Locked دریافت Toolbar آفتاب
مقالات فرهنگی و هنری هنرهای نمایشی زندگی در وضعیت صفر
۲۳ فروردين ۱۳۸۷
  ◊   دفعات نمایش : ۱۷۵        Friday, Apr 11, 2008
زندگی در وضعیت صفر
نگاهی به نمایش "کریستال تاور" اثر "رونالد گرنز" به کارگردانی "نصرالله قادری"
زندگی در وضعیت صفر

موضوع محوری نمایش "کریستال تاور" حادثه یازده سپتامبر است و نویسنده در اصل به موقعیت یکی از برج ها و تعدادی از آدم های آن می پردازد. ضمناً می کوشد که تأویل سیاسی برخی از رسانه ها و مفسران سیاسی را مبنی بر این که نقشه انفجار برج ها توسط خود سیاستمداران آمریکایی تدارک دیده شده، به اثبات برساند و این موضوع نمایش را از تهدید خصمانه یک گروه خاص فراتر می برد و آن را به شکل یک موضوع پیچیده و تعلیق زای سیاسی درمی آورد.

طرح چنین موضوعی به شکل نمایشنامه و سپس نمایش در حقیقت نوعی تلاش برای نشان دادن یک واقعیت اصلی و نیز گره گشایی از یک موضوع و حادثه به غایت سیاسی و تعیین کننده است. رونالد گرنز بی آنکه صراحتاً سراغ این موضوع برود، در آغاز روی خود آدم ها تأکید می کند و می کوشد مکان و نوع کاربری آن و نیز آدم های ساکن و شاغل در آن را به تماشاگر معرفی نماید و نوع روابطشان را نیز با بیانی دراماتیک نشان بدهد.

او برای آن که بتواند چنین ارتباط چندسویه و چندگانه ای را به شکلی یک سویه درآورد، پرسوناژ آسانسورچی زن (آنا پومر) را به عنوان پرسوناژ محوری و واسطه یی برای همه ارتباطات به کار می گیرد و از طریق او، انگیزه ها و ذهنیت هایش تماشاگر را با سایر پرسوناژها آشنا می کند. ضمناً به شکل هوشمندانه ای به بهانه تنهایی او و خلاصه شدن زندگی اش در کنترل آسانسور مخصوص مدیران رده بالا به او فرصت می دهد که ذهنیت هایش را اغلب به صورت مونولوگ هایی برای مخاطبان برون فکنی کند تا زمینه های لازم برای فضاسازی محیط و شناخت نسبی و غیرمستقیم آدم ها به تدریج مهیا گردد.

پرسوناژهای نمایش "کریستال تاور" اثر "رونالد گرنز" به تناسب محیط شغلی شان تا حد زیادی پیچیده و خاص هستند و به آسانی قابل پیش بینی نیستند.

از این رو، برای تماشاگر گیرا و حتی تا حدی عجیب به نظر می رسند: این آدم ها با آن که در زندگی روزمره شان بازیچه همدیگر و دیگران قرار می گیرند، اما هم زمان قربانیان نقشه ها و طرح های پشت پرده پیچیده تری هستند که در کل وجود دو "گره" نمایشی تعلیق زا را برای مخاطب تأویل پذیر و باورپذیر می سازد؛ بنابراین، پیش از آن که داستان گونگی ماجرا مهم باشد، خود آدم هایی که ابزار شکل گیری چنین موقعیت پیچیده و خلاصه شده ای هستند برای تماشاگر جذابیت دارند.

از این رو، نمایش "کریستال تاور" نمایشی "پرسوناژمحور" است و نویسنده می کوشد پوچی و بیهودگی را در جامعه آمریکایی و هم زمان کمیک بودن تراژدی تلخ زندگی و نوع شخصیت آدم ها را آشکار نماید.

نمایش در مجموع، یک "کمدی تراژدی ابزورد" است که به یک بازی سیاسی می پردازد و عملاً نشان می دهد که آدم های بازیچه و دون پایه جامعه گاهی به اندازه ای در مکانیزم های اقتصادی و نیز فرهنگی جامعه سرمایه درای گم و از خودبیگانه می شوند که راه نجات خود را نمی شناسند و "حضور ابزاری"شان در دل این مکانیزم های بی رحمانه و اقتدارگرایانه، به همه چیز و حتی به خود آنها وجاهتی دروغین می بخشد. دیالوگ های متن، نمایشی و همزمان تفکربرانگیز هستند.

