یکی از مشکلات تئاتر کودک، عدم اعتماد به نفس آن است. این موضوع در نمایش های کودک بیش از هر جای دیگری خود را نشان می دهد. در اکثر نمایش های کودک عدم اطمینان به درام و قصه ای که برای کودکان تعریف می شود به چشم می خورد.

تئاترها اغلب با هراس داستان می گویند و این هراس تئاتر کودک را در دامن حشو و زوائدی انداخته که از یک سو لذت دیدن نمایش و پیگیری یک قصه خوب را از مخاطبش گرفته و از سوی دیگر روند طبیعی رشد تئاتر کودک را دچار خلل کرده است. وقتی شما به قصه ای که می گویید اطمینان ندارید، و حتی جادوی قصه و درام را برای سرگرم کردن، آموزش دادن و دید بخشیدن به کودک کافی نمی دانید (در حالی که کافی و بسیار مؤثر است) مجبورید در اجرا به حاشیه اضافه کنید تا شاید به آن واسطه مخاطب را نگه دارید. این در حالی است که در اکثر مواقع همان قصه اگر خوب و دقیق و همراه با اعتماد به نفس اجرا شود نمایش جذاب و کامل خواهد بود. از سوی دیگر اضافه کردن در خیلی از مواقع به متن ضربه می زند و عناصر مثبت متن را به حاشیه می راند. حشو و زوائدی مثل حرکت و آواز، مستقیم گویی و شلوغ کاری ربطی به آنچه که از تئاتر کودک می فهمیم، ندارد. در واقع این روزها اینگونه تصور می شود که بزن و بکوب و به زور مخاطب را به دست زدن یا خندیدن واداشتن در ذات تئاتر کودک است بگذریم که برخی گمان می کنند در ذات تئاتر بزرگسال هم هست اما باید بدانیم که حتماً این طور نیست. الزامی وجود ندارد که تئاتر کودک را برای بهتر شدن بزک کنیم یا برای ساختن فانتزی در آن به رنگ های اغراق شده اما بی ربط به متن نمایش، رو آوریم.

نمایش "آوای تار" نوشته هادی حسنعلی و کارگردانی فریبا دلیری قصه سفر یک دختر به سرزمین حشرات است. دختری که زبان حشرات را می شناسد و آن طور که جیرجیرک تارنواز می گوید، تنها انسانی است که صدای تار او را می شنود. نمایش با رعایت اصول قصه گویی و وارد کردن دو سوسک به داستان، یک قصه دراماتیک می سازد که دارای کنش، تضاد و کشمکش خوب و قابل پیگیری است. رویارویی دختر با این دو سوسک که آلودگی را با خود به سرزمین حشرات آورده اند، تبدیل به کشمکش این درام می شود. اما این داستان سر راست می تواند فراز و فرودهای زیادی داشته باشد. بخشی از این فراز و فرودها در انتخاب های نویسنده و کارگردان و روند رشد نمایش وجود دارد. تضاد لازم برای یک درام و تئاتر جذاب کودک در رویارویی شخصیت های متن و همچنین در شمایل اجرایی آنها دیده می شود.

صنعت "تشخیص" که در ادبیات سابقه ای طولانی دارد، یکی از الگوهای آشنا، قدیمی و کارای تئاتر کودک هم هست. اگر صحنه تئاتر را در "آوای تار" نوعی صحنه برای صنعت "تشخیص" آنگونه که در تاریخ تئاتر کودک می شناسیم، بدانیم آنگاه در خواهیم یافت که چگونه تخیل و فانتزی با قصه ترکیب شده است. در تشخص دادن به موجودی غیر انسانی، "آوای تار" موفق می شود قابل لمس، باورپذیر و جذاب عمل کند و بخش عمده این موفقیت به داشتن قصه بر می گردد. اما باز هم کمبود اعتماد به نفس جلوی رشد متمرکز این روند مثبت را گرفته است. اجرا به دلیل کمبود اعتماد به نفس در جذب مخاطب به واسطه قصه، دچار شلختگی شده که بخشی از دلایل به وجود آمدن این شلختگی همراه با نکات ریشه ای و ذاتی مثبت کار در ادامه بررسی خواهد شد.

