Locked دریافت Toolbar آفتاب
مقالات فرهنگی و هنری ادبیات و شعر از گلوی غمگین فرات
۲۶ آبان ۱۳۸۸
  ◊   دفعات نمایش : ۳۱۱        Tuesday, Nov 17, 2009
از گلوی غمگین فرات
می گریم از غمی که فزون تر ز عالَم است، گر نعره برکشم ز گلوی فلک، کم است
از گلوی غمگین فرات

▪ بند اوّل/ از گلوی غمگین فرات

می گریم از غمی که فزون تر ز عالَم است

گر نعره برکشم ز گلوی فلک، کم است

پندارم آن که پشت فلک نیز خم شود

زین غم که پشت عاطفه زان تا ابد خم است

یک نیزه از فرات حقیقت، فراتر است

آن سر که در تلاوتِ آیاتِ محکم است

ما مردگانِ زنده کجا، کربلا کجا!

بی تشنگی چه سود گر آبی فراهم است

جز اشک، زنگِ غفلتم از دل، که می برد؟

اکنون که رنگِ حیرتِ آیینه، دَرهم است

امّا دلی که خیمه به دشتِ وفا زند

آیینة تمام نمای محرّم است

وین شوق روشنم به رهایی که در دل است

آغاز آفتاب و سرانجامِ شبنم است

آه ای فرات! کاش تو هم می گریستی

آسوده، بی خروش، روان بهرِ کیستی

▪ بند دوم/ نقش کبریا

انگار کربلا، رقمِ خامة خداست

یا پرده ای نگاشته از نقش کبریاست

یک سوی، نقش روشنِ سبز و سپید را

بر آن نگاره بُرد که پیدا و روشناست

یعنی به رنگِ سبز، صف اولیا کشید

سوی دگر سیاهة مشئوم اشقیاست

امّا چرا فرات، میان دو سویِ نقش

آن گونه می رود که ز لب تشنگان جداست

خورشید را سپید و درخشان کشیده است

انگار چهرِ قدسی سالارِ کربلاست

خورشید در میانه درخشان و گِرد او

هفتاد و یک سپیدة تابان و آشناست

چون شیشة چراغ بود چهرِ پیشوا

یا شب چراغِ محفلِ صبرِ جمیلِ ماست

آن شیشه برشکسته ز سنگ جفا چرا؟

وان شب چراغ در کفِ دیوان رها چرا؟

▪ بند سوم/ حُر

حُر شرم می کند که به مولا نظر کند

یا از کنار خیمة زینب گذر کند

دیروز ره به چشمة خورشید بسته بود

امشب چگونه روی به سوی قمر کند

آغاز روشناییِ آیینه، حیرت است

زان پس که از تبارِ سیاهی حذر کند

در غیبت سپیده، سحر هم سترون است

کو پرتوی که آینه را بارور کند؟

خورشید گرم پویة منزل به منزل است

راهی بجو که فاصله را مختصر کند

یک گام تا به خانة خورشید بیش نیست

حاشا که راه را قدمی دورتر کند

ره پوی کوی دوست چه حاجت بَرَد به پا

کو آفتاب عشق که با سر سفر کند

از نیمه راهِ فاجعه، برگشت سوی عشق

تا خلعتِ بلند وفا را به بر کند

در کربلا دوباره جهان عشق را شناخت

در کربلا جهان دل خود را دوباره ساخت

▪ بند چهارم/ عشق، حماسه، غم

این کاروان که عازم سرمنزل دل است

فارغ ز ره گشودن منزل به منزل است

گم گشته ای که راه به خورشید بسته بود

اکنون هم او ز راهروانِ رهِ دل است

خورشید هم که قافله سالار این ره است

از رهروان روشن این راهِ مشکل است

بذرِ ستاره در شفق سرخ خوشه داد

زان کِشتگاهِ نور، زمین را چه حاصل است

عشق ار ز کربلا رهِ خود تا خدا گشود

عقلِ زبون هنوز در آن پای در گِل است

ای شهسوار عشق! مرا جانِ سرخ بخش

عاشق نی ام، هنوز دلم خام و عاقل است

دستِ مرا بگیر و ازین ورطه وارهان

دستی که نامراد، به گردن حمایل است

در کربلا دوباره خدا، آدم آفرید

در کربلا حماسه و غم با هم آفرید

▪ بند پنجم/ حبیب بن مظاهر(ع)