برخی از دیالوگ های اصلی پرسوناژها عمداً لابه لای دیالوگ های بی ربط گنجانده شده اند تا فرصت آسیب رسانی لفظی از طرف مقابل گرفته شود و همزمان نیز گوینده بتواند دیالوگ صریح دیگری به مخاطب اش ارائه دهد؛ این حالت در مواقعی اتفاق می افتد که پرسوناژ مرد (مناخیم) می کوشد بی آن که جواب رد بشنود به پرسوناژ زن (آسانسورچی) ابراز عشق نماید.

اگر هر کدام از دیالوگ های اصلی او نوعی پیش روی روحی و روانی باشد که در اصل هم جز این نیست در آن صورت این نوع دیالوگ نویسی "رونالد گرنز" که هجوم عاطفی و سپس دفاع ضمنی "مناخیم" را تداعی می کند، بسیار مناسب و نمایشی است.

ابزارشدگی و به حساب نیامدن آدم ها در جامعه سرمایه داری و خلاصه و محبوس شدن آنها در دل برج شیشه ای که با عنوان "کریستال تاور" تلویحاً آسیب پذیر و شکستنی معرفی شده، "نماد" جامعه آمریکا و همزمان مظهری از آسیب پذیری اقتدار اقتصادی و سیاسی آن است.

طراحی صحنه، مدرن، موجز و معنادار "سپیده نظری پور" که پس زمینه های "سوررئالیستی" و استعاری زیبایی را به نمایش می گذارد، به کارگردان مجال استفاده از کل فضای صحنه را داده و یکی از ویژگی های نمایش "کریستال تاور" به کارگردانی "نصرالله قادری" است: مبلی که به شکل لب های سرخ یک زن حضور آدم ها را می بلعد، آکواریوم هایی که در آنها ماهیان شناورند و به عنوان پله های اضطراری صعود مدیران و سهامداران ارشد برج به کار گرفته شده اند و آسانسور شیکی که رغبت زندانی شدن موقتی در خود و برج را به افراد از خود بیگانه شده، می دهد، همگی عناصر شیک و معنازای یک صحنه مدرن امروزی برای پرداختی به مضمونی نو و سیاسی به شمار می روند.

طراحی لباس هم که توسط "بهیه خوشنویسان" انجام شده با محتوای نمایش و نوع پرسوناژها تناسب آشکاری دارد. استفاده از تصاویر ویدیوئی که در آن سفر رئیس جمهور آمریکا و سخنرانی اش به طور صرفاً نمایه ای پخش می شود، برای حادثه نهایی به عنوان یک پس زمینه موضوعی عمل می کند تا ارجاعی ضمنی هم به زمان و مکان و نیز بخشی از علت های حادثه باشد.

طراحی نور که صحنه را بسیار پرنور نشان می دهد و موسیقی "محمد فرشته نژاد" و تمهیدات و افکت های صوتی، مخصوصاً اعلام اخبار تبلیغاتی و هشدارها توسط "علیرضا غفاری" به عنوان عوامل جنبی کارایی نمایشی زیادی پیدا کرده اند، زیرا فضا را هموراه متشنج و ملتهب نشان می دهند.

همه بازیگران، یعنی "مهرخ افضلی"، "محسن حسینی"، "وحید جباری"، "حسام منظور"، "بهرام تشکر"، "سارا عباسپور" و "محمود هندیانی" به اقتضای موضوع و نقش های محوله شان بازی های درخشان و زیبایی ارائه می دهند که جذابیت آن به تناسب میزان حضورشان روی صحنه کم و زیاد می شود.

میزانسن هایی که توسط "نصرالله قادری" به عنوان کارگردان نمایش به کار گرفته شده اند نشانگر تحرک زایی و متلاطم بودن فضای مکان و روان آدم های نمایش است.

او موفق شده از همه فضای صحنه به خوبی استفاده کند و در این مورد می توان به هوشمندی او در استفاده از فضای داخل آسانسور نیز اشاره نمود. پرسوناژ "آنا پومر" از این فضای داخلی همانند اتاق خصوصی و محل زندگیش هم استفاده می کند، ضمن آن که این آسانسور راهی مخفی هم برای ورود دیگران دارد. استفاده از فضای بالای صحنه برای اقتدارمندی و آشکارسازی پرسوناژ سرمایه دار و توطئه گر نمایش یکی دیگر از ویژگی های کارگردانی این نمایش محسوب می شود.

نصرالله قادری در هدایت بازیگران و استفاده حتی تلویحی از بعضی حرکات و دیالوگ های بی پرده، جسورانه و نیز در به کارگیری طراحی صحنه و سایر عوامل مثل کاربری نور، موسیقی و صدا توانایی خود را به اثبات رسانده و نمایش از لحاظ بصری، آن هم در نهایت ایجاز، شاخصه های دراماتیکی بالایی را عرضه نموده است. ناگفته نماند که بخشی از دراماتورژی اجرا را باید حاصل همکاری ذهنی و عملی "محسن حسینی" دانست.

