من، کارمند دون پایه ی شهرداری هستم؛ پیک موتوری دفتر ریاست. حقوق ام با خرج و مخارج زند گی ام یِر به یِر نیست، به همین خاطر پیشنهاد مدیرم را برای شغل " مرده شوری" پذیرفتم. کم تر کسی این کار را می کرد. اصلا زیربار نمی رفت. مردم ازترافیک مرده های خود شکایت کرده بودند. اعتراض پشت اعتراض! به همین جهت یک غسال خانه ی اضافی در حومه ی ضلع جنوبی گورستان ساخته شد. مدیر پرسنلی اداره، می گفت :

ـ در این سازمان عریض و طویل، بحران دو مرده شور برای مان معضلی شده است! امان از دست این کارمندان! دائم از کم بود حقوق و مزایای خود می نالند و نزد این و آن گریه و زاری می کنند، اما حاضر نیستند یک قدم برای ترقی خودشان بر دارند. به جای دو متر زبان که فقط آه و ناله را خوب ادا می کند، اگر یک مثقال از فکرشان را به کار می انداختند و همت به خرج می دادند، می توانستند مثل خیلی ها امورات شان را بگذرانند.

خوب ، مرده شوری بهترین حقوق و مزایا را دارد! تازه،می توانند به جز حقوق ماهیانه ، از صاحب مرده هم انعام یا صواب شادی روح اموات، انعام بگیرند و برای خود جداگانه پس انداز کنند! بفرمایید این هم تفنگ، کو آن جرآتی که بتواند شلیک کند ؟

فقط ادعا دارند. آن هم ادعاهایی که کمر خر را می شکند!

آن ها یک زوج درخواست کرده بودند . یک زن برای شستن مُرده های مونث و یک مرد برای جنازه هایی که مذکرند . البته زن و شوهری که کارمند شهرداری هم باشند.

یک روز صبح زود، قبل از آن که آقای رئیس تشریف بیاورند، من کنار دفترش این پا وآن پا می کردم. مثل همیشه تند و سریع آمد. خوش بختانه چند اطلاعیه، مبنی بر روز و ساعت برگزاری جشن واره ی جهانی شدن تمدن ها، از دبیرخانه ی ریاست کل با خودم آورده بودم تا دستورش را برای نصب در تابلو اعلانات ستاد، از ایشان بگیرم. همین را بهانه کردم و داخل اتاق اش شدم.

مرا که دید انگار که به یاد بدهکاری هاش افتاده باشد! از طرفی می خواست شکل و شمایل مدیر بودنش را حفظ کرده باشد، از طرف دیگر دیدن من آن هم اول صبح، ناراحت اش می کرد. درخواست ام را که به او گفتم، نمی دانید چه قدر خوش حال شد! فوری دستور داد دو فنجان چای آوردند! سپس خنده ای از ته دل کرد و گفت:

ـ می دانستم تو یک کارمند نمونه و پر دل و جرأتی. عنصر مهم در زند گی، درآمد پاک و حلال است که بتوانی با آن آبرومندانه امرار معاش کنی. و چه کاری بهتر از این! پیش از هر چیز، به تو گفته باشم، با قبول کردن این کار، مشکل اجاره خانه و هم چنین مساعده هایی که وسط هر ماه درخواست می کنی، دیگر برای همیشه بر طرف خواهد شد.

گفتم :

البته من به بهانه ی همین مزایایی که گفته بودید و صد و بیست ساعت اضافه کاری فیکسی که قول اش را به من و خانم ام داده اید، توانستم با هزار و یک ترفند به همسرم بقبولانم که فقط برای مدت دو سال این کار را تحمل کند.

یک باب خانه ی هفتاد و پنج متری بود که به صورت مجانی به ما تعلق می گرفت. البته این خانه در یک کیلومتری گوشه ی شرقی قبرستان بنا شده بود. دور تا دورش را درختان جوان صنوبر پر کرده بودند. پنجره ی آشپزخانه اش رو به دشتی سرسبز باز می شد، مهم تر از آن پنجره ی اتاق خواب اش بود که از آن می توانستم مردمی را که به مسجد قبرستان داخل یا از آن خارج می شوند، ببینم.

