|
در آغاز نهضت اسلامی ، به كمك نویسندگان سرشناس و متعهد مسلمان به تأسیس مركزی به نام «كانون فرهنگی نهضت اسلامی» اقدام كرد.در مدت مسئولیت او حدود ۳۰۰ هنرجو در رشته های سینما، عكاسی ، تئاتر، نقاشی ، گرافیك ، شعر و داستان ، در آن مركز پرورش یافتند كه بعداً از دست اندركاران و مسئولان فرهنگی و هنری انقلاب شدند. طاهره صفارزاده پس از انقلاب از سوی همكاران خود در دانشگاه شهید بهشتی به عنوان رئیس دانشگاه و نیز رئیس دانشكده ادبیات انتخاب شد.همزمان با سرپرستی دانشكده ادبیات «طرح بازآموزی دبیران» را به اجرا درآورد.در سال ۵۹ به دنبال نشر مقالات انتقادی او درباره آموزش زبان های خارجی در ایران از سوی ستاد انقلاب فرهنگی برای مسئولیت برنامه ریزی زبان های خارجی از او دعوت به عمل آمد.در این مسئولیت با همكاری استادان باتجربه تغییرات مفیدی در برنامه ها پدید آورد و پیرو طرحی كه از سوی او تقدیم ستاد انقلاب فرهنگی شد و به تصویب رسید برای نخستین بار برای كلیه رشته های علمی دانشگاه ها كتاب به زبان های انگلیسی ، فرانسه ، آلمانی و روسی تألیف شد كه این امر در آموزش علوم و پژوهش های علمی در سال های بعد از انقلاب بسیار مؤثر بوده است .وی حدود ۱۶ سال سرپرست اجرایی طرح بود و ۱۲ سال از آن مدت را علاوه بر سرپرستی به ویراستاری متون علمی برای كتابهای زبان تخصصی مشهور به كتابهای «سمت» فعالیت مؤثر داشت .
۳۶ عنوان از آن كتابها برخوردار از ویراستاری دكتر طاهره صفارزاده است . خانه نشینی سوم در پایان این خدمت، به پرداختن تمام وقت به ترجمه قرآن حكیم به زبان های فارسی و انگلیسی انجامید.او از این خانه نشینی ها و فراغت های ناخواسته همواره به عنوان الطاف بزرگ الهی یاد كرده و خداوند را سپاس گفته است. صفارزاده تئوری ها و فكرهای ارزنده ای در زمینه نقد ادبی ، نقد ترجمه و «ترجمه تخصصی » به جامعه ادبی و علمی عرضه كرده است .تئوری «ترجمه تخصصی» كه تأثیر آن توفیق در آموختن رشته های مختلف علمی به سبب تمركز ذهن بر روی واژگان تخصصی است ، به تأیید متخصصان مغز و اعصاب رسیده است .تمرین های «معادل یابی واژگان تخصصی» به منظور تأمین هدف آموزشی ذكر شده كه از سوی مؤلفان در تمامی كتابهای زبان تخصصی گنجانده شده است .در «فستیوال بین المللی داكا»در سال ۶۷ وی به عنوان یكی از ۵ عضو بنیانگذار كمیته ترجمه آسیا برگزیده شد .رئیس فستیوال درباره این انتخاب می گوید : «ما معتقدیم كه یك نفر در این سر دنیا از علم ترجمه حرف زده و اصولی عرضه كرده و آن یك نفر خانم طاهره صفارزاده است .».نظر او درباره ترجمه های قرآن كریم این است كه: باید رسم ترجمه تحت اللفظی به كلی منسوخ شود.دریغ است كه بیش از ۹۰ درصد مردم ما صرفاً به واسطه نبود رغبت به ترجمه های لفظ به لفظ و نامفهوم از شناخت كتاب و كلام الهی محروم باشند.ترجمه كلمه در برابر كلمه شیوه ای قرون وسطایی و متأثر از عقیده حفظ قداست لفظ بر معنا در ترجمه های آغازین تورات و انجیل است .بعد از رنسانس وضع به تدریج رو به تعدیل رفته است .دكتر صفارزاده در سال ۷۱ از سوی وزارت علوم و آموزش عالی «استاد نمونه» اعلام گردید و در سال ۸۰ پس از انتشار ترجمه «قرآن حكیم» به افتخار عنوان «خادم القرآن » نایل شد.در زمان همكاری با فرهنگستان زبان و ادب فارسی طرح تهیه «فرهنگ های تخصصی » وی كه با ضوابط علمی و پیشنهادهای جدید تدوین شده، به تصویب رسید و مورد بهره برداری اهل علم قرار گرفت .