نمایش "کریستال تاور" اثر "رونالد گرنز" به کارگردانی "نصرالله قادری" موفق می شود در همه حوزه های انتخاب متن، طراحی صحنه، نور، موسیقی، لباس و چهره آرایی، بازیگری و کارگردانی با ارائه ویژگی های معنادار و قابل تأمل، تماشاگر را جذب نماید.

حسن پارسایی
ایران تئاتر
دریافت مقاله ثبت مقاله آفتاب من چاپ بازگشت
واتیکان به دنبال اولین کلیسا در خاک عربستان
واتیکان در این راه برای نرم کردن دل شاهزادگان سعودی ساخت بزرگ ترین مسجد اروپا به هزینه عربستان در شهر رم در آن سوی رودخانه تیبر در نزدیکی واتیکان را یادآوری می کند تا بتوانند موافقت اعراب را برای ساخت کلیسای موردنظرش در عربستان سعودی جلب کند.مجله تایم گزارشی …
۱۵ فروردین ۱۳۸۷
اصلاح طلبان مذهبی در اروپا
شرایط تاریخی آلمان در عصر جدید جالب توجه است. آلمان سرزمینی است که از دوره‌ی میانی قرون وسطی در برخورد با پاپها معروفیت خاصی داشته است. از عصر هانری چهارم به بعد در این سرزمین تصادم بین امپراتوران و پاپها صورت گرفته که یکی از دلایل عمده آن وضعیت کلیسا در آمان بوده …
۲۶ اسفند ۱۳۸۶
نقش بالقوه صوفی گری درسیاست خارجی آمریکا
در تاریخ دوم آبان ۱۳۸۲ مرکز بین المللی نیکسون برگزار کننده اجلاسی در واشنگتن بود که درخصوص سنت های معنوی اسلام که با اهداف سیاست خارجی آمریکا در ارتباط هستند تحقیق بعمل آورد. دراین اجلاس عنوان شد که بخش مغفول اسلام که به اسلام فرهنگی هم معروف است صفوی گری میباشد …
۱۴ اسفند ۱۳۸۶
وهابیت در توهم توسعه ایدئولوژیک
هنگامی ایدئولوژی در مقام ساخت سیاسی فعلیت بیرونی می یابد و در ساحت سیاست خارجی به تبلور می رسد که نیازی ضروری در داخل نظام سیاسی جبران کاستی ها را حیاتی جلوه دهد.سیاست خارجی توسعه طلبانه که بر ایدئولوژی سوار باشد صراحتاً به کمبود بایسته های داخلی و فلج شدن کارکرد …
۱۴ اسفند ۱۳۸۶
جریان شناسی اندیشه در جهان عرب
در این مقاله نیز از روش جریان شناسی، برای بررسی «سیر اندیشه سیاسی در جهان عرب» استفاده می کنیم.
۳۰ بهمن ۱۳۸۶
مرگ فجیع موتور سوار
مرگ فجیع موتور سوار
شرط فرمانده سپاه ولی امر برای بازگشت خاتمی به عرصه سیاست
شرط فرمانده سپاه ولی امر برای بازگشت خاتمی به عرصه سیاست
خودكشی بی‌نتیجه زن جوان در مشهد
خودكشی بی‌نتیجه زن جوان در مشهد
بازیگر ارباب حلقه ها بخاطر آزار و اذیت همسر سابقش دستگیر شد !
بازیگر ارباب حلقه ها بخاطر آزار و اذیت همسر سابقش دستگیر شد !
چگونه کارمند خوش پوشی باشیم؟
چگونه کارمند خوش پوشی باشیم؟
لیدی گاگا بازهم با تظاهرات مردم روبرو شد !
لیدی گاگا بازهم با تظاهرات مردم روبرو شد !
مرگ دونفر تنها به خاطر یك فرغون شن!
مرگ دونفر تنها به خاطر یك فرغون شن!
مذاكرات بغداد چرا به نتیجه نرسید؟
مذاكرات بغداد چرا به نتیجه نرسید؟
یاریس گران بخریم یا ۲۰۶ محبوب؟
یاریس گران بخریم یا ۲۰۶ محبوب؟
آدم‌ها مثل صندوق پست هستند
آدم‌ها مثل صندوق پست هستند
 وبلاگ آفتاب 
معرفی آرشیو موسیقی
گروه خاک
 آلبوم عاشقم باش
◊  خشم با دیوانگی آغاز می‌شود و با پشیمانی پایان می‌پذیرد . فیثاغورث  ◊