ای عشق! از تو پیر و جوان را گزیر نیست

ای سربلند! با تو کسی سربه زیر نیست

چونی که تا به ملک دلی خانه ساختی

دیگر کسی به جز تو در آن دل، امیر نیست

گر سوی کس اشاره به جان باختن کنی

فرقی میان عاشق بُرنا و پیر نیست

در کربلا ولایتِ دل با حبیب بود

عشقی حبیب یافت که آن را نظیر نیست

از زیرِ برفِ پیریِ او لاله بر دمید

هرگه ز باغ دل بدمد لاله، دیر نیست

جان را به راه دیدن محبوب داد و گفت

هرکس نه پیش چشم تو میرد بصیر نیست

در بیشه های سبزِ وفا شیرِ سرخ بود

رهرو اگر حبیب نباشد دلیر نیست

از صولتی که در نگه آن دلیر بود

در لرزه می فتاد و گر جانِ شیر بود

▪ بند ششم/ حضرت علی اصغر(ع)

چون موج روی دست پدر پیچ و تاب داشت

وز نازکی، تنی به صفای حباب داشت

چون سوره های کوچک قرآن ظریف بود

هرچند، او فضیلتِ امّ الکتاب داشت

چون ساقه های تازة ریواس، تُرد بود

از تشنگی اگرچه بسی التهاب داشت

از بس که در زلالیِ خود، محو گشته بود

گویی خیال بود و تنی از سراب داشت

لبخند، سایه ای گذرا بود بر لبش

با آن که بسته بود دو چشمان و خواب داشت

یک جا سه پاسخ از لبِ خاری شنیده بود

آن غنچه لیک فرصتِ یک انتخاب داشت

خونش پدر به جانب افلاک می فشاند

گویی به هدیه دادنِ آن گل، شتاب داشت

خورشید، در شفق شرری سرخ گون گرفت

یعنی که راهِ شیریِ او، رنگِ خون گرفت

▪ بند هفتم/ حضرت قاسم بن حسن(ع)

آن چهرِ بر فروخته، ماهِ تمام بود

نو رُسته بود لیک چوگل سرخ فام بود

هم چون بنفشة طَبَری تُرد و تازه بود

چون میوه های نورسِ ناچیده خام بود

قدّش کمی ز قامتِ شمشیر، بیشتر

گویی چو ذوالفقارِ علی در نیام بود

گرما اگرچه شعله کش اما به روی او

چون بازتابِ شعله به روی رُخام بود

چون سیبِ اوفتاده ز شاخه درون آب

غرقِ عَرَق دو گونة آن گل، مُدام بود

چشمانِ او دو گوهرِ تابان و بی قرار

در جستجویِ رخصتِ جنگ از امام بود

آخِر اجازه یافت که جان را فدا کند

وین رخصت از نگاه عمو، بی کلام بود

بَرجَست بر بُراق و به معراجِ خون شتافت

میدان، پلی به جانبِ دارالسّلام بود

یک بندِ پای پوش، از او برنبسته ماند

وین خود برای نسل جوان یک پیام بود:

قاسم ز شوقِ وصل، سرازپا نمی شناخت

بی شوقِ حق، مناسک دل، ناتمام بود

شیرین تر است از عسل ار مرگ، آبروست

زهر است زندگی اگرت بندگی در اوست

▪ بند هشتم/ حضرت علی اکبر(ع)