در ذات قصه "آوای تار" فانتزی وجود دارد، داستان به دلیل وجوه تمثیلی و همچنین صنایع فوق طبیعی هنری ادبی خود، اثری است که به میزان قابل توجهی شگفتی بصری را می طلبد. نمایش خود در شکل طراحی لباس تا حدودی به این مهم نزدیک شده اما در صحنه پردازی به میزان زیادی برای افراط و زیاده روی در ساختن فضای فانتزی به شلوغی در صحنه رسیده است. نتیجه چنین روندی جا نیافتادن همان میزان فانتزی مورد نظر نویسنده هم هست. از سوی دیگر ظرفیت سن تالار هنر این همه شلوغی را نمی طلبد، خاصه اینکه گروه به دلیل استفاده از پروجکشن هیچ استفاده ای از عمق نکرده و تنها پیشانی صحنه را شلوغ کرده است.

نکته مثبت دیگری که از متن نمایش می آید، یافتن ارتباط فانتزی با واقعیت است. نمایش می تواند ارتباط فانتزی خود را با واقعیت زندگی مخاطب کودکش آشکار کند. این مسئله در فهم شدن قصه و ایجاد علاقه برای پیگیری نزد مخاطب تئاتر کودک مهمتر از فانتزی و یا رنگ و جاذبه های موسیقیایی است. در واقع با ریشه داشتن داستان در واقعیت و سپس متخیل شدن آن در یک شکل آگاهانه است که ما می توانیم به یک درام کودکانه برسیم و روند ارتباطی کار را با مخاطب، قدرتمند و طبیعی کنیم. نمایش "آوای تار" در ذات داستان، این قدرت را دارد و می تواند فانتزی خود را با نمایش ریشه آن در زندگی روزمره مخاطب، در جهت همراهی تمام عیار او بکار گیرد.

در جنس بازی ها آنجا که به معرفی شخصیت ها خاصه معرفی دو سوسک مربوط می شود، نمایش به جنس و البته ریتمی مناسب رسیده است. اما از سویی دیگر بازی ها برای یک دست شدن هنوز احتیاج به کار دارند. آن بازی ای که مثلاً شخصیت "هزار تا پا" به آن رسیده جنس درستی است؛ اما در اجرا به دلیل کم رمقی با وجود طرح مناسب در شاکله شخصیت، نقش به حاشیه رفته و هماهنگی لازم را با بازی های دیگر پیدا نمی کند. نکته دیگر استفاده از پروجکشن برای ایجاد تخیل است که در بدو امر نکته ای است که می تواند خوب باشد و با توجه به دو دنیای اثر(دنیای حشرات و انسان ها) راه کار درستی به نظر می رسد و اساساً می تواند به فعال کردن تخیل مخاطب نمایش کمک کند. اما نقص آنجاست که این ایده در اجرا به پختگی و استفاده های بجا نرسیده و هماهنگی اش با صحنه کامل نیست، بلکه نوعی تمهید گذراست که به خورد اجرا نرفته است.

مشکل عمده نمایش های کودک ناتوانی در قصه گویی است. اما "آوای تار" نمایشی توانمند در قصه گفتن است، ولی این توانایی را به قدر لازم بسط نمی دهد و به آن تکیه نمی کند، بلکه بیشتر تلاش می کند متن را به دست حواشی بسپارد. اگر تکیه کار بر قصه بیشتر می شد، بسیاری از ایده های درست و خوب کار مثل طراحی شکل شخصیت ها و یا استفاده از ویدئو پروجکشن و دیگر ایده های اجرایی در مضمون و قصه خوب نمایش جلوه بیشتری می یافت و با اجرای متمرکزتر و تأثیرگذارتری مواجه بودیم.