Locked دریافت Toolbar آفتاب
مقالات فرهنگی و هنری ادبیات و شعر نگاهی به مجموعه شعر «ما نبودیم»٬ سروده مسعود جوزی
۵ اسفند ۱۳۸۶
  ◊   دفعات نمایش : ۵۷۵        Sunday, Feb 24, 2008
نگاهی به مجموعه شعر «ما نبودیم»٬ سروده مسعود جوزی
چیزی که در نگاه اول به مجموعه «مانبودیم» به چشم می آید این است که شعرهای این مجموعه زیاد شهری نشده اند و شاعر در تصویرهایی که برای طرح دقایق شعری می آفریند یا دست به دامان طبیعت وعناصرآن می شود یا از پدیده ها و عناصری استفاده می کند که جلوه ای شهری شده ندارند و سادگی و معصومیت شان را به شعر می بخشند
نگاهی به مجموعه شعر «ما نبودیم»٬ سروده مسعود جوزی

چیزی که در نگاه اول به مجموعه «مانبودیم» به چشم می آید این است که شعرهای این مجموعه زیاد شهری نشده اند و شاعر در تصویرهایی که برای طرح دقایق شعری می آفریند یا دست به دامان طبیعت وعناصرآن می شود یا از پدیده ها و عناصری استفاده می کند که جلوه ای شهری شده ندارند و سادگی و معصومیت شان را به شعر می بخشند:

«شب همه در خوابند

من بیدارم و

ماه

محبوبه ی شب

جیرجیرک آوازخوان»

(شب/صفحه۴۷)

شاعر در این شعرها به دنبال روایتی ساده از پدیده ها یا در روایتی از پدیده های ساده است تا چیزی که در آن هاست و سئوال برانگیز است کشف کند. و یا شاید از هر چیز ساده معمایی می آفریند که نشان دهد هر چیزی در زندگی جلوه ای دارد که باید به آن نگریست و تأمل کرد. که باید به خود برگشت و اندیشید:

«همیشه باران با همین قطره ها آغاز می شود

با همین اولین قطره ها

که بر بام می خورد و

می فهمی

چیزی نو

چیزی یکسره متفاوت با تمام تجربه های زمین

در حرکت است.»

(باز باران/صفحه۸۶)

شاعر با آرامشی که در خود می بیند به پیش می رود و با سکوتی که به همراه دارد راوی نگاه های پنهان زندگی می شود. او راوی روایت هایی ست که یا خاطره ای را زنده می کنند یا با تصویر سازی های قدرتمند به پیدایش خاطره های مجازی و موازی در (و با) ذهن مخاطب منجر می شوند.

شاعر در این مجموعه تلاش می کند ما را به این مسئله توجه دهد که چگونه اسیر حرکت تکرار و روزمرگی شده و از توجه و اندیشیدن به پیرامونمان غافل مانده ایم:

«مگر این خانه در خیابان گم شده است

که تو پیدایت نمی شود

مثل بهار؟»

(نکند نمی آیی؟/صفحه۱۱۵)

حضور پر رنگ زندگی در سراسر کتاب نشان از جهان بینی قوی یی ست که بستر شعرها می شود و نگاهی عاشقانه و پرسشگر را در تمام شعرها به اشتراک می گذارد. با خواندن این شعرها به نظر می رسد یک راوی ست که همه شعرها را روایت می کند.

راوی یی که از شعری بیرون می آید و وارد شعری دیگر می شود و در این آمدن و رفتن آرامشی را به مخاطب منتقل می کند که حتا در شعر ِ خاطره های تلخ نیز مخاطب با فضاهای تیره مواجه نمی شود. اما احساس می کند با راوی یی رو به روست که به شدت دچار تنهایی ست. تنهایی خود خواسته نخواسته ای که به جریان اندیشه در شعرهای مجموعه و عمیق شدن مخاطب می انجامد.

انتخاب بیان و زبان ساده از خصوصیات دیگر این مجموعه است که با حرکتی ظریف و آرام گویی آرامش یک زندگی ساده را تداعی می کند. در این شعرها روابط نامرئی محیطی ست که بر وجود شاعر تاثیر گذاشته و ارزش شعر می شود و زبان متناسب با آن و جزئی از آن در جریان شعر انعطاف می گیرد و به شعر جان می دهد:

«سیبی برآب رفت

و دستانم

«برگرد!»

با دستانی نه سیب

که آب

شاید همین که آب...»

(و سیب .../صفحه۱۰۳)

«نکند با بهار می آیی؟

نکند با بهار

رفته ای و نمی آیی؟»

(نکند نمی آیی؟/صفحه۱۱۵)

دراین نمونه ها و نمونه های دیگر مشخص است که شاعر با تکیه بر عنصر زبان و توجه به موسیقی بیرونی و درونی شعر هر دو موفق به خلق شعرهای درخشانی شده است:

«حرف ها در گلویم خاک می خورند

گوشه ای بنشینم و

چیزی بنویسم:

این همه برگ

این همه خاکستر.»

(شعر۲/صفحه۱۸)

«زنگ ساعت

آونگ لحظه های مان کرده است

دیر شد

دروغ نیست

سردی ِ شبانه گذشت

صبح شد

بهانه گذشت.»