گرما در اوج بود و هوا شعله می کشید

حتّی نفس ز سینه به لب ها نمی رسید

جوشن به بر چو آتش سوزنده داغ بود

گویی عرق ز گونة خورشید می چکید

در سوی خصم جنگلی از تیغ و نیزه تیز

وز سوی دوست، یوسفی از مصر می رسید

چشمان آهوانة او با نگاهِ شیر

رخ چون شکوفه سرخ و لب از تشنگی سپید

گویی که از سیاوش و رستم خدایِ وی

زیبایی و شکوه، در او با هم آفرید

می رفت و دیدگانِ پدر بود سویِ او

کی می توان که از جگرِ خویش، دل بُرید

بر اسبِ چون بُراق، به میدان چو برق رفت

زان تیغِ حیدری، سپهِ خیبری، رمید

شد مات از رخِ شه و آن اسب پیلوار

هم لشگرِ پیاده و هم لشگرِ سوار

▪ بند نهم/ عقیلة بنی هاشم، حضرت زینب(س)

زینب چو کوه صولت و چون مه جمال داشت

یک بیشه شیر بود که روحِ غزال داشت

یک سینة نحیف و شکیب هزار داغ؟

غم، از شُکُوهِ غم شکنش، انفعال داشت

گاهی به آسمان نگه از درد می فکند

گویی ز روزگار، هزاران سؤال داشت

خورشید را چو خنجر کین سر برید، ماه

در خیمة شفق چه بگویم چه حال داشت

خورشیدِ او ز نیزه برآورده بود سر

آن دم که روز، روی به سویِ زوال داشت

سهل است آتشی که ز دل می کشید سر

با خیمه چون کند که سَرِ اشتعال داشت

عرفان، به پای رفعتِ او بوسه می نهاد

بر شانه های عزم، ستون از جلال داشت

زینب، شُکُوه بود، زنی بی سُتوه بود

زن بود و هم ترازِ دل و دستِ کوه بود

▪ بند دهم/ حضرت ابوالفضل(ع)

آن چشم ها که شرم در آن، ناگزیر بود

تصویری از حماسه درونِ حریر بود

در نینوا، درخششِ آن چهرِ پرفروغ

چون رویش ستاره، کنارِ کویر بود

وان پرتو ملایم و مهتابیِ وقار

در چهره ای چو هالة ماه مُنیر بود

تاریخ شاهد است که آن شهسوار عشق

آزاده ای به عشقِ برادر اسیر، بود

با مشک، تشنه کام برون آمد از فرات

سیراب شد ولیک ز بارانِ تیر بود

انصاف را که خصم زبون در مصافِ او

حتّی برای دشمنیِ وی، حقیر بود

می تاخت او به دشمن و من بر لبم شکُفت

اندیشه ای که پیشترم در ضمیر بود:

آغازِ سرفرازیِ گودالِ کربلا

در ژرفنا و گودیِ روز غدیر بود

خون وفا به تیغ جفا ریخت بر زمین

وان تشنگی که ماند به جا، بی نظیر بود

با این زبان چگونه تو را می توان سرود

بی بال کی توان که به معراج پرگشود

▪ بند یازدهم/ حضرت سیدالساجدین(ع)

