Locked دریافت Toolbar آفتاب
مقالات فرهنگی و هنری ادبیات و شعر منتقد نخست
۵ بهمن ۱۳۸۸
  ◊   دفعات نمایش : ۴۳۹        Monday, Jan 25, 2010
منتقد نخست
درباره سبک نگارش ریچاردز
منتقد نخست

بعضی از منتقدان با تکیه بر نیروی تئوری درصدد گسترش دادن هرگونه دغدغه پراکتیکی هستند. این مسئله به انگیزه پافشاری بر زیربنا و بنیاد روش های دانش مداری و همچنین انشعاب و تقسیم بندی جهان عقلی صورت می پذیرد. نمونه این منتقدان ریچاردز است؛ منتقد شاخص و نویدبخشی که عشق او به شعر و تفکر، در این گستره مثال زدنی است و وی را می توان در زمره طلایه داران منتقدانی دانست که با تکیه بربنیادهای عقلی به عقل گرایی تقسیم بندی شده به تثبیت اندیشه ها پرداخته اند، شاید ریچاردز جزو اولین افرادی است که خوانندگان عنوان منتقد را برای او برگزیده اند و او خود در این نامگذاری زیاد تأثیرگذار نبوده است.

آثار ریچاردز قلمرو وسیعی را دربرمی گیرد؛ طوری که کثرت آثار و انبوهی نوشته های او ما را در هاله ای از ابهام قرار می دهد و شاید این شبهه را برای او به وجود بیاورد که قصد نویسنده از ارائه این همه اثر، تنها نگارش صرف بوده است و وی با ارائه آنها یک هدف کلی را دنبال نکرده است. از میان حجم کثیر آثار او می توانیم از

۱) بنیادهای استاتیک

۲) مفهوم معانی

۳) تحلیل هایی که به همراه س.ک الگران به رشته تحریر کشیده

۴) شالوده نقد ادبی

۵) دانش و شعر

۶) نقدپراکتیکی

۷) کالریج در اندیشه و... اشاره کرد.

کتاب (دانش و شعر) ریچاردز یک کتاب پیچیده است. زیرا از یک طرف هر صفحه آن چکیده اکثر مکاتب ادبی را در خود جای داده و از سوی دیگر آشکارترین نقطه افت او را نیز شامل می شود. این افت ناشی از خوانش شعر «ییتس» است، وی در قرائت خود از شعر ییتس به بیراهه رفته و همین موضوع برای او گران تمام می شود. ریچاردز در اکثر نوشته هایش به احساس گرایی و پراکتیزه کردن توأمان می پردازد.

محور اکثر مضامینی که او در نوشته هایش به چالش و اعتدال کشیده است عبارتند از ۱ دغدغه های منحصر نویسنده، باورها، مفاهیم، القای مفهوم، طبیعت دیالوگ یا زبان شعری و در این گیر و دار وی طبیعت گفتار و زبان شعری را به مثابه شیوه ای رفیع و شکوهمند دانسته و تحلیل او از عناصر دیگر دغدغه های شخصی نویسنده مفاهیم باورها و... از انتقال اندیشه می داند و تفاسیر وی از دیگر عناصر مذکور در نوشته هایش تنها برای اثبات ژانر شعر صورت می پذیرد. چرا که او اعتقاد دارد شعر مقدس ترین تندیسی است که در زمان ها ماندگار خواهد بود.

وی اعتقاد دارد که بعضی از کلمات فی نفسه خاصیت ثبات دارند و به فروپاشی نمی رسند. این کلمات در چارچوب احساس، نوستالوژی، ارزش ها و باورها و... به صورت مستقل و یا جداگانه دارای چنین قابلیتی هستند به باور وی، این مهم از یک طرف به شاعرانه بودن این کلمات و همچنین ربط داشتن آنها به زبان شعر و از دیگر سوی به قدرت تجربه های شکوهمندی که زبان شعر دارد برمی گردد. تجربه های والایی که به راحتی می توانند سرچشمه احساس مفاهیم و ارزش ها را در زندگی انسان به جریان بیندازند.

این نوع نگرش ریچاردز قابل تأیید است و همزمان در همان مرحله آن عناصر را می توان در بحث وارد کرد؛ عناصری از قبیل کانون معنی، باارزش اندیشه و می بینیم که در واقع بین این کلمات و کانون معنا مرزی وجود ندارد یا به دیگر سخن بین کلمات و مرکزیت معنایی شان فاصله ای وجود ندارد.

این طرز نگرش که از طبیعت گفتار و شیوه های ارزشی زبان سرچشمه می گیرد در مورد هنرهای موسیقی و نقاشی عناصر مفهومی آنها به ترتیب (ملودی – خط) هم صادق است. درباره این مسئله کلی می توانیم در تأیید سخنان ریچاردز وظیفه پوزیتیوی دیگری به زبان شعر اضافه کنیم تا با صراحت بتوانیم این نکته را یادآور شویم که شعر با شکوه ترین شیوه استفاده از زبان است؛ وسیله بزرگ اشتراک انسانی است. وظیفه ای در خدمت انسان بوده و برای کشف لحظه های شهودی در زندگی نقشی عظیم را ایفا می کند، هرچند در همین نوع نگرش تنگناهای شیوه های به کارگیری زبان از جمله کارکرد عقلی زبان کمرنگ می شود اما باید در تأیید شیوه نقد ریچاردز، این مسئله را یادآور شویم که نقد باید با وظیفه بزرگی گره خورده باشد؛ وظیفه ای که بدین صورت می تواند پرده از کیفیت زبان برداشته و هدف بزرگ پراکتیکی آن را آشکار کند، به کارکرد اشتراکی زبان و استفاده مفهوم کنونی که، همچنین ارزش زبان به طور انحصاری در یک شعر منحصر اشاره می کند. البته این به نوع نگرش ها کمک می کند.