(صبح گاه/صفحه۱۹)

شاعر در شعر اول گذر عمر و بی خبری ما را به تصویر می کشد و درشعر دوم بعد از سطر «آونگ لحظه ها» به بهترین شکل توانسته در سطرهای بعدی با استفاده از ظرفیت زبان صدای آونگ را به طنین در آورد. (دیر شد دینگ / دروغ نیست دانگ / صبح شد دینگ / بهانه گذشت دانگ)

همانطور که می بینید شاعر توانسته موسیقی اطرافش را در شعرش جاری کند که این مقدور نیست مگر با در هم تنیده شدن موسیقی و تصویر در زبان به وسیله خیال شاعرانه.

به طور کلی می توان گفت شاعر این مجموعه یا با دقت بر حالات خاص شاعرانه اش یا به کمک تمرکز بر خاطراتش و یا با پی ریزی داستانی در ذهن سعی در خلق شعر دارد که معمولا در شعرهای از نوع سوم مثل «دیدار جن» (صفحه۷۳) یا چندان موفق نیست یا اصلا به شعر نمی رسد مثل «میهمانی ایرانی» (صفحه۱۱۱) یا مثل «آرمان زدایی»

(صفحه۷۱) که به سخره گرفتن کج فهمی های پسامدرنی ست و یا مثلا مثل «چهارشنبه سوری» (صفحه۲۸) که توصیف صرف مراسم چهارشنبه سوری ست و نه چیز دیگر.

ازاین ضعف ها می توان مثال های دیگری آورد و ایرادهایی بر«ما نبودیم» گرفت٬ اما نمی توان به راحتی از کنار حس زیبایی شناسی یی که به مخاطب منتقل می کند گذشت و دنیای لطیفش را مثل بهار! نادیده گرفت.

خیام ظهیری
سایت ادبی عروض
دریافت مقاله ثبت مقاله آفتاب من چاپ بازگشت
منافع ایالات‌متحده در برخورد با فعالیت‌های هسته‌ای ایران
اهمیت دسترسی به انرژی هسته‌ای و کاربردهای گوناگون آن، پافشاری پایدار ایران در رسیدن به این فن‌‌آوری، تلاشهای مداوم ایالات‌متحده در جلوگیری از ادامه فعالیتهای هسته‌ای ایران و نگاه از منظر سیاست‌خارجی آمریکا به این فرایند در رابطه با ایران و همچنین مستمر …
۱ اسفند ۱۳۸۶
اکونومیست: ایران برده است؟
اسرائیل که در زمان شدت یافتن فشارها بر ایران مایل نبود چیز زیادی درباره توانایی هسته ای خود بگوید حالا به عمد از دامنه شک و تردیدها درباره زرادخانه هسته ای خود که زمانی بحث علنی درباره آن موضوعی تابو تلقی می شد کاسته است.
۱۷ بهمن ۱۳۸۶
مسیر غیر قابل بازگشت
پس از استفاده آمریکا از بمب اتمی درهیروشیما و ناکازاکی و همچنین قدرت روزافزون شوروی ایالات متحده برای ترمیم چهره خود و همچنین حفظ کمربند آهنی در پیشروی کمونیسم شوروی طرح هسته‌ ای شدن ایران را مطرح کرد.
۱۳ بهمن ۱۳۸۶
تاریخچه و چارچوبهای فعالیت هسته‌ای‌ ایران
ایران همیشه اعلام داشته است که هدف از پی‌گیری فعالیت‌های هسته‌ای استفاده صلح‌آمیز و علمی از این فن‌آوری است. این در حالی است که برخی از قدرتهای غربی و در رأس آنها ایالات‌متحده با متهم کردن ایران به بنیاد‌گرایی و حمایت از رادیکالهای جهانی هدف ایران از فعالیت‌های …
۱۲ بهمن ۱۳۸۶
ذرت و سیم خاردار
نگاهی متفاوت به چالش هسته‌ای ایران و آمریکا ...
۱۰ بهمن ۱۳۸۶
زورگیر تبهكار را شناسایی كنید
زورگیر تبهكار را شناسایی كنید
متجاوز به عنف با پوشش كنتورنویس در مرند دستگیر شد
متجاوز به عنف با پوشش كنتورنویس در مرند دستگیر شد
سـردرد بعـد از بستـنی، سکسـکه بعـد از ناهـار!
سـردرد بعـد از بستـنی، سکسـکه بعـد از ناهـار!
چگونه ترس فرزندمان را بریزیم؟
چگونه ترس فرزندمان را بریزیم؟
حال رضا روبه بهبود است
حال رضا روبه بهبود است
دلیل و درمان گردن درد
دلیل و درمان گردن درد
ناصر ممدوح از دوبله "سقوط آزاد" خبرداد
ناصر ممدوح از دوبله "سقوط آزاد" خبرداد
فقر، دخترفروشی را رقم زد
فقر، دخترفروشی را رقم زد
دست‌های پشت‌پرده افزایش نیافتن حقوق كارمندان
دست‌های پشت‌پرده افزایش نیافتن حقوق كارمندان
استقلالی ها در هواپیما حبس شدند!
استقلالی ها در هواپیما حبس شدند!
 وبلاگ آفتاب 
معرفی آرشیو موسیقی
مهاجر، شهرام
 آلبوم عاشقی
◊  آدمی ساخته افکار خویش است، فردا همان خواهد شد که امروز می‌اندیشیده است. موریس مترلینگ  ◊