آری، به روز واقعه بیمار بوده ای

اما ذخیره بهر دل یار بوده ای

با امر حق به فاجعه نزدیک مانده ای

دور از نگاه تیرة اغیار بوده ای

در آن سبک بدن تب سنگین چه کرده بود

کزآن شبانه روز گران بار بوده ای

ماندی، وز آن امامت حق زنده ماند و باز

در هر نفس شهید به تکرار بوده ای

در کربلا شگرف ترین کار کرده ای

در کربلا غریب ترین یار بوده ای

هم سرخی شهادت خورشید دیده ای

هم چون شفق طلیعة خونبار بوده ای

هم مَحمِلِ شکیبِ ره عشق گشته ای

هم هودج تحمّلِ دشوار بوده ای

در کربلا تو آن سخنِ ناشنیده ای

کآویز گوش خلق به ادوار بوده ای

آن روز خور به خیمه رخ خود نهفته بود

خورشید دیگری به دل خیمه خفته بود

▪ بند دوازدهم/ سالار شهیدان

از بادة نگه دلِ ما را خراب کن

بر تاک مانده ایم، تو ما را شراب کن

لبریز بادة نگه توست خُمِّ دهر

ما را به یک صُراحیِ دیگر، خراب کن

بگشای طُرّه ای ز سَرِ زلفِ مُشکبار

کارِ جهان رها ز تبِ پیچ و تاب کن

ای پرسشِ نخستِ خداوند از جهان

وی پاسخِ هماره، تو عزمِ جواب کن

طنبورِ روزگار زَنَد نغمه ناصواب

ای پنجة درست، تو آن را صواب کن

وان را که نشنود ز سَرِ نی نوایِ حق

با نغمة تلاوتِ قرآن، مُجاب کن

ای دل به آستان حسینی رهی بجوی

«دورِ فلک درنگ ندارد، شتاب کن!»