اما از سوی دیگری هنگام رویارویی ریچاردز، با متن این مطلب به ذهن متبادر می شود که او در خوانش و کالبدشکافی یک شعر دیدگاه شخصی و جانبدارانه را مدنظر داشته و بیشترین سهم این خوانش و تفسیر شعر را به خودش اختصاص داده است که از دیدگاهی دیگر ریچاردز با این شیوه نقد قبل از اینکه بتواند یک معیار و ملاک مشخص و مطمئنی برای شعر اصیل و کامل ارائه دهد بیشتر به سهم خود منتقد در شعر نظر داشته است. او می خواهد که نقد ادبی به عنوان یک ژانر سهم دیگری را داشته باشد. سهمی که بیشترین نقش را در کالبدشکافی و پی بردن به پیچیدگی های متن داشته و در کل نقد ادبی به عنوان یک متد عقل گرایی و سیستمی از تعقل نقش خویش را ایفا نماید.

برای ریچاردز این شیوه مبتنی بر ۲ فاکتور شناخت و ادراک است، این نوع نگاه از راه سیر ذهنی صورت پذیرفته اما این سیر ذهنی بشدت از واپس گرایی و برگشت به گذشته و نگرش دیگران پرهیز کرده و در واقع بازگشت را منتفی می داند.

به گفته ریچاردز این شگرد فرآیند وصفی زبان گفتاری است و با دو عنصر زمان و اندیشه گره خورده است.

روزنامه ایران ( www.iran newspaper.com )
سبک‌نگارش
دریافت مقاله ثبت مقاله آفتاب من چاپ بازگشت
تاثیر شهادت و شخصیت امام حسین (ع)در ادبیات فارسی
ورود حماسه ی کربلا به حیطه شعر، یقینا یکی از عوامل ماندگاری و پایایی نهضت عاشوراست چرا که حضور پر رنگ شعر در روایت ماجرا و قالب نافذ مرثیه در سوگداشت ماجرا از سویی پیوند دهنده ی میان عواطف و دلهای سوخته و حقیقت ماجرای ظهر عاشوراست و از سوی دیگر به نوبه خود باعث …
۱ بهمن ۱۳۸۸
حریر حرف‌ها
درباره موسیقی شعر به بهانه ۴ اثر از سید احمد نادمی
۱ بهمن ۱۳۸۸
ادبیات تعلیمی؛ بایدها و نبایدها
چندی پیش در جایی این نوشته از «ادیسون» نظرم را جلب کرد: «یک درصد نبوغ، نود و نه درصد عرق ریختن، این است معنای موفقیت» سپس پیامکی برایم رسید با این مضمون: «نیکی چیزی است که بیش از هرچیز مردم را خلع سلاح می کند؛ از لاکودر» با دیدن این مطالب و پیام های تعلیمی از بزرگان غربی …
۲۳ دی ۱۳۸۸
پیمان بستن و پیمان گرفتن در شاهنامه
عهد و پیمان بستن و یا پیمان گرفتن و شکستن عهد و پیمان از مواردی است که حکیم فردوسی در شاهنامه اشارات زیادی بدان دارد .
۲۰ دی ۱۳۸۸
عشق در ادبیات فارسی
عشق در ادبیات فارسی از جنبه ی عشق حقیقی و عشق مجازی در شعر شاعران موزد بررسی قرار می گیرد
۲۰ دی ۱۳۸۸
مرگ فجیع موتور سوار
مرگ فجیع موتور سوار
خودكشی بی‌نتیجه زن جوان در مشهد
خودكشی بی‌نتیجه زن جوان در مشهد
شرط فرمانده سپاه ولی امر برای بازگشت خاتمی به عرصه سیاست
شرط فرمانده سپاه ولی امر برای بازگشت خاتمی به عرصه سیاست
چگونه کارمند خوش پوشی باشیم؟
چگونه کارمند خوش پوشی باشیم؟
بازیگر ارباب حلقه ها بخاطر آزار و اذیت همسر سابقش دستگیر شد !
بازیگر ارباب حلقه ها بخاطر آزار و اذیت همسر سابقش دستگیر شد !
لیدی گاگا بازهم با تظاهرات مردم روبرو شد !
لیدی گاگا بازهم با تظاهرات مردم روبرو شد !
مرگ دونفر تنها به خاطر یك فرغون شن!
مرگ دونفر تنها به خاطر یك فرغون شن!
مذاكرات بغداد چرا به نتیجه نرسید؟
مذاكرات بغداد چرا به نتیجه نرسید؟
یاریس گران بخریم یا ۲۰۶ محبوب؟
یاریس گران بخریم یا ۲۰۶ محبوب؟
آدم‌ها مثل صندوق پست هستند
آدم‌ها مثل صندوق پست هستند
 وبلاگ آفتاب 
معرفی آرشیو موسیقی
شجریان، محمد رضا
 آلبوم انتظار دل
◊  همه می‌خواهند بشریت را عوض کنند ، دریغا که هیچ کس در این اندیشه نیست که خود را عوض کند. تولستوی  ◊