اگر به نوشتن داستان علاقه مندید اما نمی دانید از کجا و چگونه این کار را شروع و چگونه با مخاطب خود ارتباط برقرار کنید یا قالب های مناسب را نمی شناسید، این مقاله می تواند در برداشتن اولین گام ها به شما کمک کند. نکته اصلی این است: نویسنده واقعی می داند چه چیز را چگونه و برای که بنویسد.

گام نخست این است که خود و اندیشه هایتان را باور کنید. بزرگ ترین سرمایه، شور و اشتیاق شما برای نوشتن است. پس خوب ببینید، خوب گوش کنید و با دقت دریافت های حسی خود را با تجربیات و دانش گذشته ترکیب کنید.

هر چه بیشتر بخوانید و بدانید، گنجینه وسیع تری از واژگان را در اختیار خواهید داشت که در وقت لزوم، روی کاغذ شما حاضر می شوند و شما را در بیان مفاهیم یاری می دهند. میزان تسلط شما به موضوعی که قصد عنوان کردنش را دارید، ضامن موفقیت تان خواهد بود. بنابراین فهرستی از آگاهی هایی که قصد دارید منتقل شوند، تهیه کنید.

در نظر داشته باشید که یکی از دو رکن اصلی در حیطه داستا ن نویسی، «مخاطب» است. اینکه مخاطب شما در چه گروه سنی و سطح اجتماعی قرار گرفته، چه پیش زمینه هایی از موضوع شما دارد، دارای چه سطحی از استدلال و تحلیلگری است به شناخت مخاطب کمک می کند. این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که ارتباط شما را امکان پذیر می سازد و همچنین تا حد زیادی در تعیین شخصیت ها، محیط، حتی رنگ و میزان روشنایی تصاویر، نوع گویش و واژه هایی که به کار می برید و پیچیدگی جملات شما را یاری می دهد. پس مخاطب خود را معلوم کرده و با توجه به این نکته قالب داستان تان را انتخاب کنید.

قالب داستانی طرحی کلی است که خط سیر شما را معین می کند و به نحوی وابسته به گروه مخاطب و ذوق و سلیقه خود شماست. متداول ترین و رایج ترین قالب رمان نویسی «واقع گرایی» است که تحت عنوان مکتب رئالیسم مطرح می شود و در آغاز قرن ۱۹میلادی در اعتراض به رمانتیسم، اولین بار توسط بالزاک در «کمدی انسانی» و گوستاو فلوبر در شاهکارش «مادام بوواری» مطرح شد. این مکتب ادبی به دلیل ویژگی های خاص در بین مردم جهان همچنان طرفداران خود را حفظ کرده است.

رئالیسم در هنر و ادبیات، هم یک شیوه و هم یک دیدگاه کلی است. هدفش مشاهده دقیق واقعیت های زندگی، تشخیص درست علت رویدادها و تشریح و تجسم آنهاست بنابراین رئالیسم یک مکتب واقع گراست و مهم ترین ویژگی آن همین واقع گرایی است. از این رو، رمان نویسی که در این مکتب قلم می زند باید شناخت درستی از محیط اطراف خود داشته باشد. قهرمان خود را – که عموما از اقشار معمولی و پایین اجتماع است در مسیر وقایع معمول جامعه انتخاب می کند و بدون هرگونه اعمال نظری، وقایع روزمره زندگی اش را با درج جزئیات و حقایق آن ثبت می کند. به این ترتیب،

در واقع به داستان اجازه می دهد تا «خود را نقل کند». تصاویر روشن و بیان حقیقی احساسات و عواطف افراد، ارتباط سریع خواننده را امکان پذیر می سازد و به او اجازه می دهد به سهولت در محیط داستان قرار گیرد و وقایع را به نوعی تجربه کند. هرچند آثار رئالیستی در اصول با یکدیگر مشترک هستند اما در نحوه به کارگیری این واقع نمایی با هم تفاوت دارند. از آنجا که هر جامعه ای واقعیت های مخصوص به خود را دارد، بهترین الگوهای واقع گرا را باید در آثار نویسندگان همان جامعه جست و جو کرد.

خوب است بدانید همزمان با ترجمه آثار ادبی جهان در دوره مشروطه، نویسندگان ما با مکاتب ادبی آشنا شدند و با توجه به شرایط حاکم بر جامعه رئالیسم به زودی طرفداران خود را در بین نویسندگان و مخاطبان ایرانی پیدا کرد.

نخستین این آثار واقع گرا، رمان اجتماعی «تهران مخوف» (۱۳.۴) نوشته «مرتضی مشفق کاظمی» بود. از دیگر رمان های واقع گرایی که می تواند شما را با رئالیسم در ایران آشنا سازد: «حاجی آقا» (۱۳۲۷) اثر «صادق هدایت»، «چشم هایش» (۱۳۳۱) نوشته «بزرگ علوی»، «مدیر مدرسه» (۱۳۳۷) از «جلال آل احمد»، «سووشون» (۱۳۳۸) اثر «سیمین دانشور»، «شوهر آهو خانم» (۱۳۴۰) تالیف «علی محمد افغانی»، «توپ» (۱۳۴۸) نوشته «غلامحسین ساعدی»، «غریبه ها» (۱۳۵۲) از «احمد محمود»، «دل کور» (۱۳۵۲) اثر «اسماعیل فصیح» رمان های «جای خالی سلوچ» و «کلیدر» (۱۳۵۷) نوشته «محمود دولت آبادی» را می توان نام برد. با این حال فراموش نکنید که شما خالق داستان تان هستید و می توانید با نگاه خود دریچه ای تازه را روی مخاطبان تان باز کنید. نویسنده ای که با زبان خود سخن می گوید و به دور از تقلید، اثرش را با خلاقیت و نوآوری خلق می کند به موفقیت نزدیک تر خواهد بود.

ایجاد ارتباط، رکن سومی است که با همدلی و همزبانی حاصل می شود. انتخاب لغات ساده، قابل فهم و رایج، به کارگیری لغات در زمان و مکان مناسب، کوتاهی جملات، اجتناب از مبالغه، تعاریف و عناوین کاذب تنوع در نوشتن این ارتباط را به شکل مناسبی برقرار می سازد. داستان شما باید مواج و دارای هیجان باشد تا خواننده را به دنبال کردن مطالب برانگیزد.

توجه داشته باشید که نوشتن، دشوارتر از حرف زدن است. ویرایش مکرر و تجدیدنظر به خصوص در توالی منطقی مطالب باعث شکوفایی و زیبایی بیشتر داستان می شود. مهم ترین نکته در انتها آن است که بکوشید تا روحیه انتقادپذیری را در خود تقویت کنید. دلبستگی و تعصب به آنچه نوشته اید، مانع بهبود کار شما خواهد بود. حتی می توانید با ارسال فرم نظرخواهی از مخاطبان تان جهت بالا بردن سطح کار مدد بگیرید.