عمری به نحوِ می زدگان صرفِ خواب شد

بُنیانِ ما ز ریزشِ وِجدان، خراب شد

▪ بند سیزدهم/ سالار شهیدان

شوق تو بهر وصل، صبوری گداز بود

در اوج با لهیبِ دلت هم تراز بود

یک لحظه تا وصال دگر بیشتر نماند

اما به چشمِ شوقِ تو، عمری دراز بود

از جان چو دست شستی و کردی ز خون وضو

محراب قتل گاه تو هم در نماز بود

آن دم که بر گلوی تو خنجر کشید خصم

روحِ تو در کشاکشِ راز و نیاز بود

لب های تو که غرقة خون بود از جفا

با دوست از وفا همه در رمز و راز بود

دشمن به کشتن تو کمر بسته بود، لیک

درهای آسمان همه روی تو باز بود

هر زخمِ تیر، شورِ جدا داشت در تَنَت

کز زخمه های راه عراق و حجاز بود

ای چهره ات ز طلعت گل دلنوازتر

روح تو از شُکوه قُلل سرفرازتر

▪ بند چهاردم/ ما و سالار شهیدان(ع)۱

گویی ز خُمِّ مِهرِ تو، لب تر نکرده ایم

این باده را نخورده و باور نکرده ایم

مردافکن است بادة مِهرِ تو، لیک ما

زین باده هیچ گاه به ساغر نکرده ایم

جز مُهر و گِل که بر سَر و بَر جبهه سٌوده ایم

خاکی دگر ز کویِ تو بر سر نکرده ایم

در عشق، از صُوَر به معانی نرفته ایم

در مِهر کارِ میثم و قنبر نکرده ایم

خود را فریفتیم بدین دل خوشی که ما

بی حرمتی به پورِ پیمبر نکرده ایم

رگ های ما ز خون تو خالی است وین شگفت

یک سطر ما ز خون تو از بر نکرده ایم

یک عمر همچو ابر به سوگت گریستیم

یک لحظه با حماسة تو سر نکرده ایم

کارِ حماسة تو گُلِ آفرینش است

تا رستخیز خونِ تو سرمشقِ بینش است

▪ بند پانزدهم/ ما و سالار شهیدان(ع)۲

شرمنده ایم، لیک به لطفت امیدوار

چون خار مانده ایم به ساقِ گل، ای بهار

تنها نه هیچ مان ثمری نیست بهرِ دوست

دستِ تهی به سوی تو داریم چون چنار

ما چون زمینِ تشنه، تو ابر کرامتی

بر تشنگان ز ابرِ کرامت نَمی ببار

چون جویبار، ذکرِ تو بر لب، روان شدیم

جز سویِ تو کجا رَوَد ای بحر، جویبار

ای آفتاب پرتوی از مِهر برفروز

کز دودمانِ سایه بود روز و روزگار

تنها شهید، طعمِ تو با جان چشیده است

ای بادة الهیِ خوشخوارِ خوشگوار

ما دُردنوشِ خاک نشینِ رهِ توئیم

یک جُرعه، کن به خاک نشینانِ خود، نثار

آیینه های دل ز گُنه پُر غبار شد

شاید ز سوگ تو بتوان شست این غبار

دست توسّلی که به سوی تو آوریم

از دامنِ بلند خود ای دوست برمدار

لایق نه ایم لیک از این در کجا رویم

بهتر همان که باز سوی کربلا رویم

استاد سید علی موسوی گرمارودی
سورۀ مهر ( www.iricap.com )
شعرعاشورا
دریافت مقاله ثبت مقاله آفتاب من چاپ بازگشت
بادها خبر از تغییر فصل می‌دهند
نگاهی گذرا به جوایز ادبی ایران
۲۵ آبان ۱۳۸۸
دفتر شعر
آدمیان شاید در هیچ زمانی به اندازه زمان ما به شعر نیاز نداشته‌اند و طرفه اینکه هرگز شعر را مثل اکنونیان با نگاه تخفیف نمی‌نگریستند.
۲۵ آبان ۱۳۸۸
ستایش محض
گرایش شاعران جوان ایران به شعر آیینی‌، گرایشی است نیکو و بابرکت و حتی تا حدّی غیرقابل پیش‌بینی‌.
۲۵ آبان ۱۳۸۸
شوق تکامل
طی چند سال اخیر گرایش شاعران جوان به سرودن شعرهایی مذهبی با رویکردی امروزی افزایش یافته است. طبیعتاً وقتی گرایش به نوشتن و سرودن در موضوعی خاص تبدیل به بسامد می‌شود، باید به دنبال یک «دغدغة مشترک» گشت.
۲۵ آبان ۱۳۸۸
شعر مذهبی بایدها و نبایدها
کسانی که نگرشی وسیع‌تر دارند، حوزة مضامین شعر مذهبی را گسترده‌تر در نظر می‌گیرند و شعرهایی را که دربارة مناسبت‌های مذهبی و فرایض دینی است نیز در این محدوده جای می‌دهند و البته گاه نیز شعرهایی را که به طور مشخّص در دفاع از اعتقادات مذهبی و بیان و شرح معارف دین …
۲۵ آبان ۱۳۸۸
مرگ فجیع موتور سوار
مرگ فجیع موتور سوار
خودكشی بی‌نتیجه زن جوان در مشهد
خودكشی بی‌نتیجه زن جوان در مشهد
شرط فرمانده سپاه ولی امر برای بازگشت خاتمی به عرصه سیاست
شرط فرمانده سپاه ولی امر برای بازگشت خاتمی به عرصه سیاست
چگونه کارمند خوش پوشی باشیم؟
چگونه کارمند خوش پوشی باشیم؟
بازیگر ارباب حلقه ها بخاطر آزار و اذیت همسر سابقش دستگیر شد !
بازیگر ارباب حلقه ها بخاطر آزار و اذیت همسر سابقش دستگیر شد !
لیدی گاگا بازهم با تظاهرات مردم روبرو شد !
لیدی گاگا بازهم با تظاهرات مردم روبرو شد !
مرگ دونفر تنها به خاطر یك فرغون شن!
مرگ دونفر تنها به خاطر یك فرغون شن!
مذاكرات بغداد چرا به نتیجه نرسید؟
مذاكرات بغداد چرا به نتیجه نرسید؟
یاریس گران بخریم یا ۲۰۶ محبوب؟
یاریس گران بخریم یا ۲۰۶ محبوب؟
آدم‌ها مثل صندوق پست هستند
آدم‌ها مثل صندوق پست هستند
 وبلاگ آفتاب 
معرفی آرشیو موسیقی
شجریان، محمد رضا
 آلبوم انتظار دل
◊  همه می‌خواهند بشریت را عوض کنند ، دریغا که هیچ کس در این اندیشه نیست که خود را عوض کند. تولستوی  ◊