شراره از آشپزخانه ی آن جا خوش اش آمده بود. شاید هم یکی از دلایل قبول کردن اش همین بود. از همان اول ازدواج مان عاشق آشپزخانه ای بود که دور تا دورش را کابینت زده باشند ، با یک فرگاز که بتواند با آن هنر آشپزی اش را به من نشان دهد.

اولش خیلی جر و بحث کردم! راضی نمی شد. حتا یک بار تنها چمدان باقی مانده از جهیزیه اش را بست و هشت روز به شهرستان ، پیش مادر پیرش رفته بود به قهر. مادرش نصیحت اش کرده بود که:

ـ خوشا به سعادتی که نصیب تان شده ! لااقل می توانی از حالا به فکر یک قبر برای من باشی. اصلا، با سابقه ای که شما در آن شهر دارید، می توانید یک قبر خانواده گی را با نصف قیمت بازار، البته برای بعد از عمر طبیعی ، برای خودتان دست و پا کنید.

مرخصی اش تمام شده بود که برگشت . هنوز کاملا راضی نشده بود. گفت:

ـ تو یک زن نیستی که بفهمی من چه می گویم !

به او گفتم:

ـ فک و فامیلی در این جا نداریم تا مسخرمان کنند . تازه ثواب دنیا و آخرت را که دارد هیچ ، از دست لیچار صاحب خانه ها خلاص می شویم . مهم این است که ما هنوز کارمند دولت ایم!»

البته شراره حق داشت. می گفت:

من از فامیل که خجالت نمی کشم، مرده شورشان را ببرند! من از همکاران خودم شرمسارم. اگر بفهمند بعدِ کلی سابقه کار در آبدارخانه ، حالا آمده ام و مرده شوری می کنم، به ما چه می گویند؟

به او گفتم :

این چه فکری ست که می کنی؟ باید برای آینده ی بچه ای که در شکم داری، نقشه بکشی. به همکاران چه ربطی دارد؟ مگر ما در دغل بازی آن ها که در اداره یا بیرون انجام می دهند، دخالتی می کنیم یا این که می خواهیم رفت و آمدی با آن ها داشته باشیم؟ باید از خدا شرمسار باشیم و از بچه ای که خدا به ما می دهد. لااقل تا بچه مان به مدرسه نرفته می توانیم حقوق مان را پس انداز کنیم و برای آینده ی او، خودمان را بچلانیم.

ده روز مرخصی گرفتیم . اول مرداد ماه بود که خانه را از مسؤول ثبت متوفیات شهر تحویل گرفتم. خوشبختانه من و شراره، هیچ کدام از محیط قبرستان نمی ترسیم. هر دوی ما در طول بمب باران جنگ، آن قدر جنازه های جوراجور دیده ایم که محیط این جا برای مان مثل بهشت است ! نمی دانم، گذشت عمر باعث می شود تا قلب آدم ها سنگ شود یا جنازه هایی که ما می شوییم.

بر عکس صحبت های مردم که می گویند شغل مرده شوری آدم را بی احساس و سنگ دل می کند، باید بگویم که این طور نیست . تازه متوجه شده ام همه ی کارمندان به نوعی مرده شورند! روش شستن است که با هم فرق می کند. باید تحمل کرد . این جا مثل عوارضی اتوبان ها است. همه ی آدم ها به اجبار یک روز باید از زیر دستان مرده شور بگذرند. تنها نارحتی من این است که نتوانسته ام به قولی که به همسرم داده ام، عمل کنم.

قرار بود مدت دو سال این جا بمانیم ، اما اکنون پسرمان چهار سال اش را تمام کرده. شراره اعتراضی نمی کند. شاید به خاطر صنوبرهایی ست که به آن ها عادت کرده است ! تصمیم دارم تا در کنار مسجد قبرستان ، دکه ی سیگارفروشی راه بیندازم. شاید کمک خرج مان باشد. در این جا سیگارفروشی درآمد خوبی دارد. به فکر دو سال دیگری هستم که بچه مان باید برود مدرسه. شراره می گوید:

اگر قسمت ما شد و دوباره برگشتیم توی شهر، یکی از همین درخت های صنوبر را با خودم می برم تا در حیاط خانه مان بکارم .