۲۹ مهر ۱۳۸۷
مرگ فجیع موتور سوار
مرگ فجیع موتور سوار
شرط فرمانده سپاه ولی امر برای بازگشت خاتمی به عرصه سیاست
شرط فرمانده سپاه ولی امر برای بازگشت خاتمی به عرصه سیاست
خودكشی بی‌نتیجه زن جوان در مشهد
خودكشی بی‌نتیجه زن جوان در مشهد
بازیگر ارباب حلقه ها بخاطر آزار و اذیت همسر سابقش دستگیر شد !
بازیگر ارباب حلقه ها بخاطر آزار و اذیت همسر سابقش دستگیر شد !
چگونه کارمند خوش پوشی باشیم؟
چگونه کارمند خوش پوشی باشیم؟
لیدی گاگا بازهم با تظاهرات مردم روبرو شد !
لیدی گاگا بازهم با تظاهرات مردم روبرو شد !
مرگ دونفر تنها به خاطر یك فرغون شن!
مرگ دونفر تنها به خاطر یك فرغون شن!
مذاكرات بغداد چرا به نتیجه نرسید؟
مذاكرات بغداد چرا به نتیجه نرسید؟
یاریس گران بخریم یا ۲۰۶ محبوب؟
یاریس گران بخریم یا ۲۰۶ محبوب؟
آدم‌ها مثل صندوق پست هستند
آدم‌ها مثل صندوق پست هستند
 وبلاگ آفتاب 
معرفی آرشیو موسیقی
گروه خاک
 آلبوم عاشقم باش
◊  خشم با دیوانگی آغاز می‌شود و با پشیمانی پایان می‌پذیرد . فیثاغورث  ◊