رمضان رضایی ، چهل سال است که می بافد. چهل سال است که هر روز ساعت چهار و نیم صبح از خواب بیدار می شود. به زبان خودش " گف و گپ" بیهوده ندارد. مرد کار است و اعتقاداتش به مردانگی و راستی در کار متجلی می شود.

گردشگران یزد، هر آنگاه به محله فهادان، حوالی مسجد جامع رفته باشند کارگاه شعربافی پیرمرد را به یاد دارند. می گوید که کارگاه مال او نیست. کارگر است. "صاحب اینجا آدم خوبی بود، ماندم". به همین سادگی.

صاحب آنجا، آقای خجسته دو ماه پیش فوت کرد. فرزندان هیچکدام کاری به کارگاه ندارند. ملک دارند، می فروشند ، می روند خارج.

هر روز صبح با موتور می آورندش آنجا. سکویی هست که داری به یادگار روزگار پرتلاطم کارگاه، هنوز بربالای آن جای دارد. هر روز صبح روی سکو می نشیند و چای می خورد.

هر بار هم میهمانی دارد. یک روز سفیر انگلیس، یک روز سفیر سوریه،" آقای مهندس باستان". یک روز هم من. هر روز پذیرای کسی است، با دل باز... می گوید: "فردا صبح که من بمیرم این صنعت هم می میرد." آقای مهندس باستان آمد دید خیلی ناراحت شد. گفت چرا کسی نمی آید یاد بگیرد؟ گفتم یکیش پسر خودت. بفرست از فردا بیاید. مزد هم نمیخوام. یادش می دهم. رفت که بیاید".

می گوید:" گران است. هر یک کارگری روزی سه تومان (۳۰۰۰ تومان) برای کارگاه خرج برمی دارد. کی بدهد؟"

می گوید که در روزگار رونق، کارگاه ۱۱ ۱۲ تا آدم داشت. دارهای خاک گرفته چهارتایی بودند. یکی هم که برپاست و او هنوز می بافد.

در کنار سکویی که بساط چای و سماور پهن است، داریست با بقیه متفاوت. می پرسم. می گوید: ترمه بافی است. می پرسم می بافد؟ می گوید"گران است. گزی ۶۰۰۰ تومان تمام می شود. خریدار ندارد. روزی هم نیم وجب بالا می آید".

چندین بار تکرار می کند: "جوانان قدر زمان را نمی دانند". یاد درس های مدیریت زمان آن ور آب می افتم و تاکید زیاد بر استفاده بهینه از زمان در مباحث مدیریتی.

"پای منقل به گف و گپ بیهوده می نشینند. در قدیم فقط ارباب ها تریاک می کشیدند. آنهم می کشیدند و پا می شدند می رفتند پی کارشان. نه اینکه مانند امروزی ها وقت را به بطالت بگذرانند." "چشم و هم چشمی پدر مردم را در آورده خانم!" "خانمها ساعت ها طول می دهند که تا خود را بیارایند و بیایند بیرون. قدر زمان را نمی دانند. اینجا کار کردن حرمت ندارد. ملت های دیگر هم کار می کنند و این همه دک و پز ندارند که." با این حرف خودش را برانداز می کنم. پیژامایی که به جهت الزام کار بر تن دارد و زانوان ناتوان. پیراهن، پولیور و جلیقه تمیزی که زنجیر ساعت جیبی اش آن را آراسته. کارگری که چهل سال است شعرباف بوده و چنان صلابت توام با نجابتی از سکناتش تراوش می کند که تو را به احترام وا می دارد.

از زندگیم می پرسد. می گویم که بعد از سال ها خارج بودن بازگشته ام. آمده ام که بمانم و کار کنم. می گوید: ارزش تو خیلی بالاست. شکننده برمی خیزد. تکیه اش عصایی ست و چنان روی آن تاب می خورد که دوربین در دست و دل با هراس بدنبالش می روم. از سکو پایین می رود پشت دار جای می گیرد. چشمانش می درخشد. اخم می کند و با چنان دقتی گره ها را می کاود تا مطمئن شود. آن پاهای ناتوان و دستان لرزان به اسطقسی۱ می رسند دیدنی. تق و تق منظم وآهنگین کارگاه را پر می کند. سر بر می گرداند و لبخندی به مهر می زند که خنکای صفای آن را حس می کنی. عادت دارد. می آیند و عکس می گیرند و می روند. می آید تا به من بگوید که کدام پارچه و چه رنگ را بردارم. لحظه آخر می گوید که باز هم به سراغش بروم. از ته دل می گوید. وعده دیدار بعد سوزی به دلم می نشاند که با خود به تهران آوردم.

● کوتاه درباره شعر بافی

شعر درلغت به معنی موی انسان یا حیوان است و در بافندگی، نوعی پارچه است که با مو یا ابریشم بافته می شود. بافت این پارچه توسط دستگاه نساجی چهاروردی انجام می گیرد. در بافت آن از نقشه خاصی استفاده نمی شود و به دوشیوه ساده و میله ای یا راه راه بافته می شود. شعر ساده در رنگ های بنفش، زرشکی، مشکی، زرد، بادنجانی، سبز و گلی در عرض دو متر و طول دو متر برای لباس خانم ها و شعر میله ای به رنگ سیاه و سفید، به عرض دو متر و طول یک ونیم متر برای آقایان بافته می شود. درج نام بافنده با نشان طلایی در سر و ته پارچه در کارگاه های بافندگی رایج است. بافت شعر ابریشمی در کاشان و نوع پشمی آن در یزد و اصفهان رایج است.

شربافی از صنایع یزد و در قدیم صادرات به اقصی نقاط کشور و تحفه و پیشکش شاهان وقت به سفرای دربار فرنگ بود. متاسفانه امروزه کاملا به فراموشی سپرده شده است ... اما شربافی{شعربافی} در معنی عام با نظم و قافیه بافی و با فکر و شعور بافتن و به معنی خاص شعربافی یک نوع هنر خاص بافندگی که مختص هنرمندان خطه یزد بوده که با چیره دستی شعرهای حافظ و... همچنین در دوران صفویه شعارهای مذهبی (و حتی آیه یا سوره نویسی) می کردند.

هنرمندان دیگری در همین رشته بافندگی که به نقش آفرینی در بافتن تابلوهای نقاشی دوران اتابکان معروف به مینیاتور بافت{مغولی باف} یا چشم بادومی باف و بعد آل مظفر معروف به مظفری باف یا{حافظی باف}که به نقش آفرینی در بافتن تابلوهای نقاشی همچون نقش می حافظ حافظ و ترک سمرقندی حافظ و ترک شیرازی و...

همچنین عامه بافی یا{شاگردبافی} به صورت ترنج بافی و گیسوبافی {ترمه کشمیر باف}.....که با چه زحمت و رنجی هنر خود را به منصه و عرصه ظهور می رساندند.