«سیمین دانشور» می گوید: «من با خواندن ترجمه صفارزاده معنای قرآن مجید را آن طور كه باید، فهمیدم.»خانم ماسترز استاد علوم قرآنی از انگلستان هم می گفت: «۲۰ سال است به دنبال چنین ترجمه ای به انگلیسی می گردم.» از ویژگی های ترجمه قرآن كریم یكی این است كه تحت اللفظی نیست، حتی جایی فعل ماضی در آیه به كار رفته اما موضوع در زبان فارسی دارای مفهوم مداومت و قاعده كلی است ، در چنین موردی مضارع ترجمه شده است ودر زیرنویس هم توضیح آمده است.ویژگی دیگر این كه برای نخستین بار نام های خداوند (اسمأالحسنی ) در ارتباط با مضامین آیات ترجمه شده اند، همانگونه كه در كتاب «ترجمه مفاهیم بنیادی قرآن مجید» شرح داده شده است این پیوند مقصد آیاتی كه مزین با نام های خداوند هستند با نتیجه گیری شاخصی كه در آیه اراده فرموده شده نائل می شوند.ویژگی دیگر این كه در هر دو زبان فارسی و انگلیسی ارتباط آیات با علامات نقطه گذاری حفظ شده زیرا گاهی چند آیه دنبال هم یك موضوع را كامل می كنند و در زبان انگلیسی خواننده تصور می كند با نقطه در پایان آیه معنی تمام شده است .همچنین با استفاده از دانستنی های تفسیری هر جا كه به درك مطلب برای خواننده كمك می شده به تعمیم معنی و توضیح پرداخته است .وی در كتاب «ترجمه مفاهیم بنیادی قرآن مجید» به كشف یكی از كاستی های مهم ترجمه های فارسی و انگلیسی یعنی مرتبط نبودن نام های خداوند (اسماءُ الحسنی ) با آیات قرآن دست یافته است.این برخورد علمی او را برانگیخت كه به خدمت ترجمه قرآن به دو زبان انگلیسی و فارسی همّت گمارد.قرآن حكیم حاصل ۲۷ سال مطالعه قرآن مجید، آموختن زبان عربی و تحقیق و یادداشت برداری از تفاسیر و منابع قرآنی است كه از رجوع به كلام الهی برای كاربرد در شعر شروع شد و با ترجمه آن به دو زبان پایان گرفت .شرح این توفیق در مقدمه كتاب «ترجمه مفاهیم بنیادی قرآن مجید»و نیز دو مقدمه فارسی و انگلیسی «قرآن حكیم» آمده است. طاهره صفارزاده در ماه مارس ۲۰۰۶ همزمان با برپایی جشن روز جهانی زن ، از سوی سازمان نویسندگان آفریقا و آسیا (Asian Afro Writersش Organization) به عنوان شاعر مبارز و زن نخبه و دانشمند مسلمان برگزیده شد.
در بخشی از نامه این سازمان آمده است: «از آنجا كه دكتر طاهره صفارزاده ـ شاعر و نویسنده برجسته ایرانی ـ مبارزی بزرگ و نمونه والای یك زن دانشمند و افتخارآفرین مسلمان است، این سازمان ایشان را به پاس سابقه طولانی مبارزه و كوشش های علمی گسترده به عنوان شخصیت برگزیده سال جاری انتخاب كرده است.تاكنون علاوه بر مقالات و مصاحبه های علمی و اجتماعی از طاهره صفارزاده بیش از ۱۴ مجموعه شعر و ۱۰ كتاب ترجمه یا درباره نقد ترجمه در زمینه های ادبیات ، علوم، علوم قرآنی و حدیث منتشر شده وگزیده سروده های او به زبان های گوناگون جهان ترجمه شده اند. وی هم اكنون فقط كار تحقیقی و پژوهشی انجام می دهد البته چندین مجموعه شعر را هم برای تجدید چاپ آماده كرده است.سال ها است كه به كار شعر مشغول است و آنچه می خوانید از شعرهای قدیمی تر او است. شعرهایی كه از آتش زیر خاكستر وروزهای مقاومت خبر می دهند:
از درد همجواری از كتاب «دیوار صبح »:
وقتی كه صاعقه می بارد
از هر سو
چگونه اغتشاش الفبا را
به نظم درآرم
حروف ذهن
پراكنده است
ما زیر این همه آوار مانده ایم
آوار همجواری نادانان
آوار همجواری بی باوران
آوار همجواری بدخواهان
ما ساكنان واقعه بغضیم
ای نبض های ساكت
و ای شقیقه های شكسته
ما دل شكسته ایم
ما بازماندگان
این استخوان كوفته
این درد استخوان
از جبر همجواری بی باوران
ما را كنار خاك نشانده
شما بلندتر از پروازید
شما خود پروازید
و ما در زیر این همه آوار
فلج شدیم و زمینگیر
وقتی كه صاعقه می بارد
در اغتشاش الفبای درد
حروف ذهن پراكنده است
چگونه بنویسم
چگونه بنویسم
مرداد ۶۱ |